Тогтоол №3687·Эрүү · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: А.М нь 2023 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр шүүхийн байранд албан үүргээ гүйцэтгэж байсан цагдаагийн албан хаагч Я.Д-ын хууль ёсны шаардлагыг биелүүлэхгүй эсэргүүцэн, зүүн гуяны дотор талд хазаж, хууль сахиулагчийн албан үүргээ биелүүлэхтэй нь холбогдуулан хүч хэрэглэж эсэргүүцсэн гэх Эрүүгийн хуулийн 23.1.1-д заасан гэмт хэрэгт холбогджээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Прокурор Г.Т нь А.М-д холбогдох хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн бөгөөд анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг эс зөвшөөрч давж заалдах шатны шүүхэд эсэргүүцэл гаргасан.
- **Хариуцагч**: А.М-ийн өмгөөлөгч нь прокурорын эсэргүүцэл хууль зүйн үндэслэлгүй, А.М нь шүүхийн байранд хэн нэгэн шүүгч, төрийн албан хаагч руу ямар ч эсэргүүцсэн үг, үйлдэл гаргаагүй, хэрэгт авагдсан нотлох баримтууд хууль зөрчиж цуглуулсан тул цагаатгах тогтоол үндэслэлтэй гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2024-09-06, **Дугаар**: 115
- **Шийдвэр**: А.М-д холбогдох хэргийг нотлогдоогүй гэх үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгож, түүнийг цагаатгасан.
- **Үндэслэл**: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19.1.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2024-11-25, **Дугаар**: 97
- **Гомдлол гаргагч**: Прокурор
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоол нь хууль бус тул хүчингүй болгуулах.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн цагаатгах тогтоолыг хэвээр үлдээж, прокурорын эсэргүүцлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: ЭХХШТХ-ийн 38.2.1-д зааснаар хэрэгт оролцсон прокурор эсхүл дээд шатны прокурор эсэргүүцэл гаргахаар хуульчилсан байхад, яллах дүгнэлт үйлдсэн прокурор Г.Т нь анхан шатны шүүх хуралдаанд оролцоогүй тул эсэргүүцэл гаргах эрхгүй, хэргийн оролцогч бус этгээд гомдол гаргасан гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2025-02-19, **Дугаар**: 97
- **Гомдлол гаргагч**: Прокурор
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн, прокурорын эсэргүүцэл бичих эрхийг үндэслэлгүйгээр хязгаарласан.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 97 дугаар магадлалыг хүчингүй болгосугай.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх нь хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдсэн прокурорыг эсэргүүцэл бичих эрхгүй хэмээн үзсэн нь ЭХХШТХ-ийн 38.1.1, 38.1.3 дахь заалтуудыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- Мөрдөн шалгах ажиллагаанд хяналт тавьж, яллах дүгнэлт үйлдсэн прокурор нь анхан шатны шүүх хуралдаанд хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар улсын яллагчаар оролцоогүй явдал нь түүнийг эсэргүүцэл бичих эрхийг хязгаарлах үндэслэл болохгүй.
- Давж заалдах шатны шүүх нь "хэргийн оролцогч бус этгээд эсэргүүцэл гаргасан" гэж дүгнэсэн атлаа ЭХХШТХ-ийн 39.1.7-д зааснаар хэргийг давж заалдах шатны шүүх хуралдаанаар хэлэлцүүлэхгүй тухай "Шүүгчийн захирамж", эсхүл "Шүүхийн тогтоол" гаргахын оронд "магадлал" гаргасан нь хуульд заасан журмыг зөрчсөн.
- Давж заалдах шатны шүүх нь хэргийн үйл баримт, түүнд эрх зүйн дүгнэлт хийсэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хууль ёсны байдал, үндэслэлийн талаар ямар нэгэн үнэлэлт дүгнэлт хийгээгүй.
- ЭХХШТХ-ийн 39.5.1.3, 40.8.1.2-т заасныг тус тус удирдлага болгон давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг мөн шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.