Увс аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хариуцлагын зорилгыг хангах ял сонгох болон ял шийтгэлийн төрлийг тодорхойлох асуудал. Шүүгдэгч нь хууль болон захиргааны хэм хэмжээний актаар хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул хүний амь насыг болгоомжгүйгээр хохироосон гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэгдэв. Анхан шатны шүүх нь хохирлыг нөхөн төлөх асуудал болон эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан үзээгүй тул шүүгдэгчид хорих ял оноосон байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Анхан шатны шүүх хорих ял оногдуулах шаардлагатай үндэслэл болон зорчих эрх хязгаарлах ялыг сонгохгүй байх шалтгааныг тодорхойлоогүй тул зорчих эрх хязгаарлах ял оногдуулж өгнө үү гэж гомдолдов.
• Прокурор: Шүүгдэгчийг хүний амь насыг болгоомжгүйгээр хохироосон гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэн яллах дүгнэлт гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг хорих ялаар шийтгэсэн бол давж заалдах шатны шүүх шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж, зорчих эрх хязгаарлах ял оногдуулсан. Учир нь анхан шатны шүүх нь ял сонгохдоо гэмт хэргийн нөхцөл байдал, шүүгдэгчийн хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх болон хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзэж, хорих ял оногдуулах шаардлагатай үндэслэлээ тайлбарлаагүй тул ял сонгох эрх мэдлээ бүрэн хэрэгжүүлээгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хүний амь насыг болгоомжгүйгээр хохироох гэмт хэрэг нь хууль, захиргааны хэм хэмжээний актаар хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй эсхүл бусад болгоомжгүй үйлдэл, эс үйлдэхүйн улмаас хүний амь насыг хохироосон байх хэд хэдэн бие даасан шинжтэй байдаг (Эрүүгийн хууль 10.6.1).
• Ял сонгохдоо гэмт хэргийн нөхцөл байдал, шүүгдэгчийн хувийн байдал, хохирогчийн талуудын санал хүсэлтийг харгалзан үзэж, хорих ял болон зорчих эрх хязгаарлах ялын аль нэгийг сонгох үндэслэлээ тодорхой илэрхийлэх ёстой (Эрүүгийн хууль 5.2.1, 6.1).
• Цагдан хоригдсан хугацааг ял эдлэх хугацаанд оруулан тооцохдоо цагдан хоригдсан нэг хоногийг зорчих эрх хязгаарлах ялын нэг хоногоор тооцож тооцно (Эрүүгийн хууль 6.10.1, 2).