© 2026 ХуульTech

Нийтлэл Блог

Шүүхийн шийдвэр №15146 | ХуульTech

Эрүү хэрэг·Давж шатны шүүх

Тогтоол №15146

Shuukh.mn дээр үзэх ↗

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

Үйл явдал: Шүүгдэгч Б.У хохирогч Ц.Х-г согтуу байдлаар биеэ хамгаалах чадваргүй үедээ хүчээр бэлгийн харьцаанд орсон.
Нэхэмжлэгч: Хохирогч Ц.Х – хүчээр бэлгийн харьцаанд оруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн.
Хариуцагч: Шүүгдэгч Б.У – сайн дурын бэлгийн харьцаа, ялыг хөнгөрүүлэх, тэнсэх.

🏛️ АНХАН ШАТ

Өдөр: 2022-04-27, Дугаар: 2022/ШЦТ/320
Шийдвэр: Б.У-г ЭХ тусгай ангийн 12.1.1-д 2 жил хорих шийтгэж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр тогтоосон.
Үндэслэл: Хохирогчийн согтуу байдлыг далимдуулан хүчээр бэлгийн харьцаанд орсон гэмт хэрэг нотлогдсон, ЭХ 12.1.1 зөв хэрэглэсэн.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

Өдөр: 2022-06-15, Дугаар: 2110015680270
Гомдол гаргагч: Шүүгдэгч Б.У болон өмгөөлөгчид
Гомдлолын шалтгаан: Ялыг хөнгөрүүлэх, ЭХ ерөнхий ангийн 6.5, 6.7, 7.1-д үндэслэн тэнсэх.
Шийдвэр: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, хорих ялыг 1 жил болгон хөнгөрүүлэв.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

Хэргийн үйл баримт хохирогчийн мэдүүлэг, гэрчүүдийн мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлт, ДНХ шинжилгээгээр тогтоогдсон, нотлох баримт хоорондоо зөрүүгүй.
Анхан шатны зүйлчлэл ЭХ 12.1.1 зөв, хууль зүйн үндэслэлтэй.
Ялыг хөнгөрүүлэх үндэслэлтэй ч тэнсэх боломжгүй, учир нь гэмт хэргийн нөхцөл байдал, хувийн байдлыг харгалзан 2 жилээс 1 жил болгосон.
Цагдан хоригдсон 63 хоногийг ял эдлэх хугацаанд тооцсон.

