Өвөрхангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль тогтоомж болон сэтгэцэд учирсан хор уршлыг нөхөн төлүүлэх төлбөрийн хэмжээг тооцох аргачлалын талаарх эрх зүйн маргаан. Шүүгдэгч согтууруулах ундаа хэрэглэсэн байх үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодон явах явцдаа зам тээврийн осол гаргаж, хохирогчийн амь насанд хохирол учруулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Ял шийтгэлийг хөнгөрүүлэх шаардлагатай бөгөөд анхан шатны шүүх хохирлыг нөхөн төлөгдсөн эсэхэд дүгнэлт хийгээгүй, мөн сэтгэцэд учирсан хор уршлыг нөхөн төлүүлэх төлбөрийн жишиг аргачлалыг буруу тайлбарласан тул шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгох шаардлагатай гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдлийг согтууруулах ундаа хэрэглэсэн байх үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхгүй байх үедээ жолоодсон тул гэм буруутай гэж үзэн эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхийг үндэслэн хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг хорих ял болон тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх хасах ял оногдуулж, хохирлыг нэмж төлүүлэхээр шийтгэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон, учир нь хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршлыг нөхөн төлүүлэх төлбөрийн хэмжээг тооцохдоо хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг яагаад 150 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээгээр тооцох ёстой талаар хууль зүйн дүгнэлт хийлгүйгээр шийдвэрлэсэн тул шийтгэх тогтооол нь үндэслэл бүхий болж чадаагүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хохирогч нас барсан тохиолдолд сэтгэцэд учирсан хор уршлыг нөхөн төлүүлэх төлбөрийн хэмжээг тооцохдоо хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 150 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээгээр, эсхүл нас барсан хүний нас, хүн амын дундаж наслалтын зөрүүг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг тав дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээгээр үржүүлэн тогтоох ёстой (Иргэний хууль 511.5).
• Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар болон хохирлыг нөхөн төлөгдсөн эсэх зэрэг бодит баримтыг харгалзан үзэж, оногдуулсан ял нь гэм буруудтай нийцэж байх ёстой (Эрүүгийн хууль 1.3, 5.1).
• Шүүхийн шийдвэр нь хэргийн бодит байдалтай нийцсэн, хууль зүйн үндэслэл бүхий байх ёстой тул сэтгэцэд учирсан хор уршлыг нөхөн төлүүлэх төлбөрийн жишиг аргачлалыг тайлбарлахгүйгээр шийдвэрлэсэн нь хууль хэрэглээний зөрчил болно.