Тогтоол №18447

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.О нь тендерийн үнэлгээний хорооны нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байхдаа албан үүрэг, бүрэн эрхээ урвуулан ашиглаж, "Э" ХХК-ийн тендерийн шаардлага хангаагүй материалыг бүрэн хангасан мэтээр үнэлүүлж, тус компанийг тендерт шалгаруулан, үүний хариуд Ш.Э-ээс 35 сая төгрөгийн хахууль авсан. Ш.Э нь "Э" ХХК-ийг тендерт шалгаруулахын тулд Б.О-д хахууль өгч, гэмт хэрэг үйлдэхэд хатгагчаар оролцсон. - **Нэхэмжлэгч**: Улсын яллагч Б.О, Ш.Э нарыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.2, 22.4.4, 22.5.1-д заасан гэмт хэргүүдэд тус тус зүйлчлэн яллах дүгнэлт үйлджээ. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч Ш.Э нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч, хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-05-31, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/581 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Б.О, Ш.Э нарыг гэм буруутайд тооцож, Б.О-д нийтийн албанд томилогдох эрхийг 7 жил хасаж, 18.000.000 төгрөгөөр, Ш.Э-д нийтийн албанд томилогдох эрхийг 4 жил хасаж, 11.000.000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. - **Үндэслэл**: Б.О-ын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.2 (албан тушаалаа урвуулан ашиглах), 22.4.4 (хахууль авах) заалтуудаар, Ш.Э-ийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.2 (хатгагч), 22.5.1 (хахууль өгөх) заалтуудаар тус тус зүйлчилсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-08-16, **Дугаар**: 2022/ДШМ/813 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Ш.Э - **Гомдлолын шалтгаан**: Хэргийг мөрдөн байцаалтад буцааж дахин шалгуулах, шинжээчийн дүгнэлтүүд зөрүүтэй байгааг шалгуулах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, Ш.Э-ийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг бүхэлд нь хянаж үзсэн. - Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2-т заасан нотолбол зохих байдлууд хангалттай шалгагдсан, оролцогчийн эрхийг хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй. - Шүүгдэгч Б.О нь тендерийн үнэлгээний хорооны нарийн бичгийн даргын хувьд Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хууль, Сангийн сайдын тушаал зэргийг зөрчиж "Э" ХХК-ийг тендерт хууль бусаар шалгаруулж, Ш.Э-ээс 35 сая төгрөгийн хахууль авсан нь гэрчүүдийн мэдүүлэг, бичгийн баримтуудаар тогтоогдсон. - Ш.Э нь "Э" ХХК-ийг тендерт шалгаруулахын тулд санхүүгийн тайлангаа өсгөж засварласан, мөн Б.О-д хахууль өгсөн нь нотлогдсон. - Б.О нь Боловсрол, Соёл шинжлэх ухааны яамны Барилга захиалагчийн албаны хяналтын инженер, тендерийн үнэлгээний хорооны нарийн бичгийн даргын хувьд нийтийн албан тушаалтан бөгөөд "эрх мэдэл албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах", "хахууль авах" гэмт хэргүүдийн, Ш.Э нь "Э" ХХК-ийн захирлын хувьд "хахууль өгөх", "хатгагч"-ийн субъектын шинжийг тус тус хангасан. - Шинжээчийн дүгнэлтүүд зөрүүтэй гэх асуудал нь прокуророос дахин шинжээч томилж, тусгай мэдлэгийн хүрээнд гаргасан дүгнэлт тул хуульд нийцсэн гэж үзсэн. - Хэргийг мөрдөн шалгах ажиллагаа хийлгүүлэхээр прокурорт буцаах эрх хэмжээ давж заалдах шатны шүүхэд хуулиар хязгаарлагдсан. - Анхан шатны шүүхийн ял оногдуулсан нь гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Цагдаа Б.Б П.Б-ийн мод тээвэрлэсэн гэрчилгээний засварыг шалгахгүйгээр 200.000 төгрөгийн "торгууль" нэрээр авсан. - **Нэхэмжлэгч**: Улсын байцаагч - Б.Б хахууль авсан (ЭХ 22.4.4), П.Б хахууль өгсөн (ЭХ 22.5.1) гэж үзэв. - **Хариуцагч**: Б.Б, П.Б - торгууль өгсөн/авсан, хахууль биш гэж үзэв. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-02-13, **Дугаар**: 173 - **Шийдвэр**: Б.Б-д нийтийн алба 2 жил хасаж 12 сая төгрөгөөр торгох, П.Б-д 6 сар хорих + өмнөх ял нэгтгэн 2 жил нээлттэй хорих шийтгэл оногдуулж, 200.000 төгрөгийг улсын орлогод оруулав. - **Үндэслэл**: ЭХ 22.4.4, 22.5.1, ерөнхий ангийн 7.5.1 ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-05, **Дугаар**: 553 - **Гомдлол гаргагч**: П.