Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Тусгай зөвшөөрөлгүйгээр ашигт малтмал хайх, олборлолт хийж, газрын хэвлийд халдсан үйлдлийн ял шийтгэлийг торгох ялаар солих болон хэрэгт ашигласан хэрэгслийн эзэмшигчийн эрхийг шийдвэрлэх маргаан. Шүүгдэгч нь ашигт малтмал эрэл хайгуул хийх эрхгүйгээр трактор ашиглан газрын хэвлийд нүх гаргаж, байгаль орчинд хохирол учруулсан тул эрүүгийн хариуцлага хүлээхээр болсон.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Хохирол нөхсөн, гэр бүлийн нөхцөл байдал болон хэрэгт ашигласан хэрэгслийн үнийг гаргуулж, хорих ялыг торгох ялаар солих шаардлагатай гэсэн үндэслэлтэй.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэргийн шинж чанар, байгаль орчинд учруулсан хохирлын хэмжээ болон нөхцөл байдал нь анхан шатны шүүхийн шийтгэлийг хэвээр үлдээх шаардлагатай гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг хорих ял шийтгэж, хэрэгт ашигласан хэрэгслийг улсын орлогод оруулах, тракторын үнийг иргэний нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн, учир нь шүүгдэгчийн үйлдсэн үйлдлийг газрын хэвлийд халдсан гэж тодотгож, хорих ялыг торгох ялаар солих болон хэрэгт ашигласан хэрэгслийн эзэмшигчийн эрхийг иргэний нэхэмжлэгчид олгох нь хууль зүйн зохистой юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ашигт малтмал хайх, олборлолт хийх үйлдэл нь газрын хэвлийд халдсан гэмт хэрэгт хамааралтай тул гэм бурууг тодорхойлохдоо олборлолтын шинж чанарыг тусгах ёстой.
• Гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан хэрэгслийн хувьд, хэрэв энэ нь эдлэл бол хэрэгцээний дагуу төрийн байгууллагад шилжүүлэх эсвэл эзэмшигчид олгох эсэхийг хэрэг явдлын нөхцөл байдалд үндэслэн шийдвэрлэх ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 1.5, 3.8).
• Хорих ялыг торгох ялаар солихдоо гэмт хэргийн онцлог болон бусад нөхцөл байдалд үндэслэн торгох ялын хэмжээг тогтоох шаардлагатай (Эрүүгийн хууль 5.3).