Тогтоол №13150

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалтан авлига авсан, иргэн авлига өгсөн хэрэг. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан авлига авсан хэргээр хорих ял, нийтийн албанд томилогдох эрхийг хассан. Иргэнийг авлига өгсөн хэргээр торгох ял, нийтийн албанд томилогдох эрхийг хассан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Авч байсан хорих ялыг хүндрүүлэхгүйгээр торгох ялаар сольсон. Торгох ялыг хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоож, цагдан хоригдсон хугацааг хасч, ял хэмжээг тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэмт хэргийн нөхцөл байдал, учирсан хохирлын хэмжээ, шүүгдэгчийн хувийн байдал, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрснийг харгалзан ялыг хөнгөрүүлсэн. Хөнгөрүүлсэн ял нь гэм буруу, шударга ёсны зарчмыг хангасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Эрүүгийн хуулийн дагуу хээл хахууль авах, өгөх гэмт хэрэгт холбогдсон хүмүүсийн хэргийг хянан шийдвэрлэсэн. АНХАН ШАТ: Нэг ялтан их хэмжээний хахууль авсан, нөгөө нь хахууль өгсөн гэм буруутайд тооцож, нэгдүгээрт хорих ял, хоёрдугаарт торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Ялтан болон тэдний өмгөөлөгч нар ял хөнгөрүүлэхийг хүссэн. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирол барагдуулахыг илэрхийлсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хөнгөрүүлсэн Эрүүгийн хуулийг хэрэглэн, ялтан Т.Дорждэрэмийг торгох ялаар шийтгэж, автомашиныг буцаан олгохоор шийдвэрлэсэн. Ялтан Ц.Алтансүхийн хэргийг хуучин хуулиар хэлэлцэн, шийтгэх тогтоол хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж, албан тушаалд томилох зорилгоор хахууль авсан, хахууль өгсөн хэрэг. АНХАН ШАТ: Албан тушаалаа урвуулан ашиглаж хахууль авсан этгээдэд нийтийн албанд томилогдох эрхийг 5 жил хасаж, 1 жил 6 сар хорих ял, хахууль өгсөн этгээдэд нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 10,000,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын зарим хэсгийг өөрчилж, хахууль авсан этгээдийн нийтийн албанд томилогдох эрхийг 3 жил хасаж, 8,000,000 төгрөгөөр торгох, хахууль өгсөн этгээдийн нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулахаар шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нар гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, амьдралын нөхцөл байдлыг харгалзан оногдуулсан ялыг хөнгөрүүлэн өөрчлөх боломжтой гэж үзсэн. Гэмт хэрэг үйлдсэн үед үйлчилж байсан хуулиар ял оногдуулах нь зүйтэй гэж дүгнэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, хахууль авсан болон хахууль өгсөн хэргүүд. АНХАН ШАТ: Нэг шүүгдэгчийг албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, өөртөө давуу байдал бий болгосон гэмт хэрэгт, нөгөөг нь хахууль авсан гэмт хэрэгт тус тус гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн холбогдох зүйл хэсгүүдээр ял оногдуулсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолд гомдол гаргасан. Гомдолд ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлуудыг харгалзан үзээгүй, шүүгдэгчийн хувийн байдал, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч буй байдал, хохирол төлбөргүй зэргийг хангалттай үнэлээгүй гэж заасан. Давж заалдах шатны шүүх нэг шүүгдэгчийн хувьд ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасах хугацааг бууруулж, шийтгэх тогтоолд нэр хэргийн алдааг залруулж өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч буй байдал, хохирол төлбөргүй байдал, тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдал, нөхцөл байдлыг буруугаар төсөөлснөөс гэмт хэрэг үйлдсэн зэрэг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлуудыг харгалзан үзэж, оногдуулсан ялыг хөнгөрүүлэн өөрчилсөн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Замын-Үүд сум дахь Цагдаагийн хэлтэс, Автотээврийн үндэсний төв, Зам тээврийн хөгжлийн төвийн албан тушаалтнууд бүлэглэн, стандартын даац хэтрүүлсэн ачаатай тээврийн хэрэгслүүдийг төлбөр авах цэг болон хилийн боомтоор хууль бусаар нэвтрүүлж, хахууль авсан. - **Нэхэмжлэгч**: Прокурор (Нийтийн албан тушаалтнуудыг эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан, хахууль авсан, иргэдийг хахууль өгсөн гэж ялласан). - **Хариуцагч**: Шүүгдэгч У, С нар (Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн боловч ар гэрийн байдал, эрүүл мэндийн шалтгаанаар хорих ялыг торгох ялаар солих хүсэлт гаргасан). ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2023-01-19, **Дугаар**: 2023/ШЦТ/07 - **Шийдвэр**: Шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцож, У-д 3 жил, С-д 4 жил хорих ял оногдуулж, бусад шүүгдэгч нарт торгох ял оногдуулсан. - **Үндэслэл**: Эрүүгийн хуулийн 22.1.1 (Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах), 22.4.4 (Нийтийн албан тушаалтан хахууль авах), 22.5.1 (Хахууль өгөх). ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2023-03-28, **Дугаар**: 210/МА2023/00016 - **Гомдлол гаргагч**: Шүүгдэгч У, С, Б болон тэдний өмгөөлөгч нар. - **Гомдлолын шалтгаан**: Хорих ял хүндэдсэн, ар гэрийн асаргаанд байдаг хүмүүсийн нөхцөл байдал болон гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч хохирол төлсөн байдлыг харгалзах. - **Шийдвэр**: Шийтгэх тогтоолд өөрчлөлт оруулж, У, С нарт оногдуулсан зарим хорих ялыг торгох ялаар сольж хөнгөрүүлсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - **Албан тушаалтны статус**: Шүүгдэгч С, Х нарыг Авлигын эсрэг хуулийн 4.1.3-т заасан "Төрийн өмчит хуулийн этгээдийн удирдах албан тушаалтан" буюу нийтийн албан тушаалтан мөн гэж дүгнэсэн. - **Гэмт хэргийн нөхцөл байдал**: Зам тээврийн хөгжлийн төвийн хяналтын тогтолцоо сул, камергүй, систем нь бүрэн автомат биш байсан нь гэмт хэрэг гарах шалтгаан нөхцөл болсон гэж мөрдөгчийн мэдэгдэлд дурдсаныг харгалзав. - **Хүмүүнлэг ёсны зарчим**: Шүүгдэгч У-ын эцэг нь тархины харвалтын улмаас байнгын асаргаанд байдаг, шүүгдэгч С-ын том хүү нь хөгжлийн бэрхшээлтэй, байнгын унаж татдаг өвчтэй зэрэг ар гэрийн нөхцөл байдлыг үндэслэв. - **Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн байдал**: Шүүгдэгч нар гэмт хэрэг үйлдэж олсон орлогоо (9.4 сая ба 3.2 сая төгрөг) сайн дураараа төлж барагдуулсан, үйлдсэн хэрэгтээ чин санаанаасаа гэмшсэн зэргийг харгалзан ялыг ялгамжтай оногдуулах шаардлагатай гэж үзсэн. - **Ял нэгтгэх журам**: Эрүүгийн хуулийн 6.8.2-т зааснаар ижил төрлийн ялыг нэмж нэгтгэх боловч өөр төрлийн ялыг (хорих ба торгох) тус тусад нь эдлүүлэхээр өөрчлөлт оруулсан.