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

ХуульGPT-ээс асуух

Ижил төстэй 5 тогтоол

Тогтоол №17415·Эрүү · Давж шат
ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн байдалтай, хохирогчийн биеэ хамгаалах чадваргүй байдлыг далимдуулан хүчээр бэлгийн харьцаанд орж хүчиндсэн гэмт хэрэгт холбогдсон этгээдтэй холбоотой хэрэг. АНХАН ШАТ: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 12.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 2 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ял шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрсөн шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгчдийн гаргасан гомдлыг хэлэлцэж, хохирогчид төлсөн хохирол, түүний хүсэлтийг харгалзан ялыг 1 жил 6 сар болгон хөнгөрүүлсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирогчид хохирол төлсөн, хохирогч ял хөнгөрүүлэхийг хүссэн байдлыг харгалзан анхны ялыг хөнгөрүүлсэн. Хохирогчийн зөвшөөрөлгүйгээр бэлгийн харьцаанд орсон нь Эрүүгийн хуулийн 12.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт хамаарна.
Тогтоол №17998·Эрүү · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Б.Н нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ Б.Э-гийн хүсэл зоригийн эсрэг хүч хэрэглэн бэлгийн харьцаанд орсон. - **Нэхэмжлэгч**: Улсын яллагч нь Б.Н-гийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 12.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар зүйлчилсэн. - **Хариуцагч**: Б.Н-гийн өмгөөлөгч нь Эрүүгийн хуулийн 12.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан "Бэлгийн дур хүслээ ёс бусаар хангах" гэмт хэргийн шинжийг хангасан тул зүйлчлэлийг хөнгөрүүлж, эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх эсвэл тэнсэхийг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-02-03, **Дугаар**: 2023/ШЦТ/150 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Б.Н-г Эрүүгийн хуулийн 12.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан "Хүчиндэх" гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 2 жилийн хорих ял оногдуулж, ялын биелэлтийг 1 жилийн хугацаагаар хойшлуулсан. - **Үндэслэл**: Хохирогчийн мэдүүлэг, хэргийн газрын үзлэг, шинжээчийн дүгнэлт зэрэг нотлох баримтуудаар Б.Н нь хохирогчийн хүсэл зоригийн эсрэг хүч хэрэглэн, биеэ хамгаалах чадваргүй байдлыг далимдуулан бэлгийн харьцаанд орсон нь тогтоогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-04-20, **Дугаар**: 2023/ДШМ/436 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ж.Буджав - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль ноцтой зөрчсөн, хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй тул зүйлчлэлийг Эрүүгийн хуулийн 12.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт хөнгөрүүлж, ялыг хөнгөрүүлэх эсвэл эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөхийг хүссэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 2023 оны 02 дугаар сарын 03-ны өдрийн 2023/ШЦТ/150 дугаартай шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, шүүгдэгчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг хянахад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй. - Хохирогч Б.Э-гийн мэдүүлэг, хэргийн газрын үзлэг, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн дүгнэлт зэрэг нотлох баримтууд нь Б.Н нь хохирогчийн хүсэл зоригийн эсрэг, хүч хэрэглэн, биеэ хамгаалах чадваргүй байдлыг далимдуулан хүчээр бэлгийн харьцаанд орсон болохыг хангалттай нотолсон. - Эрүүгийн хуулийн 12.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан "Бэлгийн дур хүслээ ёс бусаар хангах" гэмт хэрэг нь гэмт этгээд хурьцал үйлдэх зорилгогүйгээр бэлгийн халдашгүй байдлыг зөрчсөн үйлдэл хийснийг хэлдэг. Б.Н-гийн үйлдэл нь хохирогчийн хүсэл зоригийн эсрэг сүрдүүлж, хүч хэрэглэн, өмдийг нь тайлж хүчээр бэлгийн харьцаанд орсон тул Эрүүгийн хуулийн 12.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан "Хүчиндэх" гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангаж байна. - Анхан шатны шүүх Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэж, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, нийгмийн аюулын шинж чанар, хор уршгийн хэмжээ, шүүгдэгчийн хувийн байдал, хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан ял оногдуулсан нь үндэслэлтэй. - Иймд анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг өөрчлөх, эсхүл буруутган дүгнэх хууль зүйн үндэслэл тогтоогдоогүй тул шүүгдэгчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
Тогтоол №8093·Эрүү · Давж шат
ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Согтуурсан, биеэ хамгаалах чадваргүй байдлыг далимдуулан бэлгийн харьцаанд орсон хэрэгт Г.Б холбогджээ. АНХАН ШАТ: Г.Б-г хохирогчийн согтуу байдлыг далимдуулан хүчээр бэлгийн харьцаанд орсон гэм буруутайд тооцож, 1 жилийн хорих ялаар шийтгэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Шүүгдэгч Г.Б-гийн өмгөөлөгч хэргийн бодит байдлыг харгалзан үзэж, анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байгаа зэргийг үндэслэн Эрүүгийн хуулийн дагуу тэнсэх болон хорих ял оногдуулахгүй байх талаар гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийн баримт, нотлох баримтуудыг хянан үзээд, анхан шатны шүүхийн дүгнэлт, хэргийн зүйлчлэл, оногдуулсан ял нь бодит байдал болон хуульд нийцсэн гэж үзлээ. Г.Б-гийн гэм бурууг хохирогчийн мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлт зэргээр нотолсон бөгөөд шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэрэг, түүний нийгмийн аюул, гэм буруугийн хэлбэр, хувийн байдал зэргийг харгалзан оногдуулсан 1 жилийн хорих ял нь тохирсон гэж дүгнэв. Өмгөөлөгчийн гаргасан давж заалдах гомдлыг хүлээн авах боломжгүй гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээжээ.
