Тогтоол №4423

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Е.Б-э, Б.Б- нар согтуурсан үедээ маргалдаж бие биедээ гэмтэл учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор, хүнд болон хөнгөн хохирол учруулах гэмт хэрэгт яллах. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Б.Б- (хүнд хохирол), Е.Б-э (хөнгөн хохирол), ялыг хөнгөрүүлэхийг шаардсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-07-20, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/940 - **Шийдвэр**: Б.Б-д ЭХ тусгай ангийн 11.1.2.2.4-т 5 жил хорих, Е.Б-д 11.6.1-т 1350 нэгж торгууль ногдуулжээ. - **Үндэслэл**: Гэмт хэрэг үйлдэл нотлогдсон, зэвсэг хэрэглэсэн, хөнгөн хохирол учруулсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-09-15, **Дугаар**: 2022/ДШМ/904 - **Гомдол гаргагч**: Б.Б-, өмгөөлөгч нар - **Гомдлолын шалтгаан**: Гэм буруу хүлээн зөвшөөрсөн, хохирол төлсөн, хохирогчийн зүй бус үйлдэл нөлөөлсөн тул ялыг хөнгөрүүлэх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг хэсэгчлэн өөрчилж, Б.Б-д 3 жил 8 сар хорих болгожээ. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нотлох баримтаар гэмт хэрэг нотлогдсон, анхан шатны зүйлчлэл (11.6.1, 11.1.2.2.4) хууль ёсны. - Б.Б-ын нөхцөл (гэм буруу хүлээн зөвшөөрсөн, хохирол төлсөн, хохирогчийн зүй бус үйлдэл, 70% групп) харгалзан ЭХ ерөнхий ангийн 6.7.1.4-т журамлан ялыг 3 жил 8 сар болгосон. - Цагдан хоригдсон 57 хоногийг ялын хугацаанд тооцсон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ц.Э нь Ч.З-г зодож хүнд гэмтэл учруулсан, Ч.З нь Ц.Э-г зодож хөнгөн гэмтэл учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.Э нь Ч.З-тэй эвлэрсэн тул түүнд холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, өөрт оногдуулсан ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн. - **Хариуцагч**: Ч.З-ийн өмгөөлөгч нь түүний үйлдэл хохирогчид учирсан хор уршгийн хооронд шууд шалтгаант холбоогүй, хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан тул эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2016-02-29, **Дугаар**: 29 - **Шийдвэр**: Ц.Э-г хүнд гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэгт 5 жил 10 хоногийн хорих ял, Ч.З-г хөнгөн гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэгт 960.000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 96.1, 99.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2016-04-01, **Дугаар**: 29 - **Гомдлол гаргагч**: Ц.Э, өмгөөлөгч Э.Эрдэнэбаатар, Ж.Жаргалсайхан - **Гомдлолын шалтгаан**: Шийтгэх тогтоолыг өөрчлөх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг үндэслэлтэй гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2016-04-20, **Дугаар**: 29 - **Гомдлол гаргагч**: Ц.Э, өмгөөлөгч Ж.Чимэг, Ж.Жаргалсайхан - **Гомдлолын шалтгаан**: Ч.З-д холбогдох хэргийг хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан, Ц.Э-д оногдуулсан ялыг хөнгөрүүлэх. - **Шийдвэр**: Ч.З-д холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлж, Ц.Э-ийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүгдэгч Ц.Э, Ч.З нарын үйлдсэн гэмт хэргийн нөхцөл байдал, гэм буруу, хувийн байдалд тохирсон ял оногдуулж, Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн. - Хохирогчийн эрхийг хассан, хязгаарласан байдал тогтоогдоогүй. - Эрүүгийн хуулийн 551 дүгээр зүйлийг хэрэглэж ялыг хасаагүй нь хуулийг буруу хэрэглэсэнд тооцогдохгүй. - Ч.