Төв аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хуулийн хулгайлах гэмт хэргийн шинж болон хохирлыг тогтоох ажиллагааны зохицуулалттай холбоотой маргаан үүсэв. Яллагдагч нар бусдын эзэмшлийн талбайгаас ногоон тэжээлийг тээврийн хэрэгсэлд ачиж байх үед эзэмшигч нь ирж зогсоосон тул гэмт хэрэг туйлдаа хүрээгүй, харин мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад бодит хохирлыг тогтоох, эд мөрийн баримтыг бүрдүүлэх ажиллагаа дутуу хийгдсэн гэх үндэслэлээр хэргийг прокурорт буцаах талаар маргаан гарсан.

Талуудын байр суурь

• Яллагдагч: Гэмт хэрэг үйлдэхээр завдах гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэж буй хэрэгсэхгүй болгох шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөх эсвэл хэргийн бодит байдлыг тодруулах шаардлагатай.
• Прокурор: Яллагдагч нарын үйлдлээс гэмт хэрэг үйлдэхээр завдах шинж илэрч байгаа тул хэргийг хулгайлах гэмт хэрэг (Эрүүгийн хууль 17.1.2.4) хэлбэрээр яллах ёстой гэж үзэн, анхан шатны шүүхийн захирамжийг эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг прокурорт буцааж шийдвэрлэсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хохирогч болон эд мөрийн баримтыг тогтоох ажиллагаа дутуу хийгдсэн, мөн яллагдагч нарын үйлдлийг зогсоосон хүчин зүйл нь тэдний хүсэл зоригоос үл хамаарах нөхцөл байдал тул гэмт хэрэг үйлдэхээр завдах эсэх болон нийгмийн аюулын хэмжээг тодруулах шаардлагатай байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэрэг үйлдэхээр завдах нь гэмт хэрэг үйлдэхэд чиглэсэн санаатай үйлдэл хийсэн боловч хүсэл зоригоос үл хамаарах нөхцөл байдлын улмаас туйлдаа хүрээгүй байхыг хэлнэ (Эрүүгийн хууль 2.8.1).
• Хулгайлах гэмт хэргийн шинж нь эд хөрөнгийг хууль бусаар, нууцаар авч, өөртөө захиран зарцуулах боломж бүрдүүлэх материаллаг шинжтэй байх ёстой тул бодит хохирол, хор уршгийг тогтоох нь зайлшгүй юм.
• Хэргийн бодит байдлыг тогтооход шаардлагатай эд зүйл, мэдээллийг гаргаж өгөх эрхтэй этгээдийг хохирогчоор тогтоох, мөн түүний эзэмшлийн талбай болон хохирлыг нарийвчлан шинжлэх ажиллагаа дутуу байсан тул хэргийг хянан шийдвэрлэхэд зүйлчлэл үүсгэх эрсдэлтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 7.3, 32.9).