Өвөрхангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан тээврийн хэрэгслийг хураан авах болон хохирлыг нөхөн төлүүлэх асуудал. Шүүгдэгч ойн сангийн өмчлөлийн модыг зөвшөөрөлгүйгээр огтолж, бэлтгэсэн бөгөөд түүнийг тээвэрлэхдээ хувийн тээврийн хэрэгсэл ашигласан байна. Энэхүү тээврийн хэрэгслийг гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан эд зүйл гэж үзэн гаргуулж авах нь зөв эсэх, мөн байгаль орчинд учруулсан хохирлыг хэрхэн тооцох талаар маргаан үүсэв.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэмт хэрэг үйлдсэн нь зөв боловч тээврийн хэрэгслээр модыг бэлтгэснээс олон хоногийн дараа зөвхөн тээвэрлэх зорилгоор ашигласан тул тээврийн хэрэгслийн үнийг гаргуулж авах нь үндэслэлгүй гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдлийг ойн сангийн өмчлөлийн модыг хууль бусаар бэлтгэж, тээвэрлэсэн гэмт хэрэг гэж үзэн, гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан хэрэгслийг гаргуулж авахыг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг торгох ял оногдуулж, гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан тээврийн хэрэгсэл болон бэлдэц модыг гаргуулж, байгаль орчны хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хохирлын нөхөн төлбөр гүйцэтгэх байгууллагын нэрийг шинэчлэн өөрчилж, хохирлоос илүү гарсан хэсгийг улсын төсөвт шилжүүлэхээр шийдвэрлэв. Учир нь шүүгдэгч тээврийн хэрэгслээр модыг зөөвөрлөсөн нь гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан баримттай тул тэрхүү хэрэгслийг гаргуулж авах нь зөв, мөн байгаль орчны хохирлыг нөхөн төлүүлэх төлбөрийг холбогдох яамны дансанд оруулж, хохирлоос илүү гарсан хэсгийг улсын орлого болгох нь хууль зүйн үндэслэлтэй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан тээврийн хэрэгсэл нь тухайн этгээдийн өмчлөлд байсан тохиолдолд түүнийг хураан авч, хохирлыг нөхөн төлөхөд зарцуулна (Эрүүгийн хууль 7.5).
• Гэмт хэрэг үйлдэж олсон эд зүйл болон гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан хэрэгслийн үнэ, хохирлоос илүү гарсан хэсгийг улсын орлого болгоно (Эрүүгийн хууль 7.5).
• Байгаль орчны хохирлыг нөхөн төлүүлэх төлбөрийг холбогдох төрийн байгууллагын зохих дансанд оруулж, хохирлоос илүү гарсан хэсгийг улсын төсөвт шилжүүлнэ (Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хууль 7.2.3).