Тогтоол №2994·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Б.Э, Д.С нарыг бүлэглэн залилах болон мөнгө угаах гэмт хэрэгт холбогдуулан ялласан.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч Ш.Б болон түүний өмгөөлөгчид. Б.Э, Д.С нар нь "Ариг" банкны хувьцаа эзэмших болон "БҮК-1" төсөлд хөрөнгө оруулах гэрээгээр халхавчлан 20 тэрбум төгрөгийг залилж, уг мөнгийг хувийн хэрэгцээндээ зарцуулсан тул анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгуулахыг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Б.Э, Д.С болон тэдгээрийн өмгөөлөгчид. Тэдний хооронд үүссэн харилцаа нь иргэний эрх зүйн маргаан бөгөөд гэмт хэргийн шинжгүй, мөрдөн шалгах ажиллагаа хууль бусаар явагдсан тул цагаатгуулахыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-08-06, **Дугаар**: 525
- **Шийдвэр**: Д.С-г гэмт хэргийн шинжгүй тул цагаатгаж, Б.Э-ыг залилах болон мөнгө угаах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 7 жилийн хорих ял оногдуулж, 20,006,375,060 төгрөгийг хохирогчид гаргуулж олгуулахаар шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 17.3.2.2, 18.6.2.2, 1.9.1, 6.8.1, 6.8.4, 5.6.4, Иргэний хуулийн 497.1, 510.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-12-15, **Дугаар**: 1489
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Б.Э, Д.С болон тэдгээрийн өмгөөлөгчид.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь нотлох баримтуудад үндэслэл бүхий дүгнэлт хийгээгүй, прокурорын яллах дүгнэлт хуулийн шаардлага хангаагүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг нэмэлтээр мөрдөн шалгуулахаар прокурорт буцаасан.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх гэрээний нөхцөлүүд бодитой хэрэгжиж биелсэн эсэх талаар хууль зүйн дүгнэлт хийж чадаагүй, хэргийн бодит байдалд нийцээгүй дүгнэлт хийсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2021-02-05, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Б.Э, Д.С, тэдгээрийн өмгөөлөгчид, хохирогч Ш.Б, түүний өмгөөлөгчид.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн, эсхүл цагаатгах ёстой байсан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх прокурорын яллах дүгнэлт хуулийн шаардлага хангаагүй, хохирогчийг хуурахдаа шүүгдэгчийн хэрэглэсэн арга, төөрөгдүүлсэн үйлдэл, нуусан бодит нөхцөл байдал, учруулсан хохирлыг гүйцэт тогтоогоогүй байхад анхан шатны шүүх хэргийг эцэслэн хэлэлцсэн нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй шийдвэр гаргаж чадаагүй гэж зөв дүгнэсэн.
- Гэвч давж заалдах шатны шүүх нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагааг зөвхөн залилах болон мөнгө угаах гэмт хэргүүдийн хүрээнд явуулахаар хязгаарлаж заасан нь хэргийн үйл баримтыг тал бүрээс нь нягт нямбай, бүрэн гүйцэд, бодит байдлаар нь хянаж үзсэний эцэст эрх зүйн дүгнэлт өгөх шаардлагыг дутуу тусгасан, учир дутагдалтай шийдвэр болсон.
- Шүүгдэгч нарын үйлдэлд дээрх хоёр гэмт хэргээс гадна Эрүүгийн хуульд заасан өмчлөх эрхийн эсрэг бусад гэмт хэргийн шинж буй эсэхийг анхааран үзэж, хэргийг бүрэн гүйцэт мухарлан шалгах нь шүүгдэгч нар гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай эсэхийг шүүхүүд нэг мөр эцэслэн шийдвэрлэх нотлох баримтын үндэслэл болно.
- Б.Э-ын гэр бүлийн гишүүдийнхээ дансанд 1,441 удаагийн гүйлгээгээр шилжүүлж, мөн 190 удаагийн гүйлгээгээр "төсөлд хөрөнгө оруулах болон хувийн хэрэгцээндээ зарцуулсан" гэх үйл ажиллагаанд бүрэлдэхүүнтэй эдийн засгийн шинжилгээ явуулж, хөрөнгийн дийлэнх хэсэг шилжих болсон шалтгаан, зориулалтыг тогтоох нь хэргийн бодит байдлыг тогтооход ач холбогдолтой.
- Б.Э-ын дээрх үйл ажиллагаанд нь залилах гэмт хэргийн бүрэлдэхүүн үгүйсгэгдвэл хохирогчийн эд хөрөнгийг зарцуулсан байдалд дүгнэлт өгч завших, ашиглах, үрэгдүүлэх гэмт хэргийн шинж бий эсэхийг анхааран үзэж, нотлох эсхүл няцаасны дараа хэргийн талаар хууль зүйн дүгнэлт хийх нь зүйтэй.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.15.2-т заасан шүүгдэгчид ашигтайгаар шийдвэрлэх зарчим нь нотлох баримтын бүрдлийг хангаж, шаардлагатай бүх ажиллагааг хийсний дараа хэрэглэгдэх зарчим тул "хэргийг хэрэгсэхгүй болгож шүүгдэгч нарыг цагаатгах" агуулга бүхий гомдлыг хангах хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг прокурорт буцааж шийдвэрлэхдээ Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмыг ноцтой зөрчөөгүй.