Тогтоол №8580

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.О, А.Б нар согтуугаар бүлэглэн "Наран" буудлын ойролцоо Л.М-д тоосгоор цохиж хүнд гэмтэл учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор – ЭХ 96.2.1, 96.2.5-ээр яллах. - **Хариуцагч**: Б.О, А.Б – Бүлэглэл нотлогдоогүй, ялыг хөнгөрүүлэх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-08-29, **Дугаар**: 467 - **Шийдвэр**: Б.О-д 6 жил, А.Б-д 5 жил хорих, нээлттэй хорих ангид эдлүүлэх. - **Үндэслэл**: ЭХ 11.1.2.1-ээр өөрчлөн зүйлчилж, бүлэглэн хүнд гэмтэл учруулсан гэм буруутай. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2017-10-16, **Дугаар**: 201625012317 - **Гомдлол гаргагч**: Ялтан Б.О, А.Б нар болон өмгөөлөгчид - **Гомдлолын шалтгаан**: Бүлэглэл нотлогдоогүй, гэмшил, хохирол нөхсөн, ялыг хөнгөрүүлэх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хохирогч, гэрч нарын мэдүүлэг, камерын бичлэг, шинжээчийн дүгнэлтээр бүлэглэн тоосгоор хүнд гэмтэл учруулсан нотлогдсон. - ЭХ 1.9.1, 11.1.2.1 зөв хэрэглэж, прокурорын зүйлчиллийг өөрчилсөн анхан шатны дүгнэлт үндэслэлтэй. - Ял хэмжээ гэмт хэргийн шинж, хувийн байдалд тохирсон, хөнгөрүүлэх үндэслэлгүй. - ЭХХШТХ 39.9.1.1-д нийцүүлэн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэрийг хэвээр үлдээв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ховд аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд хоёр шүүгдэгч болон тэдний өмгөөлөгч нарын гаргасан давж заалдах гомдлыг хэлэлцлээ. Шүүгдэгч нар нь бүлэглэн хохирогчийн эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан хэрэгт холбогджээ. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг бүлэглэн хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл хэсэгт зааснаар хорих ял оногдуулсан. Мөн шүүгдэгч нарыг цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч нар болон тэдний өмгөөлөгчид гэмт хэрэг үйлдсэн байдал, газар тогтоогдоогүй, хохирогчийн мэдүүлэг зөрүүтэй, мөрдөн шалгах ажиллагаа хууль зөрчсөн зэрэг үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг буцаахыг шаардсан. Харин хохирогчийн өмгөөлөгч болон прокурор анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээхийг дэмжсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, шүүгдэгч нар нь бүлэглэн хохирогчийг зодож, эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол санаатай учруулсан болох нь хохирогч болон гэрч нарын мэдүүлгүүд, шинжээчийн дүгнэлт зэрэг нотлох баримтуудаар тогтоогдсон гэж үзсэн. Анхан шатны шүүх хэргийн баримтад үндэслэн хууль зүйн үндэслэлтэй дүгнэлт хийсэн, ял оногдуулахдаа хуулийг зөрчөөгүй хэмээн дүгнэн, шүүгдэгч нарын давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн. Шүүгдэгч нарын цагдан хоригдсон хугацааг ял эдлэх хугацаанд оруулан тооцсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хоёр этгээд бие биенийхээ эрүүл мэндэд хохирол учруулсан хэргийн давж заалдах шатны хяналт. АНХАН ШАТ: Нэг этгээдийг хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан, нөгөөг хөнгөн хохирол учруулсан гэм буруутайд тооцон шийтгэсэн. Хүнд хохирол учруулсан этгээдэд оногдуулсан ялыг Өршөөл үзүүлэх тухай хуулиар хөнгөлж, 6 сарын хорих ял оногдуулсан. Нөгөө этгээдийн хэргийг өршөөлөөр хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь хүнд хохирол учруулсан этгээдэд оногдуулсан ял хэт хөнгөдсөн, хохирол бүрэн барагдуулагдаагүй, нотлох баримтыг үнэлэхдээ алдаатай байсан гэж үзсэн. Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж маргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх нь хэргийн бодит байдлыг тогтоохдоо хуульд заасан журмыг баримталсан. Шүүгдэгчдийн үйлдсэн гэмт хэрэг, хувийн байдал, учруулсан хохирлыг харгалзан оногдуулсан ял нь үндэслэлтэй. Хохирол төлсөн байдал, нөхөн төлбөрийн хэмжээг анхан шатны шүүх зөв үнэлсэн. Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийг хэрэглэхдээ хуулийн зохицуулалтыг зөрчөөгүй. Гэм хорын хохирлыг иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй орхисон нь үндэслэлтэй. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Х.Ц, Л.Л нар нь 2017 оны 12 дугаар сарын 11-ний өдөр Баянхонгор аймагт Н.Б-ыг зодож амь насыг нь хохироосон хэрэгт холбогджээ. - **Нэхэмжлэгч**: Улсын ерөнхий прокурорын газрын хяналтын прокурор А.