Булган аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ховор ургамлын эдийн засгийн үнэлгээ болон гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан хэрэгслийг хураан авах асуудлаар маргаан үүсэв. Шүүгдэгч зохих зөвшөөрөлгүйгээр ховор ургамлын үндс түүж, тээвэрлэсэн гэж буруутгагдсан тул байгаль экологид учруулсан хохирлыг ургамлын анхны жингээр тооцох, мөн гэмт хэрэгт ашигласан тээврийн хэрэгслийг улсын орлого болгох талаар маргаан гарсан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Ургамлын жин хадгалалтын нөхцөл бус байдлаас шалтгаалан жин алдагдсан тул экологийн хохирлыг шинжилгээний байгууллагын гаргасан жингээр тооцох, мөн тээврийн хэрэгслийг улсын орлого болгохгүй байх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Прокурор: Шүүгдэгчийг ховор ургамлыг зохих зөвшөөрөлгүйгээр түүж, худалдан борлуулах зорилгоор тээвэрлэсэн гэм буруутай гэж үзэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг эрмэлзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг буруутган хоригдуулахгүйгээр тэнсэж, экологийн хохирлыг нөхөн төлүүлэх, гэмт хэрэгт ашигласан тээврийн хэрэгслийг улсын орлого болгох шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг тээврийн хэрэгслийн асуудлаар өөрчилсөн. Учир нь шүүгдэгч гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирлын зарим хэсгийг төлсөн, анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн зэрэг нь тээврийн хэрэгслийг хураан авахын оронд хохирлыг нөхөн төлөхөд ашиглах үндэслэл болж чадна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан техник, хэрэгслийг хураан авах нь гэмт хэргийн замаар олсон хөрөнгө, орлогыг хураахын зэрэгцээ хохирлыг нөхөн төлөхөд ашиглах зорилготой тул тээврийн хэрэгслийг хураан авахын оронд хохирлыг нөхөн төлөхөд ашиглах нь хууль ёсны зарчимд нийцнэ (Эрүүгийн хууль 7.5).
• Ургамлын жин алдагдсан байсан тул экологийн хохирлын үнэлгээг анхны үзлэг хийсэн стандарт хэмжил зүйн баталгаажсан жингээр тогтоох нь үндэслэлтэй (Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль 49).
• Шүүгдэгчийн хувийн байдал, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн байдал зэрэг нь тээврийн хэрэгслийг улсын орлого болгохын оронд хохиролд шилжүүлэх шийдвэр гаргахад нөлөөлөх хүчин зүйл болно (Эрүүгийн хууль 7.5).