Тогтоол №9211

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ц.Б нь бусдыг төөрөгдөлд оруулж, автомашиныг залилан борлуулсан хэрэгт холбогджээ. Үүнд машины явсан гүйлт, рамыг засварласан байдал зэрэг нь маргаантай байв. АНХАН ШАТ: Гэмт хэргийн шинжгүй хэмээн үзэж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгон Ц.Б-г цагаатгаж, учирсан хохирлыг иргэний журмаар шийдвэрлэх, битүүмжилсэн тээврийн хэрэгслийг чөлөөлж, хэргийг прокурорт буцаасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг прокурорт буцааж шийдвэрлэсэн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэж, машины үнэлгээ, засвар, шинжээчийн дүгнэлт, иргэний хуулийн зүйл заалт зэргийг үндэслэл болгон цагаатгах тогтоолыг хэвээр үлдээхийг хүссэн. Хохирогчийн өмгөөлөгч, хяналтын прокурор давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг дэмжиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй болж чадаагүй гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: * Анхан шатны шүүх хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй дүгнэлт хийсэн. * Ц.Б нь залилах гэмт хэргийн шинжийг агуулсан эсэх, түүний үйлдлийн улмаас бусдад учирсан хохирлын талаар хангалттай шалгаж тогтоогоогүй. * Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шаардлагыг хангаагүй. * Гэрээний эрсдэлийг залилан мэхлэх гэмт хэрэг гэж үзэхгүй боловч, бодит байдлыг нуун далдалж, худалдан авагчийг төөрөгдүүлэх, хуурч мэхлэх үйлдэл тогтоогдвол эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээр байдаг. * Ц.Б нь машины доголдлыг санаатай нуун далдалж, худалдан авагчийг төөрөгдөлд оруулсан эсэхийг эргэлзээгүй шалгах, улмаар эрх зүйн зөв дүгнэлт хийж, гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнтэй эсэхийг тогтоох шаардлагатай. * Иймд давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, шүүгдэгчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хууран мэхэлж, их хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогдогчийг яллахаар прокуророос яллах дүгнэлт үйлдсэнийг шүүгдэгч, түүний өмгөөлөгчид эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Холбогдогчийг залилах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, хорих ял шийтгэн, учирсан хохирлыг төлүүлэхээр шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч, өмгөөлөгчид нотлох баримтыг тал бүрээс нь шалгаагүй, шүүх хэлэлцүүлгийг хууль зөрчсөн, хохирлыг буруу тогтоосон хэмээн гомдол гаргав. Хохирогчийн өмгөөлөгч, прокурор анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Худалдаж авсан автомашины эвдрэл, үнэлгээний талаарх нөхцөл байдлыг анхан шатны шүүх хангалттай шалгаагүй нь хэргийн зүйлчлэл, шүүгдэгчийн эрх зүйн байдалд нөлөөлөхөөр байв. Иймд шүүгдэгч, өмгөөлөгчдийн гомдлыг үндэслэн анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгүүлэхээр прокурорт буцааж шийдвэрлэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Залилан мэхлэх гэмт хэрэгт холбогдсон этгээдтэй холбоотой анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэж прокурор гаргасан гомдлыг хэлэлцэв. АНХАН ШАТ: Залилан мэхлэх үйлдлийн улмаас учирсан хохирлыг нэг бүрчлэн тооцож гаргаагүй, залилан мэхлэх гэмт хэргийн шинжийг хангалттай шалгаж тогтоох зайлшгүй шаардлагатай гэж үзэн хэргийг нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгүүлэхээр прокурорт буцаасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Прокурор нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцэн, хэргийг прокурорт буцаасан нь үндэслэлгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хэмжээ хязгаарыг зөрчсөн гэж үзсэн. Хохирогчийн тайлбарт дурдагдсан автомашиныг барьцаалсан, худалдсан нь иргэний эрх зүйн харилцааны шинжтэй байдлыг тогтоосон тул залилан мэхлэх гэмт хэргийн шинжгүй гэж үзэн хэргийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр нь үндэслэлтэй. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг нэг бүрчлэн тооцож, бодит байдлыг тогтоох нь хэргийг зөв зүйлчлэх, ял оногдуулахад чухал ач холбогдолтой. Анхан шатны шүүхээс хэргийг прокурорт буцаасан нь дээрх үндэслэлтэй байсан ба прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг этгээд нь автомашин худалдан авагчийг залилан, улмаар их хэмжээний хохирол учруулсан гэх хэрэгт буруутгагдаж байв. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх тухайн этгээдийг залилангийн хэргээр гэм буруутайд тооцож, учирсан хохирлыг барагдуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ялтан этгээдийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрт давж заалдсан. Өмгөөлөгч нь хэргийн бодит байдал, нотлох баримтын талаар олон үндэслэл бүхий гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан үзээд, хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан байх тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, яллагдагчийг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх болсон. Гэсэн хэдий ч, анхан шатны шүүх хэргийг хэрэгсэхгүй болгохдоо Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн зохих заалтыг баримтлаагүй тул зөвтгөсөн өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Бусдыг залилсан гэх үндэслэлээр яллагдагчаар татаж, шүүхэд шилжүүлсэн хэргийг анхан шатны шүүхээс цагаатгасан тогтоол гаргасныг прокурор болон хохирогчийн өмгөөлөгч эсэргүүцсэн. АНХАН ШАТ: Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг эвлэрлийн журмаар барагдуулсан, өмнө нь шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр байсан гэх үндэслэлээр хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, шүүгдэгчийг цагаатгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Прокурор шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангаагүй, хуулийн зүйл заалтыг буруу хэрэглэсэн гэж эсэргүүцсэн. Хохирогчийн өмгөөлөгч гэм буруутайг тогтооход хангалттай баримт байгаа, хохирлыг барагдуулсан нь гэм бурууг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэл болохгүй гэж гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн, тухайлбал шүүх бүрэлдэхүүнийг томилсон шийдвэрийг эрхгүй этгээд албажуулсан, иргэний хэргийн шүүгчийн захирамжийг өмнө нь шийдвэрлэсэн шүүхийн шийдвэр гэж андуурч, эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль бус байна. Залилах гэмт хэрэг нь эд хөрөнгө хууль бусаар шилжүүлэн авах зорилготой хийсэн иргэний эрх зүйн гэрээг халхавч болгон ашиглах нь эрүүгийн эрх зүйн онолд байдаг. Анхан шатны шүүхийн тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхэд буцааж хэлэлцүүлэхээр болсон.