З-ын үйлдсэн гэмт хэрэг нь Эрүүгийн хуулийн 17.2-т заасан хөнгөн гэмт хэргийн ангилалд хамаарч байгаа бөгөөд гэмт хэрэг үйлдэгдсэн өдрөөс хойш Эрүүгийн хуулийн 72.1.1-д заасан хөөн хэлэлцэх 6 сарын хугацаа өнгөрсөн. - Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 24.1.2, Эрүүгийн хуулийн 72.1.1-д заасныг үндэслэн Ч.З-г эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх нь зүйтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэг этгээд хүний биед хүнд, нөгөө этгээд хөнгөн хохирол учруулсан хэрэгт холбогджээ. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирол барагдуулсан, уучлал гуйсан, хувийн эмзэг байдал зэргийг харгалзан ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн гомдол гаргасан. АНХАН ШАТ: Хүнд хохирол учруулсан этгээдийг 3 жил хорих ялаар, хөнгөн хохирол учруулсан этгээдийг яллах дүгнэлтгүй болгон эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлж шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хөнгөн хохирол учруулсан этгээдийг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлсөн, хүнд хохирол учруулсан этгээдийн ялыг хэвээр үлдээсэн. ХЯНАЛТЫН ШАТ: * **Гомдол гаргагч:** Хүнд хохирол учруулсан этгээд болон түүний өмгөөлөгч. * **Гомдлын шалтгаан:** Анхан шатны шүүх гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн эсэх талаар зөрчилтэй дүгнэлт хийсэн, давж заалдах шатны шүүх ялыг хөнгөрүүлэх хуулийг буруу тайлбарласан, хохирлыг бүрэн үнэлээгүй гэж үзсэн. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирлоо барагдуулсан, хувийн болон гэр бүлийн байдлыг харгалзан хорих ялыг торгох ялаар солих саналтай. * **Шийдвэр:** Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хүнд хохирол учруулсан этгээдийг 10,000,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, хохиролд 3,894,560 төгрөгийг гаргуулж хохирогчид олгох, тухайн этгээдийг суллах. ҮНДЭСЛЭЛ: * Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн нь тогтоогдоогүй. * Гэм бурууг тогтоохдоо хэргийн бодит байдал, нотлох баримтууд үндэслэлтэй байсан. * Хөнгөн хохирол учруулсан этгээдийг яллахгүй байх шийдвэр нь хуулийн дагуу байсан. * Хүнд хохирол учруулсан этгээдийн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирол барагдуулсан, эрүүл мэндийн байдал, гэр бүлийн нөхцөл байдлыг харгалзан, улмаар шинээр хуульчлагдсан торгох ялыг сонгон оногдуулах нь тохирсон. * Иргэний нэхэмжлэлийг шийдвэрлэхдээ эмчилгээ, тээврийн зардлыг нотлох баримт хангалтгүй гэсэн үндэслэлээр орхисон нь буруу байсан тул түүнийг нөхөн төлүүлэх нь зүйтэй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: 2023 оны 09 дүгээр сарын 03-ны шөнө Баянзүрх дүүргийн "Өргөө" кино театрын гадаа Г.Х-ийн зүй бус үйлдлээс маргаан үүсч, Б.Б нь Д.Г-ын нүүр хэсэгт мөргөж хөнгөн хохирол учруулсан. Үүний дараа Д.Г нь Б.Б-ын нүүр, толгой хэсэгт 2 удаа цохиж хүнд хохирол, Г.Х-ын нүүр хэсэгт алгадан цохиж хөнгөн хохирол тус тус санаатай учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Хохирогчид - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Д.Г болон Б.Б нар. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2024-10-23, **Дугаар**: 2024/ШЦТ/1132 - **Шийдвэр**: Д.Г-ыг хүний эрүүл мэндэд хүнд, хөнгөн хохирол учруулсан гэм буруутайд тооцож 2 жил 9 сар 30 хоногийн хорих ял, Б.Б-ыг хөнгөн хохирол учруулсан гэм буруутайд тооцож 525,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 11.1.1, 11.6.1, 6.8.1, 6.8.2.1, 5.3.4, 5.3.5, 5.6.3, 5.6.4, 6.10.1, 6.10.2 дахь хэсэг. Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, 511.1 дэх хэсэг. