Тогтоол №16032

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ө.Т нь 127 дугаар цэцэрлэгийн эрхлэгчээр, С.Б нь нягтлан бодогчоор ажиллаж байхдаа бүлэглэн, албан тушаалын байдлаа ашиглан хуурамч баримт бичиг үйлдэж, цалингийн цэс дээр илүү цалин бичих, ажилладаггүй хүмүүсийн нэр дээр цалин бодуулах, мөн С.Б-ын "Мандах гарам" ХХК-иар бохир соруулах ажлыг гүйцэтгүүлэхдээ илүү рейсээр тайлагнаж, нийт 486,895,569 төгрөг (Ө.Т) болон 589,423,044 төгрөгийг (С.Б) залилан авч хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Сонгинохайрхан дүүргийн прокурорын газраас Ө.Т, С.Б нарын үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 17.3.2.1, 17.3.2.2-т зааснаар зүйлчилсэн. - **Хариуцагч**: Ө.Т, С.Б нар нь гэм буруугүй гэж мэтгэлцсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-09-17, **Дугаар**: 955 - **Шийдвэр**: Ө.Т, С.Б нарыг Эрүүгийн хуулийн 22.1.2-т зааснаар "Нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж их хэмжээний хохирол учруулсан" гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, Ө.Т-д нийтийн албанд томилогдох эрхийг 3 жил хасаж, 2 жил хорих ял, С.Б-д нийтийн албанд томилогдох эрхийг 3 жил хасаж, 3 жил хорих ял оногдуулсан. Иргэний нэхэмжлэлийг хангасан. - **Үндэслэл**: Залилах гэмт хэргийн шинжийг хангаагүй, харин албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж эрх мэдлээ хэтрүүлэн их хэмжээний хохирол учруулсан. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2021-12-14, **Дугаар**: 1049 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч С.Б, түүний өмгөөлөгч Б.Дашдорж, Ш.Жаргалсайхан, шүүгдэгч Ө.Тын өмгөөлөгч Ч.Содончимэг, Д.Энхтунгалаг нар - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүхийн шинжилгээний дүгнэлт үндэслэлгүй, хохирлын хэмжээ үнэн зөв тогтоогдоогүй, мөрдөн шалгах ажиллагаа дутуу хийгдсэн, шүүхийн зүйлчлэл буруу, хөөн хэлэлцэх хугацааг тоолоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа прокурорын яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийн хүрээнд явагдсан, хэргийг шийдвэрлэхэд хангалттай нотлох баримт цугларсан гэж үзсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2022-03-09, **Дугаар**: 1702002390192 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч С.Б, түүний өмгөөлөгч Б.Дашдорж, Ш.Жаргалсайхан, шүүгдэгч Ө.Тын өмгөөлөгч Г.Оюунцэцэг, Ч.Содончимэг, Д.Энхтунгалаг нар - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, мөрдөн шалгах ажиллагаа дутуу хийгдсэн, нотлох баримтыг бүрэн гүйцэд шалгаагүй, хохирлыг үнэн зөв тогтоогүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хязгаарласан ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй. - Анхан болон давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгч Ө.Т, С.Б нарын үйлдсэн гэмт хэргийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.2-т зааснаар буруу зүйлчилсэн. - Албан тушаалтан төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар захиран зарцуулж, шунахай сэдэлтээр өөрийн, эсхүл хамаарал бүхий бусад этгээдийн хууль бус өмчлөлд шилжүүлсэн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 17.4 дүгээр зүйлд заасан "Хөрөнгө завших" гэмт хэргээр зүйлчилнэ. - Төсөв захирагчийн үйлдэл нь төсвийн хөрөнгийг завших шунахай зорилго агуулаагүй, харин өөртөө, эсхүл хамаарал бүхий бусад этгээдэд хууль бусаар эдийн болон бусад ашигтай байдал бий болгох санаа зорилготой байсан бол тухайн хэргийг Эрүүгийн хуулийн 22.8 дугаар зүйлд заасан "Төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулах" гэмт хэргээр зүйлчилнэ. - Прокуророос хэргийг буруу зүйлчилсэн, анхан болон давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - Хэргийг анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхээр буцаах нь зүйтэй. - Шүүгдэгч, өмгөөлөгч нарын хохирлын нийт хэмжээг эс зөвшөөрч гаргасан гомдлыг хяналтын шатны шүүх хуралдаанаар эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй тул энэ талаар хууль зүйн дүгнэлт хийгээгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, улсад онц их хэмжээний хохирол учруулсан хэрэг. АНХАН ШАТ: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар нийтийн албан тушаалтан албан үүргээ урвуулан ашиглаж, өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгосон хэмээн үзэж, шүүгдэгч И.