Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хууль ёсны дараалал болон оролцогчдын эрхийг хангаах ажиллагааг бүрэн гүйцэд хийгээгүй, мөн шинжээчийн дүгнэлт хуульд заасан шаардлагыг хангаагүй байсан тул анхан шатны шүүх хэргийг прокурорт буцааж шийдвэрлэсэн. Яллагдагчийг гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэн, хохирогчийг алсан гэж яллаж буй хэрэгт шинжээчийн дүгнэлт болон мөрдөн шалгах ажиллагааны зарим ажиллагаа дутмаг байсан тул маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Өмгөөлөгч: Анхан шатны шүүхийн захирамж үндэслэлтэй бөгөөд мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад оролцогчдын эрхийг ноцтой зөрчсөн, шинжээчийн дүгнэлтүүд хоорондоо зөрүүтэй, хуульд заасан шаардлагыг хангаагүй тул хэргийг шүүхэд шилжүүлэх нь буруу гэж үзсэн.
• Прокурор: Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хэргийн оролцогчдын эрхийг зөрчөөгүй, бүх ажиллагааг гүйцэтгэж, яллах дүгнэлт үйлдсэн тул анхан шатны шүүхийн захирамж үндэслэлгүй гэж үзэн эсэргүүцэл гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг прокурорт буцааж шийдвэрлэсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүгчийн захирамжийг хэвээр үлдээж, прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Шинжээчийн дүгнэлт хуульд заасан аргачлал, явцын талаар тодорхой бус байсан тул дахин шинжээч томилох шаардлагатай, мөн мөрдөн шалгах ажиллагааны зарим ажиллагааг гүйцэтгэхгүй орхигдуулсан тул оролцогчдын эрхийг хангаагүй, энэ нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлж болох нөхцөл байдал үүсгэсэн гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад Монгол Улсын Дээд шүүхийн тогтоолд заасан ажиллагаануудыг бүрэн гүйцэд хийгээгүй, мөн шинжээчийн дүгнэлт хуульд заасан шаардлагыг хангаагүй байсан тул анхан шатны шүүгчийн захирамж үндэслэлтэй гэж дүгнэв.
• Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад гомдол гаргах эрхийг хангахгүйгээр яллах дүгнэлт үйлдсэн нь оролцогчдын хуулиар олгогдсон эрхийг ноцтой зөрчсөн тул хэргийг прокурорт буцааж шийдвэрлэх нь зүйтэй байна.
• Шүүхийн шийдвэрт нөлөөлж болох ажиллагаануудыг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нөхөн гүйцэтгэх боломжгүй байсан тул анхан шатны шүүгчийн захирамжийг хэвээр үлдээх нь үндэслэлтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.1).