Өвөрхангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны үе шат, процесс ажиллагааны хууль зүйн зохицуулалт болон нотлох баримт бүрдүүлэх арга замын талаарх маргаан. Замын хөдөлгөөнд оролцох явцдаа бусдын тээврийн хэрэгслийг мөргөж, хохирогч нас барсан хэргийн дагуу анхан шатны шүүх хэргийг прокурорт буцааж шийдвэрлэсэн нь хууль зүйн үндэслэлгүй, процесс ажиллагааны дараалал болон хууль хэрэглээний зөрчилтэй гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Өмгөөлөгч: Анхан шатны шүүх урьдчилсан хэлэлцүүлгийн үе шатанд гаргаж болохгүй байсан шийдвэрийг анхан шатны шүүх хуралдааны явцад гаргаж, хэргийг прокурорт буцаасан нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг буруу хэрэглэсэн, процессын зөрчилтэй гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгчийг замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн буюу бусдын тээврийн хэрэгслийг мөргөж, хүний амь нас хохирсон үйлдлээр Эрүүгийн хууль 27.10.3-т зааснаар яллагдагчаар татан, хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг прокурорт буцааж шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн захирамжийг хүчингүй болгосон. Учир нь хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийг тогтоох шинжээг шүүхийн шатанд шинжээч томилон хийх боломжтой байсан тул хуульд заагаагүй үндэслэлээр хэргийг прокурорт буцаасан нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэргийн улмаас хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг шинжилгээний байгууллага тогтоож, дүгнэлт гаргахаар хуульчилсан тул шүүх өөрөө нотлох баримт бүрдүүлэх зорилгоор хэргийг прокурорт буцаах шаардлагагүй (Шүүх шинжилгээний тухай хууль 40.1).
• Бусдын санаатай, эсхүл болгоомжгүй үйлдэл, эс үйлдэхүйн улмаас хүний амь нас хохирсон тохиолдолд хохирогчийн ар гэрт сэтгэцэд учирсан гэм хорыг арилгах, нөхөн төлбөрийг тогтоох нь эрх зүйн ашиг сонирхлыг хамгаалах зорилготой тул шүүх нэхэмжлэлийг хэргийн хамт хянан шийдвэрлэх боломжтой байсан (Эрүүгийн хууль 8.5, Иргэний хууль 508.5, 511.5).
• Шүүгч хэргийн нөхцөл байдлыг үндэслэн хэргийн зүйлчлэхийг хүндрүүлэх эсвэл нотлох баримт бүрдүүлэх асуудлыг шийдвэрлэх зорилгоор хэргийг хойшлуулах хууль ёсны эрхтэй байсан тул урьдчилсан хэлэлцүүлгийн заалтыг анхан шатны хуралдааны явцад буруу хэрэглэсэн (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 33.1, 33.3, 34.16).