Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэмт хэргийн улмаас хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр тооцож, шүүхээс шууд гаргуулах нь хууль зүйн үндэслэлтэй эсэх тухай маргаан. Жолооч тээврийн хэрэгслээр явган хүний гарц дээр хохирогчийг мөргөж, эрүүл мэндийн хүнд хохирол учруулсан баримт тогтоогдсон тул шүүгдэгчийг эрүүгийн хариуцлагад татсан. Шүүгдэгч нь хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршлын төлбөрийг өмнө нь өгсөн боловч түүнийг сэтгэцийн хохиролд тооцож бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзээгүй, мөн сэтгэцийн хохирлыг нотлох баримтгүйгээр шууд мөнгөн дүнг тогтоосон нь хууль бус гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Сэтгэцийн хохирлын хэмжээг нотлох баримтгүйгээр шууд мөнгөн дүнгээр тооцож, өмнө нь төлсөн мөнгийг нь тооцохгүй байгаа нь хууль зүйн хувьд нийцэхгүй байна гэж үзсэн.
• Прокурор: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд сэтгэцийн хохирлыг шүүхээр гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь зөв гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх хасах болон сэтгэцийн хохирлыг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 23 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх мөнгөн дүнгээр гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг сэтгэцийн хохирлын хэсэгт өөрчилсөн. Учир нь сэтгэцийн хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох шинжилгээг зөвхөн шинжээгийн байгууллага хийхээр хуульчлан зохицуулсан байсан тул шинжээчийн дүгнэлт, тухайлсан хүснэгтээр зэрэглэл тогтоогдоогүй байхад сэтгэцийн хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр шууд тооцож гаргуулах боломжгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэргийн улмаас хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг тогтоох ажиллагааг зөвхөн шинжилгээний байгууллага хийхээр зохицуулсан тул шинжээчийн дүгнэлтгүйгээр сэтгэцийн хор уршгийг мөнгөн хэлбэрээр арилгуулах боломжгүй (Эрүүгийн хууль 40.1, Холбогдох журмын 2.1, 2.1.5).
• Сэтгэцийн хор уршлын хэмжээг тогтоохдоо шинжээчийн дүгнэлт эсвэл тухайлсан хүснэгтээр зэрэглэл тогтоогдоогүй бол түүнийг мөнгөн дүнгээр шууд тооцох нь хууль зүйн үндэслэлгүй (Холбогдох журмын 2.1).
• Хохирогч нь цаашид гарах эмчилгээний зардал болон сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зардлаа нотлох баримтаа бүрдүүлэн иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээх ёстой (Иргэний хууль 497.1, 505.1, 505.2, 511.3).