А-г 3 жил 6 сар, Ж.М-ийг 2 жил 5 сар нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасаж, мөн тооны торгуулиар шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгчид хэргийн бодит байдал, хуулийн хэрэглээ, нотлох баримтын үнэлгээ, мөрдөн шалгах ажиллагааны талаар гомдол гаргасан. Гэрч нарын мэдүүлэг, гэрээ, санхүүгийн баримтуудыг үндэслэн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгов. ҮНДЭСЛЭЛ: Хүүхдийн цэцэрлэгийн эрхлэгч болон нягтлан бодогч нар хамтран, хууль бусаар гэрээ байгуулж, өөртөө болон хамаарал бүхий этгээдэд давуу байдал үүсгэсэн нь нотлох баримтаар тогтоогдсон. Анхан шатны шүүх хэргийг хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Мэргэжил сургалт үйлдвэрлэлийн төвийн (МСҮТ) захирал *******, нягтлан бодогч ******* нар бүлэглэн байгууллагын нэмэлт орлогыг завшиж, үрэгдүүлсэн, мөн Хөдөлмөрийн хэлтсийн дарга *******тай үгсэн төслийн мөнгө завшиж, хуурамч баримт бүрдүүлэн их хэмжээний хохирол учруулсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор (Нийтийн ашиг сонирхлыг хамгаалж, учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх). - **Хариуцагч**: ******* (захирал), ******* (нягтлан), ******* (хэлтсийн дарга) нар гэм буруугүй буюу хэргийн зүйлчлэлийг зөвшөөрөхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-06-20, **Дугаар**: 2018/ШЦТ/179 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч нарыг бусдын эд хөрөнгийг завшсан, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан гэм буруутайд тооцож, хорих болон торгох ял оногдуулан, хорих ялыг өршөөлийн хуулиар хэлтрүүлсэн. - **Үндэслэл**: 2002 оны Эрүүгийн хуулийн 150.3, 263.2-т зааснаар албан тушаалтан бүлэглэж, давтан үйлдлээр онц их хэмжээний хохирол учруулсан нь тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-09-24, **Дугаар**: 210/МА2018/045 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч ******* (нягтлан бодогч) - **Гомдлолын шалтгаан**: Захирлын шийдвэрээр гүйлгээ хийсэн, хувьдаа мөнгө завшиж, гэмт хэрэгт санаатай хамтран оролцоогүй тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгох. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, *******г цагаатган, бусад шүүгдэгч нарын ялыг 2015 оны Эрүүгийн хуульд нийцүүлэн өөрчлөв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - 2015 оны Эрүүгийн хуулийн 1.9.1-д зааснаар шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэх үндэслэлтэй. - Шинэ Эрүүгийн хуулийн 17.4-т "үрэгдүүлэх" гэх шинж хасагдсан тул 22.6 сая төгрөгийн үрэгдүүлсэн гэх хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон. - Нягтлан бодогч ******* нь захирлын заавраар, баримтад үндэслэн гүйлгээ хийсэн бөгөөд ыг мөнгө завшиж байгааг мэдсэн, урьдчилан үгсэн тохиролцсон гэх хангалттай баримтгүй тул эргэлзээг шүүгдэгчид ашигтайгаар шийдвэрлэж цагаатгав. - Захирал ******* нь нийтийн албан тушаалтны хувьд эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, их хэмжээний хохирол учруулсан нь тогтоогдсон тул Эрүүгийн хуулийн 22.1.2-т зааснаар ял оногдуулсан. - Хэлтсийн дарга ******* нь албан тушаалын байдлаа ашиглан бусдад давуу байдал олгосон нь нотлогдсон тул Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-ээр зүйлчилсэн. - Учруулсан хохирлын хэмжээг шинэ хуульд заасан "их хэмжээ"-ний босгоор дахин тооцож, иргэний нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Орхон аймгийн “У” цэцэрлэгийн нягтлан, тогооч, нярав нар бүлэглэн албан тушаалын байдлаа ашиглаж, мах нийлүүлсэн мэтээр баримт бүрдүүлэн нийт 1.726.450 төгрөгийг завшсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор - Шүүгдэгч нарыг Эрүүгийн хуулийн 17.4.2.1-т зааснаар яллах. - **Хариуцагч**: Ж.