Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бүлэглэн гүйцэтгэх гэмт хэрэгт оролцогчдын үүрэг, оролцоог тодорхойлох болон гэмт хэргийн шинжүүдийг бүрэн дүгнэж чадаагүй нь эрх зүйн маргаан үүсгэв. Шүүгдэгчид ховор ургамлын үр идээг зохих зөвшөөрөлгүйгээр түүж, бэлтгэн тээвэрлэсэн гэж буруутгагдсан байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Хохирлын хэмжээг экологи-эдийн засгийн үнэлгээгээр бус, зах зээлийн ханшаар тооцох болон эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэхийг шаардсан.
• Прокурор: Шүүгдэгч нарын үйлдлийг бүлэглэн гэмт хэрэг үйлдэж буй гэж үзэн, Эрүүгийн хууль 24.8-аар яллах дүгнэлт гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг байгалийн ургамлыг хууль бусаар бэлтгэсэн гэм буруутайд үзэн, зарим шүүгдэгчид зорчих эрхийг хязгаарлах, нөгөөг нь торгох ял оноосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон, учир нь шүүгдэгч нэгэн шүүгдэгчийг гэмт хэрэгт хамтран оролцогч бус гэмт хэрэгт гүйцэтгэгчээр оролцсон мэтээр нотлох баримтгүйгээр буруу тооцсон тул хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй байна. Мөн прокуророос яллаж буй тээвэрлэсэн гэх үйлдэлд шүүх дүгнэлт хийхгүй орхисон нь учир дутагдалтай байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэрэгт хамтран оролцох нь үүргээ хуваарилах эсэх, санаа бодол, үйл хөдөлгөөн нэгтгэсэн эсэх зэрэг үндэслэлээр тодорхойлогдох ёстой тул шүүгдэгч бүрийн оролцоог ялгамжлан тодорхойлсон байх ёстой (Эрүүгийн хууль 3.1, 3.7).
• Шүүх нь прокуророос яллаж буй гэмт хэргийн бүх шинжүүдийг (түүх, бэлтгэх, тээвэрлэх) шүүгдэгч бүрийн үйлдэлтэй харьцуулан дүгнэж, хэрэгт оролцох үүрэг, оролцоог тодорхойлсон байх шаардлагатай (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.1).
• Гэмт хэрэгт хамтран оролцогчдын төрөл, бүлэглэн гүйцэтгэх үйлдлийн шинж чанарыг хуульд заасан журмын дагуу нотлох баримтаар бэхжүүлж, ялыг ялгамжтай оногдуулах нь эрх зүйн үндэслэлтэй байна (Эрүүгийн хууль 3.7).