Тогтоол №2738·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ч.У нь "ногоон паспорт гаргаж өгнө" гэж хуурч, зохиомол байдал зориудаар бий болгон 4 иргэнээс нийт 19.5 сая төгрөг залилсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Г.М, Н.Т, Б.З, Б.Ц нар. Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлоо нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Ч.У. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн боловч анхан шатны шүүхээс оногдуулсан ял хууль зөрчсөн, хохирлын тооцоо бодит байдалд нийцээгүй гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-06-15, **Дугаар**: 469
- **Шийдвэр**: Ч.У-г залилах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 720 цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулж, хохирлыг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 17.3.1-д заасан бусдыг хуурч, төөрөгдөлд оруулан залилах гэмт хэргийн шинжийг хангасан.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2020-09-01, **Дугаар**: 1113
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүгдэгч 55-аас дээш насны эмэгтэй тул нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулах нь хууль зөрчсөн, хохирлын тооцоо алдаатай.
- **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.
- **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийн 5.4.5-д заасан ял оногдуулах насны хязгаарлалтыг зөрчсөн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-11-09, **Дугаар**: 596
- **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хохирлын тооцооны алдааг засаагүй тул хяналтын шатны шүүхээс хохирлыг зөвтгөн тогтоож, торгох ял оногдуулах.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Эрүүгийн хуулийн 5.4.5-д "55-аас дээш насны эмэгтэй хүнд нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулахгүй" гэж заасан. Шүүгдэгч Ч.У нь 58 настай тул анхан шатны шүүх хуулийн энэ заалтыг зөрчиж ял оногдуулсан байна.
- Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын хэмжээг эргэлзээгүй тогтоох нь ялын бодлогод шууд нөлөөлөх бөгөөд анхан шатны шүүх зарим төлөгдсөн төлбөрийг хасаж тооцолгүй хохирлын тооцоог хийсэн нь үндэслэлгүй.
- Хохирлын хэмжээ, түүнийг нөхөн төлсөн байдлыг шүүх хуралдаанаар дахин хэлэлцэж, хэргийн бодит байдлыг тогтоох шаардлагатай гэж үзсэн давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт хууль ёсны байна.
- Хяналтын шатны шүүх нь анхан болон давж заалдах шатны шүүхээр хэлэлцэгдээгүй нотлох баримтыг шинээр үнэлж, хохирлын тооцоог шууд зөвтгөн шийдвэрлэх эрх хэмжээгүй тул хэргийг дахин хэлэлцүүлэх нь зүйтэй.