Тогтоол №2033

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Шүүгдэгч нь хохирогчийн нүдэнд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан хэргээр буруутгагдаж байна. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчийг хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож, нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулж, нөхөн төлбөрт тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулахаар шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч хэргийн бодит байдлыг бүрэн тогтоогоогүй, нотлох баримтуудад зөрчил байгаа, бусад гэрчүүдийн мэдүүлгийг аваагүй зэрэг үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг прокурорт буцааж өгнө үү гэсэн гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй, нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, оролцогчдын эрхийг хязгаарлаагүй, ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй гэж үзжээ. Шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмтэл нь Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйлд заасан шинжтэй бөгөөд оногдуулсан ял нь шударга ёс, хариуцлагын зорилгод нийцсэн байна. Хохирогчийн биед учирсан гэмтэл нь шүүгдэгчийн үйлдлээс болсон нь нотлогдсон тул өмгөөлөгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээжээ.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Т нь 2020 оны 2 дугаар сарын 18-ны өдөр хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас маргалдан, Б.О-ийн эрүүл мэндэд хөнгөн, М.Д-ийн эрүүл мэндэд хүнд хохирол тус тус санаатай учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч М.Д, Б.О нарын өмгөөлөгч П.Учралгэрэл нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзэж, дахин хэлэлцүүлэхийг хүссэн. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Б.Т нь ялын гэм буруугийн байдалтай маргахгүй, хүлээн зөвшөөрч байгаа ч ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-06, **Дугаар**: 2020/ШЦТ/1242 - **Шийдвэр**: Б.Т-ийг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн болон хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, нийт 5 жил 1 сарын хорих ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 11.1.2.4-д зааснаар 5 жил, 11.6.1-д зааснаар 240 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ял тус тус оногдуулж, Эрүүгийн хуулийн 6.8.1, 6.8.2.2-т зааснаар нэгтгэн, 5.6.3, 5.6.4-т зааснаар нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Хохирлыг жич нэхэмжлэх эрхтэйг дурдсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-09-03, **Дугаар**: 2020/ДШМ/1132 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Б.Т болон хохирогч М.Д, Б.О нарын өмгөөлөгч П.Учралгэрэл. - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүгдэгч ялыг хөнгөрүүлэхийг хүссэн, хохирогчийн өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүх хохирлын баримтыг хавсаргаагүй, дүгнэлт хийгээгүйг үндэслэн шийтгэх тогтоолыг хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2020/ШЦТ/1242 дугаартай шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр тухайн шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 1.3.1-д заасан “шударга ёсны зарчим”, 5.1.1-д заасан “эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх зорилго, үндэслэл журам”-д нийцээгүй, Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн. - Шүүгдэгч Б.Т-д эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ гэм буруу, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, нийгмийн аюулын шинж чанар, учруулсан хохиролд бодитой хууль зүйн дүгнэлт хийгээгүй. - Шүүхийн шийтгэх тогтоолын тодорхойлох хэсэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.7.3.1-д заасан “хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдал, эрүүгийн хариуцлагын төрөл, хэмжээний үндэслэл”-ийг тодорхой дурдаагүй. - Хохирогч нарын өмгөөлөгчөөс ирүүлсэн 5 хуудас хохирлын баримтыг хэрэгт хавсаргаагүй, дүгнэлт хийгээгүй байхад “нотолгоо хангалтгүй” гэж шийдвэрлэсэн нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.7.3.5-д заасан шаардлагыг зөрчсөн. - Шүүгдэгчийн үйлдлийг “тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдал”, “хохирогчийн хууль бус, зүй бус үйлдлээс шалтгаалан” гэж дүгнэсэн нь эргэлзээтэй бөгөөд хангалттай хууль зүйн үндэслэлгүй байна. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.5.1.3-д зааснаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. - Шүүгдэгч Б.Т-д авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Н.Ч- нь Н.Ү-г цохиж, эрүүл мэндэд нь хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор Н.