Хөвсгөл аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх зохицуулалтыг хууль зүйн үндэслэлтэйгээр оновчтой сонгож хэрэглэсэн эсэх тухай маргаан. Шүүгдэгч нь хохирогчийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан үйлдлээр буруутгагдаж, анхан шатны шүүх түүнийг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх шийдвэр гаргасан байна. Гэвч шүүх эрх зүйн үндэслэл болон шийдвэрийн удиртгал хэсгийн техникийн алдаатай холбоотойгоор прокурор эсэргүүцэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирол учруулсан нөхцөл байдалтай тул эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөгдөх эрхтэй.
• Прокурор: Анхан шатны шүүх эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болох хуулийн заалтыг буруу тайлбарлаж, оновчгүй сонгосон тул шийдвэрийг өөрчлөх шаардлагатай.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлж шийтгэх тогтоол гаргасан бол давж заалдах шатны шүүх шийтгэх тогтоолд хууль хэрэглээний зохих өөрчлөлт оруулж, шийдвэрийг өөрчилсөн. Учир нь шүүгдэгчийг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөхөд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1-т заасан "тусгай ангид хорих ял оногдуулахаар заагаагүй гэмт хэрэг үйлдсэн, хохирлоо нөхөн төлсөн" гэх нөхцөл байдлыг үндэслэл болгох ёстой байсан тул хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах шаардлагатай байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэрэг үйлдсэн хүний нөхцөл байдал, хохирол, хувийн байдлыг харгалзан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх эсхүл чөлөөлөх эрхтэй боловч хуулийн ерөнхий болон тусгай ангийн зохицуулалтыг оновчтой сонгож хэрэглэхгүй бол хууль хэрэглээний зөрчил үүснэ (Эрүүгийн хууль 6.7).
• Тусгай ангид хорих ял оногдуулахаар заагаагүй гэмт хэрэг үйлдсэн хүн хохирлоо нөхөн төлсөн бол эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх эсвэл хорихоос өөр төрлийн ял сонгох боломжтой (Эрүүгийн хууль 6.7 1.1).
• Шүүхийн шийдвэрийн удиртгал хэсэгт оролцогч талуудын мэдээллийг үнэн зөв тусгахгүй байх нь эрх зүйн алдаа бөгөөд түүнийг залруулж, зохих өөрчлөлт оруулах ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.7).