Төв аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Байгаль орчны хохирлын үнэлгээ хийх эрх бүхий байгууллагын шинжилгээ болон мөрдөн шалгах ажиллагааны баримт бичгийн хуулбар байдлын эрх зүйн чанар маргаан үүсэв. Уурхайн компани болон түүний удирдлагууд тусгай зөвшөөрөлгүйгээр газрын хэвлийд халдсан хэрэгт холбогдож, байгаль орчны хохирлыг тодорхойлохын тулд мэргэжлийн бус хувийн компаниас үнэлгээ хийлгэсэн ба мөрдөн шалгах ажиллагааны зарим мэдүүлэг, тогтоолууд хуулбар хэлбэртэй байсан тул нотлох баримтын чанар маргаан болсон.

Талуудын байр суурь

• Яллагдагч: Шинжилгээ хийсэн байгууллагын эрх мэдэл болон мөрдөн шалгах ажиллагааны баримт бичгүүдийн хуулбар байдлыг нотлох баримтын шаардлага хангаагүй гэж үзэв.
• Прокурор: Анхан шатны шүүхийн захирамжийг хүчингүй болгох шаардлагатай гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх зарим ажиллагааг үндэслэлгүй гэж үзэн хэргийг прокурорт буцаан илгээсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн захирамжийг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхэд буцаан шийдвэрлэхээр шийдвэрлэв. Учир нь байгаль орчны хохирлын үнэлгээ хийсэн компани нь байгаль орчны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас тусгай зөвшөөрөл авч байгаль орчны нөлөөллийн нарийвчилсан үнэлгээ хийх эрх эзэмшээгүй байсан тул уг үнэлгээг нотлох баримт болгон ашиглах боломжгүй, мөн мөрдөн шалгах ажиллагааны зарим мэдүүлэг, тогтоолууд хуулбар байсан нь хэргийн бодит байдлыг тогтоох боломжгүй болгосон тул шүүхийн тогтоолт хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Байгаль орчны нөлөөллийн нарийвчилсан үнэлгээ хийх эрхийг зөвхөн байгаль орчны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагын шийдвэрээр олгодог тул тусгай зөвшөөрөлгүй хувийн компани хийсэн үнэлгээг нотлох баримт болгон ашиглах боломжгүй (Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль 12.5, Зөвшөөрлийн тухай хууль 8.1).
• Шинжилгээг зөвхөн шинжилгээ хийх эрх авсан мэргэжлийн байгууллага эсхүл шинжээчээр хийлгэх ёстой тул эрх бүхий байгууллагаас мэргэжлийн байгууллагын эрх авчгүй компани хийсэн үнэлгээг хүлээн зөвшөөрөхгүй (Шүүх шинжилгээний тухай хууль 8.1, 8.2.2).
• Мөрдөн шалгах ажиллагааны баримт бичгүүд уншигдах боломжгүй эсвэл хуулбар байх нь хэргийн оролцогчдын хуулиар хамгаалагдсан эрх ашигт сөргөөр нөлөөлж, нотлох баримтын шаардлага хангаагүй гэж дүгнэв (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 9.6).