Тогтоол №3469·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Шүүгдэгч П.Х нь 2022 оны 07 дугаар сарын 17-22-ны хооронд тусгай зөвшөөрөлгүйгээр алт олборлох зорилгоор ашигт малтмалын эрэл хайгуул, олборлолт явуулж, байгаль орчинд 9,132,277 төгрөгийн хохирол учруулсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Л.Б нь гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан "Hyundai 2900" маркийн экскаваторын хууль ёсны өмчлөгч нь өөрөө бөгөөд шүүгдэгч П.Хт бүрэн төлбөрөө төлөөгүй байхад улсын орлогод оруулсан нь өөрийг нь хохироож байна гэж гомдол гаргасан.
- **Хариуцагч**: П.Х нь экскаваторын үнийг бүрэн төлсөн тул давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-02-02, **Дугаар**: 24
- **Шийдвэр**: П.Хыг "Хууль бусаар ашигт малтмалын эрэл хайгуул, олборлолт явуулж газрын хэвлийд халдсан" гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 2 жилийн хугацаагаар тэнсэж, байгаль орчинд учирсан нийт 11,829,277 төгрөгийн хохирлоос экскаваторын үнэ 9,000,000 төгрөгийг хасч, үлдэгдэл 2,829,277 төгрөгийг гаргуулсан.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 7.1, 7.3, 24.2.1, 7.5 дугаар зүйл, Байгаль орчныг хамгаалах тухай хуулийн 49 дүгээр зүйл.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-18, **Дугаар**: 32
- **Гомдлол гаргагч**: Иргэний нэхэмжлэгч Л.Б
- **Гомдлолын шалтгаан**: Экскаваторын өмчлөх эрх шилжээгүй байхад улсын орлогод оруулсан нь буруу, мөн өөрийн 10,000,000 төгрөгийн нэхэмжлэлийг шийдвэрлээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, иргэний нэхэмжлэгч Л.Бийн давж заалдсан гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 196.1 дүгээр зүйл.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-06-02, **Дугаар**: 2231003210250
- **Гомдлол гаргагч**: Иргэний нэхэмжлэгч Л.Б
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх иргэний нэхэмжлэгчийн өмчлөлд байгаа экскаваторыг улсын орлогод оруулсан нь буруу, төлбөр дутуу байгаа тул 10,000,000 төгрөгийг гаргуулж өгөх.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын хохирлыг тооцсон хэсгийг өөрчилж, иргэний нэхэмжлэгчийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэхдээ гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан техник, хэрэгслийг хурааж улсын төсөвт шилжүүлэх албадлагын арга хэмжээг хохирол нөхөн төлүүлэхээс ялгаж ойлгох ёстой.
- Шүүх гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан хүнд даацын техникийг хурааж улсын төсөвт шилжүүлсэн нь үндэслэлтэй боловч, уг техникийн үнийг байгаль орчинд учирсан хохирлоос суутган хассан нь хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Иймд П.Хын учруулсан нийт 11,829,277 төгрөгийн хохирлыг экскаваторын үнийг хасалгүйгээр бүрэн гаргуулж, Байгаль орчин, уур амьсгалын санд оруулах ёстой.
- Иргэний нэхэмжлэгч Л.Бийн хувьд, худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу бусдын эзэмшил, ашиглалтад сайн дураар шилжүүлсэн хүнд даацын механизмыг төлбөр бүрэн төлөгдөөгүй гэх үндэслэлээр буцаан олгох боломжгүй.
- Иргэд хоорондын худалдах, худалдан авах гэрээний биелэлтийн асуудал нь эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрлэхэд хамаарахгүй тул нэхэмжлэгч Л.Б нь нэхэмжлэлээ иргэний журмаар гаргах нь зүйтэй.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.8.1.4.
ХуульTech