Оюунгэрэл прокуророос шүүгдэгч Х.Ц, Л.Л нарыг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2.11-д заасан "Бүлэглэж хүнийг алах" гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдсэн. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Х.Ц, Л.Л болон тэдний өмгөөлөгч нар нь гэм буруугүй, эсвэл зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэх ёстой гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-18, **Дугаар**: 179 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Х.Ц-г Эрүүгийн хуулийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2.1, 2.4, 2.5-д зааснаар 10 жил хорих ял, Л.Л-г Эрүүгийн хуулийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2.1, 2.5-д зааснаар 9 жил хорих ял тус тус оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Прокуророос ирүүлсэн Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2.11-ийг Эрүүгийн хуулийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2.1, 2.4, 2.5 болон 2.1, 2.5 болгон хөнгөрүүлэн өөрчилсөн. Хохирогч Н.Б нь гэмтэл авсан даруйд эмнэлгийн яаралтай тусламж авсан бол амь нас нь аврагдах боломжтой байсан тул уг үйлдлийг хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсны улмаас хохирогч нас барсан гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-10-23, **Дугаар**: 60 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Х.Ц, Л.Л - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн зүйлчлэлийг үндэслэлгүй хөнгөрүүлсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг бүхэлд нь хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. - **Үндэслэл**: Шүүгдэгч нар бүлэглэн хүнийг алах гэмт хэргийг үйлдсэн нь нотлогдсон байхад анхан шатны шүүх зүйлчлэлийг хөнгөрүүлэн шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй. Хохирогч амь насанд аюултай хүнд хохирлын улмаас нас барсан нь эмнэлгийн тусламж авсан эсэхээс үл хамааран гэмт хэргийн шууд үр дагавар юм. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-12-31, **Дугаар**: 1714000000186 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Х.Ц, түүний өмгөөлөгч Д.Мэндээ, Н.Энхжаргал, шүүгдэгч Л.Л-гийн өмгөөлөгч П.Өлзийбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэж, хэргийн зүйлчлэлийг хүндрүүлсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хүнийг санаатай алах болон хүнд хохирол учруулсны улмаас хохирогч нас барах гэмт хэргүүд нь гэмт этгээдийн сэтгэхүйн харьцаа болон хохирогч уг гэмтлийн улмаас шууд үхэлд хүрсэн, эсхүл бусад хүндрэл үүсч нас барсан зэргээр ялгагдана. - Анхан шатны шүүх хохирогч Н.Б-ын гэмтлээс шууд нас барсан эсэхийг тогтоогоогүй атлаа зөвхөн шинжээчийн дүгнэлтийг үндэслэн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлсэн нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.8 дугаар зүйлийн 1.6-д заасан шаардлагыг хангаагүй. - Давж заалдах шатны шүүх хэргийн зүйлчлэлийг буцаасан нь үндэслэлтэй бөгөөд хууль ёсны юм. - Хэргийг дахин хэлэлцэхдээ гэмт хэргийг бүлэглэж үйлдсэн эсэх асуудалд мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад цугларсан болон шүүх хуралдаанд хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудыг харьцуулах аргаар үндэслэлийг тогтоон дүгнэлт хийх ёстой.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хувийн таарамжгүй харьцаанаас үүдсэн маргааны улмаас нэг хүн хүнд, нөгөө хүн хөнгөн гэмтэл авсан эрүүгийн хэрэг. АНХАН ШАТ: Нэг шүүгдэгчийг хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан, нөгөөг нь хөнгөн хохирол учруулсан гэм буруутайд тооцож, нэгт нь хорих ял, нөгөөд нь торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Яллагдагчийн өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн ялын тогтоолыг буруу хэмээн үзэж, ялыг багасгах гомдол гаргасан. Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, шинжээчийн дүгнэлт, мөрдөн шалгах ажиллагааны хугацаа зэргийг харгалзан үзэхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, яллагдагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. Шүүхэд гэмт хэргийн ул мөр, хохирогчийн мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлтийг үндэслэж шийдвэр гаргасан бөгөөд ял оногдуулахдаа хуульд заасан үндэслэл, зорилгыг хангасан гэж үзсэн. Ялыг багасгах эсэх нь шүүхийн эрх хэмжээний асуудал болохыг тэмдэглэсэн.