Тогтоол №3273·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Б.Д нь өсвөр насны Ц.М-тай бүлэглэн 4 удаагийн үйлдлээр бусдын орон байранд хууль бусаар нэвтэрч эд зүйл хулгайлсан, Ц.М нь мөн Г.Э-тэй бүлэглэж А.Н-ийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч П, Д.Ө, Б.О, С.О, Н.Ч, Х.Д нар нь шүүгдэгч нараас эд хөрөнгийн хохирлыг нэхэмжилсэн.
- **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Б.Д, Ц.М нар нь хулгайлах болон эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-09-12, **Дугаар**: 307
- **Шийдвэр**: Б.Д-т 3 жилийн хорих ял, өмнөх ялтай нэгтгэн 5 жил 11 сар 26 хоногийн хорих ял оногдуулж, Ц.М-д 1 жил 6 сарын хугацаагаар хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээ, 1 сарын хугацаагаар зорчих эрх хязгаарлах ял оногдуулсан. Хохирлыг шүүгдэгч нараар төлүүлсэн.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 17.1.2.1, 11.6.2, 3.2.1, 3.7.1, 8.7.1, 3.5.1, 8.4.1, 7.3.2.2.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-11-02, **Дугаар**: 89
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Б.Д, түүний өмгөөлөгч Б.Долгорсүрэн.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Оногдуулсан ялыг хөнгөрүүлэх, зорчих эрх хязгаарлах ял эдэлсэн хугацааг зөв тооцох.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд Б.Д-ийн эдлэх ялын хугацааг 5 жил 11 сар 2 хоног болгон, Ц.М-д оногдуулсан ял, албадлагын арга хэмжээг тус тусад нь эдлүүлэхээр өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Зорчих эрхийг хязгаарлах ял эдэлсэн хугацааг тооцохдоо Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.7.1.2-т заасан "хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн" гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-01-03, **Дугаар**: 2225000000219
- **Гомдлол гаргагч**: Орхон аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Н.Дүүрэнжаргал, шүүгдэгч Б.Д, түүний өмгөөлөгч Б.Долгорсүрэн.
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн зорчих эрхийг хязгаарлах ял эдлэх хугацааг буруу тооцсон.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын шүүгдэгч Б.Д-т холбогдох хэсгийг хүчингүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх Б.Д-ийн зорчих эрхийг хязгаарлах ялыг эдэлж эхэлсэн хугацааг буруу тодорхойлсон.
- Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн 167.2-т 2022 оны 06 дугаар сарын 28-ны өдрийн өөрчлөлтөөр "Зорчих эрх хязгаарлах ял эдэлсэн хугацааг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болж, ялтанд цахим бугуйвч зүүлгэсэн өдрөөс эхлэн тоолно" гэж заасан.
- Б.Д нь 2022 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрөөс цахим бугуйвч зүүсэн тул давж заалдах шатны шүүх хуульд өөрчлөлт орохоос өмнөх хуулиар шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй.
- Процессын хуульд өөрчлөлт орвол тухайн үед үйлчилж байсан хуулийг буцаан хэрэглэх боломжгүй.
- Анхан шатны шүүх Ц.М-д эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ зорчих эрхийг хязгаарлах ялыг хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээнд нэгтгэсэн нь хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- Давж заалдах шатны шүүх энэхүү алдааг залруулж, ял, албадлагын арга хэмжээг тус тусад нь эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
- Б.Д-ийн өмнөх ял шийтгэл, гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ зэргийг харгалзан оногдуулсан ял нь шударга ёсны зарчимд нийцсэн.
- Иймд Б.Д-ийн ялыг багасгах тухай гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.