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2024-12-17, **Дугаар**: 2024/ДШМ/1361 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Д.Г-ын өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хэргийн бодит байдлыг тогтоогоогүй, гэмт хэргийн улмаас учирсан хор, хохирлыг үнэн зөвөөр тогтоогоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.10.3. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2025-02-14, **Дугаар**: **** - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Д.Г-ын өмгөөлөгч С.Чинзориг - **Гомдлолын шалтгаан**: Хэргийн бодит байдлыг бүрэн гүйцэд тогтоогүй, хор хохирлыг үнэн зөвөөр тогтоогоогүй, Г.Х-д хариуцлага тооцоогүй, шүүх хуралдааны тэмдэглэлд зөрүү гарсан, ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын Д.Г-д оногдуулсан хорих ялыг 2 жил болгон хөнгөрүүлж, нийт эдлэх ялыг 2 жил 1 сарын хорих ял болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хэргийн үйл баримт болон шүүгдэгч нарын гэм бурууг хоёр шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудад тулгуурлан зөв дүгнэж, хуулийг зөв хэрэглэсэн. - Шүүгдэгч Д.Г-ын өмгөөлөгч С.Чинзоригийн гомдолд дурдагдсан шүүх хуралдааны тэмдэглэл болон дуу-дүрсний бичлэгийн хооронд зөрүү гараагүй тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.8.1.9-д заасан зөрчил тогтоогдоогүй. - Хохирогч Г.Х-ын зүй бус үйлдлээс маргаан үүссэн ч, Д.Г-ын Б.Б-ын эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан үйлдэл нь аргагүй хамгаалалт буюу гэмт хэргийг үгүйсгэх нөхцөл байдал биш. - Шүүх прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг явуулдаг тул прокурорын шийдвэрт дурдагдаагүй Г.Х-ын үйлдлийн талаар дүгнэлт хийх үндэслэлгүй. - Шүүгдэгч Д.Г-ын анхан шатны шүүхийн тогтоосон хохирлыг бүрэн төлж барагдуулсан, гэмт хэрэг үйлдэгдэх үед өөрөө довтолгоонд өртөж гэмтэл авсан, тухайн гэмт хэрэг гарахад хохирогч Г.Х-ын зүй бус үйлдэл нөлөөлсөн зэргийг үндэслэн оногдуулсан хорих ялыг хөнгөрүүлсэн. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.8.1.4-т заасны дагуу шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Э У.Э-д хүнд хохирол (дагз ясны хугарал гэх мэт), У.Э Б.Э-д хөнгөн хохирол (уруулын шарх, шүдний сулрал) санаатай учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор, ЭХ 11.1.1, 11.6.1-д зааснаар ял шийтгэх. - **Хариуцагч**: Б.Э, У.Э нар, гэм буруугүй, ялыг хөнгөрүүлэх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-03-03, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/273 - **Шийдвэр**: Б.Э-д ЭХ 11.1.1-д 4 жил хорих (нээлттэй), У.Э-д ЭХ 11.6.1-д 460 цаг нийтэд тустай ажил (өршөөлөөр хэлтрүүлсэн). - **Үндэслэл**: Шүүх эмнэлгийн дүгнэлт, мэдүүлгээр гэмт хэрэг нотлогдсон, ЭХ ерөнхий ангийн 5.6.4-т зааснаар нээлттэй хорих. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-04-12, **Дугаар**: 2022/ДШМ/373 - **Гомдол гаргагч**: Б.Э - **Гомдлолын шалтгаан**: Ял хэт өндөр, урьд 2 жил 6 сар байсан ч 4 жил болгосон нь зөрүүтэй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны тогтоолыг өөрчилж Б.Э-д 3 жил хорих болгож хангасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нотлох баримт (мэдүүлэг, шүүх эмнэлгийн дүгнэлт) ЭХХШТХ 16.2-т нийцүүлэн цуглуулсан, гэмт хэрэг тогтоогдсон. - Анхан шатны зүйлчлэл (ЭХ 11.1.1, 11.6.1) зөв, У.Э-д өршөөл зохистой. - Б.Э-ийн гэм буруу, хувийн байдал, нийгмийн аюулын шинжийг харгалзан ЭХ 11.1.1-д 4 жилээс 3 жил болгож хөнгөрүүлсэн. - ЭХХШТХ 39.1, 39.10.3-т зааснаар цагдан хориг (40 хоног) ялд тооцсон.