Тогтоол №6025·Эрүү · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Х.Э нь хохирогч С.Батбямбыг согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэснээс бие хамгаалах, эсэргүүцэл үзүүлэх чадваргүй байдлыг далимдуулан 2 удаа хүчээр бэлгийн харьцаанд орсон. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор нь Х.Эийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 12.1.1-д зааснаар зүйлчилж яллах дүгнэлт үйлдсэн. - **Хариуцагч**: Х.Э нь гэм буруугаа ухамсарласан, анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, хохирлын талаар маргаангүй тул хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж, албадлагын арга хэмжээ авахыг хүссэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-11, **Дугаар**: 78 - **Шийдвэр**: Х.Эийг хүчиндэх гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 3 жил 6 сарын хугацаагаар хорих ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Х.Эийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн 12.1.1-д заасан хүчиндэх гэмт хэрэгт хамаарах үндэслэлтэй байна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-06-12, **Дугаар**: 2018/ДЗШ/26 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч Х.Э - **Гомдлолын шалтгаан**: Өөрийн гэм бурууг ойлгон ухамсарласан, анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, хохирлын талаар маргаан байхгүй тул хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж, албадлагын арга хэмжээ авах. - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч Х.Эийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгчийн гомдлыг хязгаарлахгүйгээр түүнд холбогдох хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг бүхэлд нь хянаж үзсэн. - Х.Э нь хохирогч С.Батбямбыг согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсний улмаас бие хамгаалах, эсэргүүцэл үзүүлэх чадваргүй байдлыг далимдуулан хүчээр бэлгийн харьцаанд орж, хүчиндэх гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь хохирогч С.Батбямбын, шүүгдэгч Х.Эийн, яллагдагч Х.Эрдэнэмандахын, яллагдагч Гансүхийн, гэрч З.Мөнхзулын, гэрч С.Болортуяагийн, гэрч С.Батболдын, гэрч Б.Сайнбаярын мэдүүлгүүд болон шинжээчийн дүгнэлт, зочид буудлын бүртгэл, автомашины гэрчилгээ, дууны бичлэг зэрэг нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдсон. - Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэл бүхий, хэргийн бодит байдалтай нийцэж байна. - Хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлыг хангалттай шалгаж тодруулсан, нотлох баримтуудыг цуглуулах, бэхжүүлэх, үнэлэхэд хууль зөрчөөгүй. - Шүүгдэгчийн гэмт үйлдлийн зүйлчлэл үндэслэлтэй байна. - Анхан шатны шүүхээс шүүгдэгчид Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан ялын төрөл, хэмжээний дотор ял оногдуулсан нь гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, хувийн байдалд тохирсон байна. - Иймд хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж, албадлагын арга хэмжээ авахыг хүссэн шүүгдэгчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн.
Тогтоол №16233·Эрүү · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч П.Б хохирогч Б.Ц-ийн хүсэл зоригийн эсрэг хүчээр бэлгийн харьцаанд орсон. - **Нэхэмжлэгч**: Хохирогч Б.Ц – хүчиндэгч гэмт хэрэгт гомдол гаргасан. - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч П.Б – гэм буруугаа хүлээсэн ч ял хөнгөрүүлэхийг шаардсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2022-10-17, **Дугаар**: 2022/ШЦТ/1508 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч П.Б-ийг ЭХ 12.1.1-д 1 жилийн хорих ялаар шийтгэж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр тогтов. - **Үндэслэл**: Хохирогч, шүүгдэгчийн мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлт, бусад нотлох баримтаар гэмт хэрэг нотлогдсон. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2022-12-13, **Дугаар**: 2022/ДШМ/1175 - **Гомдол гаргагч**: Шүүгдэгч П.Б, өмгөөлөгчид - **Гомдлолын шалтгаан**: Хүчиндэх шинж байхгүй, гэмшсэн, бага насны хүүхэдтэй тул тэнсэх, хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, 1 жил 6 сар тэнсэхээр тогтов. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нотлох баримтаар шүүгдэгчийн ЭХ 12.1.1-д заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь тогтоогдож, анхан шатны дүгнэлт бодит байдалтай нийцнэ. - Шүүгдэгчийн гэм буруу хүлээнэ, анх удаа, хохирогчоос уучлал гуйсан нөхцлийг харгалзан ЭХ ерөнхий 7.1.1-д тэнсэхээр шийдв. - Хүүхэд 12 настай тул ЭХ ерөнхий 7.6.1-д шийтгэл хойшлуулах үндэслэлгүй. - Тэнссэн хугацаанд ЭХ ерөнхий 7.3.3.1-д хохирогчийн газар очих, харилцахыг хязгаарлах үүрэг тавив. - Хэрэгсэхгүй болгох гомдлыг татгалзсан.