Б, өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, хэргийг дутуу шалгасан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны тогтоолыг хэвээр үлдээж гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгож магадлав. - **Үндэслэл**: ЭХХШТХ 36.7.2.3, нотлох баримт хангалттай ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-02, **Дугаар**: 1808026200309 - **Гомдлол гаргагч**: П.Б-ийн өмгөөлөгч - **Гомдолын шалтгаан**: Нотлох баримтыг нэг талыг барьсан, гэрчилгээ хуурамч биш, ял хэлбэр ялгаатай. - **Шийдвэр**: Анхан шатны тогтоолд өөрчлөлт оруулж Б.Б-ийг ЭХ 17.3.2.1-аар зүйлчилж ялыг хэвээр үлдээж, П.Б-ийг хэрэгсэхгүй болгон цагаатгав. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Гэрчилгээ хуурамч биш, мод тээвэрлэл хууль ёсны нотлох баримтаар тогтоогдсон (Ц.Б, Н.О нарын мэдүүлэг, эх бичиг). - Б.Б-ийн үйлдэл хахууль биш, албан тушаалын байдлаа ашиглаж залилах (ЭХ 17.3.2.1) шинжтэй. - П.Б-ийн үйлдэл гэмт хэргийн шинжгүй (ЭХХШТХ 34.19.1.1), хэрэгсэхгүй болгох. - Анхан шатны зүйлчлэл буруу (ЭХ 22.4.4, 22.5.1-аас өөрчлөх), ял хэмжээ хэвээр (ЭХ 5.7.2). - Хохирол нөхөн төлөгдсөн, цагдан хорих хүчингүй болгох (ЭХХШТХ 40.5.5, 40.8.1.2,1.4).

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нийтийн албан тушаалтан шийдвэр гүйцэтгэх газрын ахлах шийдвэр гүйцэтгэгч албаны эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, хахууль авсан, хахууль өгсөн гэмт хэрэгт холбогдсон. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан албаны эрх мэдлээ урвуулан хахууль авсан, хахууль өгсөн этгээд гэм буруутайд тооцож, хорих ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шийтгэх тогтоол үндэслэлтэй гарсан гэж үзэж, ялыг өөрчлөх тухай давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Нийтийн албан тушаалтан нь шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааны үед албаны эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, төлбөр авагчийн хувийн ашиг сонирхлын үүднээс үйлдвэл зохихгүй үйлдлийг хийсний төлөө хахууль авсан нь нотлогдсон. Хахууль өгсөн этгээд нь өөртөө давуу байдал бий болгох зорилгоор албаны эрх мэдлээ урвуулан ашиглуулж хахууль өгсөн. Анхан шатны шүүх гэм бурууг зөв тогтоож, Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, хахууль авсан болон өгсөн хэрэг. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан хахууль авсан, бусдад давуу байдал бий болгох зорилгоор хахууль өгсөн гэм буруутайд тооцож, яллах дүгнэлт үйлдэн шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд дурдсан ялын хэмжээнд хууль хэрэглээний алдаа гарсан гэх прокурорын эсэргүүцлийг хүлээн авч, тогтоолд өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцсон анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хэргийн бодит байдал, Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэсэн. Анхан шатны шүүхээс хахууль авсан албан тушаалтанд оногдуулсан ял нь гэмт хэргийн шинж чанар, нийгмийн аюулын байдал, учирсан хохиролд тохирсон. Хахууль өгсөн этгээдүүдэд оногдуулсан ялын хэмжээг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хэмжээнд нийцүүлэх шаардлагатай байсан. Торгох ялын хэмжээг Эрүүгийн хуулийн заалтад нийцүүлэн өөрчилж, ял хөнгөрөхгүй байх нөхцөлийг ханган шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Эрх бүхий албан тушаалтан албаны чиг үүргээ урвуулан ашиглаж, албан тушаалд томилохдоо хахууль авсан, хахууль өгсөн гэмт хэрэгт холбогдсон иргэдийн хэргийг хянан хэлэлцсэн. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан хахууль авсан, хахууль өгсөн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, алба хаах эрхийг хасч, торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч нарын өмгөөлөгчид хэрэг бүртгэлт, мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулахдаа хууль зөрчсөн, нотлох баримтыг хууль бусаар цуглуулсан, шүүх хуралдааны үед хууль зөрчсөн гэж гомдол гаргасан. Улсын яллагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэхэд, анхан шатны шүүх гэм бурууг тогтоохдоо хуульд заасан журмыг зөрчөөгүй, гэмт хэрэг үйлдсэнийг нотлох баримтууд хангалттай байсан. Өмгөөлөгчдийн гомдолд дурдсан хууль зөрчсөн үйлдлүүд тогтоогдоогүй, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол хуульд нийцсэн гэж үзэн, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.