Ч-г Эрүүгийн хуулийн 11.4.1-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдсэн. - **Хариуцагч**: Н.Ч- нь гэмт хэрэг үйлдээгүй, өмгөөлөгчийн хөлс гаргуулсан нь үндэслэлгүй, оногдуулсан ял хэт хатуу гэж гомдол гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-04-08, **Дугаар**: 2020/ШЦТ/639 - **Шийдвэр**: Н.Ч-г хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож, 320 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ял шийтгэн, хохирогчийн өмгөөлөгчийн хөлс 1,000,000 төгрөгийг Н.Ч-гээс гаргуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 11.4.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-06-09, **Дугаар**: 2020/ДШМ/753 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Н.Ч- - **Гомдлолын шалтгаан**: Шинжээчийн дүгнэлт эргэлзээтэй, ял хэт хатуу, өмгөөлөгчийн хөлс гаргуулсан нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын хохирогчийн өмгөөлөгчийн хөлс гаргуулах заалтыг хүчингүй болгож, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хэргийн баримтуудаар Н.Ч- нь Н.Ү-гийн эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан нь нотлогдсон. - Шинжээчийн дүгнэлт хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу хийгдсэн бөгөөд эргэлзээтэй гэх үндэслэлгүй. - Оногдуулсан 320 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ял нь гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон. - Ажил хөдөлмөр эрхэлдэг байдал нь нийтэд тустай ажлыг торгох ял болгон өөрчлөх үндэслэл болохгүй. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11.6.1-д заасан хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалд зөвхөн томилогдсон өмгөөлөгчийн хөлс хамаарна. Хохирогчийн өмгөөлөгчийн хөлс нь талуудын хүсэл зоригийн илэрхийлэл бөгөөд иргэний эрх зүйн гэрээ хэлцлээр тохирсон үүрэг тул хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалд хамаарахгүй. - Иймд анхан шатны шүүх өмгөөлөгчийн хөлсийг хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалд тооцон гаргуулсан нь хуулийг буруу хэрэглэсэн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учруулсан хэрэгт холбогдох шүүгдэгчийн давж заалдах гомдлыг хянан шийдвэрлэсэн. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчийг хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож, нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулж, учруулсан хохиролд 4,256,359 төгрөг гаргуулан хохирогчид олгохоор шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгчид хохирогчийн биед учирсан гэмтэл нь эргэлзээтэй, шүүх эмнэлгийн дүгнэлт болон гэрч, хохирогчийн мэдүүлэг зөрөөтэй, буруу нотлох баримтыг үндэслэсэн гэж гомдол гаргасан. Прокурор болон хохирогчийн өмгөөлөгч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хэргийн бодит байдал, шүүгдэгч болон хохирогчийн мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлтүүд, гэрч нарын мэдүүлгийг үндэслэн шүүгдэгч нь хохирогчид хүндэвтэр хохирол учруулсан нь тогтоогдож байна. Анхан шатны шүүх хэргийг хуульд заасан журмын дагуу шийдвэрлэсэн, оногдуулсан ял шийтгэл нь гэм буруутай тохирсон, иргэний нэхэмжлэлийг шийдвэрлэсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй тул давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Бусдын биед хүнд гэмтэл учруулсан хэрэгт холбогдсон шүүгдэгчийн гомдлоор давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан хэлэлцэв. Шүүгдэгч нь өөрийн үйлдлийг хууль хяналтын байгууллага болон анхан шатны шүүхээс буруу дүгнэгдсэн, гэрчүүдийн мэдүүлгийг шалгаагүй хэмээн үзэж байв. АНХАН ШАТ: Шүүгдэгчийг бусдын биед хүнд гэмтэл санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож, ял оногдуулсан. Өршөөл үзүүлэх тухай хуулиар ялаас тодорхой хэмжээг хасч, иргэний журмаар хохиролд төлбөр гаргуулах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч, түүний өмгөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гэм буруутай эсэх нь эргэлзээтэй, холбогдох хуулийн зүйл заалтуудыг зөрчсөн, гэрчүүдийн мэдүүлгийг бүрэн шалгаагүй хэмээн гомдол гаргасан. Прокурор анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг дэмжсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гарсан гэж үзэн, шүүгдэгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. Шүүгдэгчийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйлд зүйлчилсэн нь зөв, оногдуулсан ял шийтгэл нь хэргийн нөхцөл байдал, гэм буруутайд тохирсон. Гэрчүүдийн мэдүүлэг болон бусад нотлох баримтууд нь гэмт хэргийг нотолсон бөгөөд мөрдөн байцаалт, шүүхийн шатанд Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг ноцтой зөрчөөгүй байна.