Э, Э.Ө, А.О - Гэмт хэрэг үйлдэлгүй, цагаатгах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-27, **Дугаар**: 298 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Ж.Э, Э.Ө, А.О нарыг Эрүүгийн хуулийн 17.4.1-т зааснаар гэм буруутайд тооцож, тус бүр 2.700.000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. Э.Ө, А.О нарыг Эрүүгийн хуулийн 6.7.1.1-т зааснаар торгох ялаас чөлөөлж, Ж.Э-ийн торгох ялыг 27 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоож, Ж.Э-ээс 848.975 төгрөг гаргуулж хохирогч Төрийн санд олгосон. - **Үндэслэл**: Шүүгдэгч нар бусдын итгэмжлэн хариуцуулсан эд хөрөнгийг завшсан нь тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-10-30, **Дугаар**: 210/МА2025/00XXX - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Ж.Э, түүний өмгөөлөгч Х.О болон Прокурор Б.О. - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүгдэгч нар гэмт хэрэг үйлдээгүй, цагаатгах, эсхүл анхан шатны шүүхийн зүйлчлэлийг хөнгөрүүлсэн нь хууль зүйн үндэслэлгүй тул хүчингүй болгож хэргийг дахин хэлэлцүүлэх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2020-08-27-ны өдрийн 298 дугаар шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, гомдол, эсэргүүцлийг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүгдэгч нарын үйлдсэн гэмт хэрэг нь гэрчүүдийн мэдүүлэг, эд зүйлийн үнэлгээ зэрэг нотлох баримтуудаар тогтоогдсон. - Гэрч Д.Б-ын мэдүүлэг нь шүүгдэгч Э.Ө-ийн эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн баримт, шүүгдэгч А.О, Э.Ө нарын мэдүүлгүүдээр давхар нотлогдож байгаа тул үгүйсгэх үндэслэлгүй. - Шүүгдэгч нарын мэдүүлэг нь бусад гэрч нарын мэдүүлгүүдтэй агуулгын хувьд тохирч байгаа. - Гэрч Н.О-ын таньж олуулах ажиллагаа хууль зөрчөөгүй бөгөөд Ж.Э-ийг таньсан талаарх тэмдэглэл зэрэг нотлох баримтуудаар шүүгдэгч, өмгөөлөгч нарын гомдол няцаагдаж байна. - Анхан шатны шүүх нотлох баримтуудыг бүрэн гүйцэд хянаж, шүүгдэгч нарын гэм буруугийн талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийсэн. - Шүүгдэгч нарыг “албан тушаалын байдлаа ашиглаж үйлдсэн” гэж хүндрүүлэн зүйлчлэх шаардлагагүй, тэдний үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн 17.4.1-т заасан гэмт хэргийн шинжид хамаарна. - Шүүгдэгч Э.Ө, А.О нарыг торгох ялаас чөлөөлөхдөө Эрүүгийн хуулийн 6.7.1.1-т заасны дагуу хуулийг буруу хэрэглээгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Захирал Б.М болон нягтлан бодогч П.Б нар нь албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, байгууллагын мөнгөн хөрөнгийг завшсан хэрэг. АНХАН ШАТ: Б.М-ийг албан тушаалаа урвуулан ашиглаж 10,000,000 төгрөгийг завшсан, П.Б-ийг 17,378,330 төгрөгийг завшсан, хуурамч баримт үйлдсэн, хамтран албан тушаалаа урвуулан ашигласан хэргүүдэд буруутайд тооцож, торгууль болон эрх хасах ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч Б.М нь 10,000,000 төгрөгийг буцаан төлсөн тул эрх хасах ял оногдуулахгүй байх гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, Б.М-ийн гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нар нь гэмт үйлдлээ үйлдсэний дараа хохирлыг бүрэн барагдуулаагүй, мөн Эрүүгийн хуульд заасан албан тушаалаа урвуулан ашиглах гэмт хэрэгт томилогддог эрх хасах ялыг заавал оногдуулах ёстой. Анхан шатны шүүх гэм бурууг тогтоохдоо хуульд заасан журмыг баримталж, хэргийн бодит байдлыг харгалзан зөв зүйлчилж, оногдуулсан ял нь хуульд нийцсэн байна.