Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэмт хэргийн улмаас хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр гаргуулах эрх зүйн үндэслэл. Шүүгдэгч нь хохирогчийн биед хүч хэрэглэн өшиглөснөөс улмаас хохирогч амь насыг нь хохирсон бөгөөд энэ хэрэгт холбогдон яллагдсан байна. Шүүгдэгч нь өөрийн үйлдлийн улмаас амь хохирогчийн оршуулгын зардал болон хохирогчийн төлөөлөгчийн сэтгэцийн хохирлыг гаргуулах үүрэг хүлээх эсэх талаар маргаан үүсжээ.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Өөрийн үйлдлийн улмаас хохирогчийн сэтгэцийн хохирол гаргуулсан нь үндэслэлгүй, өөрийгөө зөвхөн нэг удаа өшиглөсөн гэж яллагдаж байгаа гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгчийг хүнийг алах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага болон иргэний хохирлыг гаргуулахыг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг хорих ялаар шийтгэж, амь хохирогчийн оршуулгын зардал болон төлөөлөгчийн сэтгэцийн хохирлыг гаргуулсан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг сэтгэцийн хохирлын хэсэгт өөрчилсөн тул иргэний хохирлыг гаргуулах хэсгийг хүчингүй болгож, төлөөлөгчид иргэний хэрэг шүүхэд нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээв. Учир нь хохирогчийн сэтгэцийн хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох шинжилгээг зөвхөн шинжилгээний байгууллага хийхээр хуульчлан зохицуулсан байсан тул шинжилгээний дүгнэлтгүйгээр сэтгэцийн хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр гаргуулах нь хууль зүйн үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэргийн улмаас хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох ажиллагааг зөвхөн шинжилгээний байгууллага хийх ёстой тул шинжилгээний дүгнэлтгүйгээр сэтгэцийн хохирлыг гаргуулах нь боломжгүй (Шинжилгээний тухай хууль 40.1, 40.3).
• Иргэний хохирлыг гаргуулах үүрэг нь гэм хор учруулагчийн хууль бус үйлдэл, эс үйлдэхүйтэй шууд шалтгаант холбоотой байх ёстой (Иргэний хууль 497.1).
• Хохирогч нас барсны улмаас үүссэн оршуулгын зардлыг гаргуулах нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 50*.1).*