Тогтоол №2953

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ялтан Б.А. нь хохирогч Б.Ч.-г ялтан Х.Б.-тэй бүлэглэн танхайрч, хөнгөн гэмтэл учруулсан. Мөн хохирогч Б.А. болон С.Г.-г хүчиндэж, хүчиндэх гэмт хэргийг давтан үйлдсэн. Ялтан Х.Б. нь ялтан Б.А.-тай бүлэглэн хохирогч Б.Ч.-г танхайрч хөнгөн гэмтэл учруулсан хэргүүдэд тус тус яллагдсан.

АНХАН ШАТ: Шүүгдэгч Б.А.-г хүчиндэх гэмт хэргийг давтан үйлдсэн, танхайрсан, Х.Б.-г бүлэглэн танхайрсан гэм буруутайд тооцов. Б.А.-д Эрүүгийн хуулийн 126.2.3-аар 6 жил 6 сар, 181.2.1, 181.2.5-аар 3 жил 6 сарын хорих ял оногдуулж, ЭХ-ийн 57.1-ээр нэгтгэн нийт 6 жил 6 сарын чанга дэглэмтэй хорих ял шийтгэв. Х.Б.-д ЭХ-ийн 181.2.1, 181.2.5-аар 3 жил 6 сарын жирийн дэглэмтэй хорих ял оногдуулсан. Б.А.-аас 45,000 төгрөгийг С.Г.-д гаргуулж, бусад сэтгэл санааны хохирлыг хэрэгсэхгүй болгов.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ялтан Б.А. ялын дэглэмийг бууруулах, Х.Б. гэмшсэн, хохирлоо төлсөн, гэр бүлийн нөхцөл байдал зэргийг үндэслэн ялыг тэнсэхийг хүсэж, өмгөөлөгч нь Х.Б.-ийн ялыг хүндэдсэн, өмнөх ял шийтгэл нь арилсан, хохирлыг барагдуулсан тул тэнсэхийг хүссэн гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх Б.А.-ийн гомдлыг хүлээн авахаас татгалзаж, Х.Б.-ийн 3 жил 6 сарын хорих ялыг ЭХ-ийн 61.1, 61.4-ээр 2 жилийн хугацаагаар тэнсэж, хянан харгалзахаар өөрчлөв. Мөн хохирогч нарын сэтгэл санааны хохирлыг ИХ-ийн 230.2-т зааснаар хэрэгсэхгүй болгох анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, заалтыг өөрчлөн найруулав.

ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн Б.А.-ийн гэм бурууг тогтоосон нь нотлох баримтаар хангалттай нотлогдсон тул түүний гомдлыг хүлээж авах боломжгүй. Харин Х.Б. анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм хорыг нөхөн төлсөн, хохирогч гомдолгүй болсон зэргийг харгалзан ЭХ-ийн 61 дүгээр зүйлийн дагуу хорих ялыг тэнсэж, хянан харгалзах нь зүйтэй гэж үзэв. Иргэний хохирлын шаардлагуудыг ИХ-ийн 230.2-т заасан “хуульд тусгайлан зааснаас бусад тохиолдолд эдийн бус гэм хорыг мөнгөөр нөхөн төлөхгүй” гэсэн үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль зүйн үндэслэлтэй.