Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ийн Шийтгэх тогтоол

Үйл явдал

Залилах гэмт хэрэг — тээврийн хэрэгслийн гүйлт (километр) ухраасан байдлыг нууж худалдах. Шүүгдэгч нь тээврийн хэрэгслийн километрийн заалт 312,000 байсныг 162,000 болгож ухраасан байдлыг мэдсээр байж, хохирогчид мэдээлэлгүйгээр ойролцоогоор 30 сая төгрөгөөр зарж борлуулсан гэж буруутгагдсан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Километрийн заалт ухраасан байсныг мэдээгүй, машин худалдаж авсан үнэ болон зарсан үнийн зөрүүг мэдсээр байж хуурч залилаагүй гэж үзсэн.
• Прокурор: Шүүгдэгч нь тээврийн хэрэгслийн бодит байдлыг нуух замаар бусдыг төөрөгдөлд оруулж, эд хөрөнгийг авч залилсан гэж үзэн Эрүүгийн хууль 17.3 заасан хэргийн дагуу ялласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй гэж үзэн хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Шүүгдэгч нь тээврийн хэрэгслийг үнэ тохиролцсон нөхцөлд худалдаж зарсан тул хуурч, зохиомол байдлыг бий болгож бусдыг төөрөгдөлд оруулсан гэх шинжгүй, учир нь тээврийн хэрэгслийн километрийн заалт болон биет байдлын доголдол нь иргэд хоорондын гэрээний маргаан юм. Хохирогч нь машины гүйлт ухраасан байдлыг мэдээгүй байсан тул энэ нь иргэдийн хоорондын худалдах, худалдан авах гэрээний үндсэн дээр эд хөрөнгө шилжүүлснээс үүссэн маргаан учраас Иргэний хууль 251, 253, 255, 256 заалтуудын дагуу иргэний хэрэг шүүхэд шийдвэрлэх асуудал юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Худалдаж авсан эд хөрөнгийн биет байдлын доголдол (жишээ нь: километр ухраасан) нь залилж буй үйлдлийн шинж биш, харин худалдагч болон худалдан авагчийн хоорондын гэрээний маргаан юм (Иргэний хууль 251, 255).
• Залилгын гэмт хэрэг нь шунахай сэдэлтэй, бодит хохирол учруулсан шууд санаатай үйлдлээр тодорхойлогдох ёстой тул эд хөрөнгийн чанарын зөрүүг нуусан нь иргэний хариуцлага хүлээх асуудал болох бөгөөд залилгын шинжгүй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.19).
• Худалдагч нь эд хөрөнгийн доголдлыг мэдсээр байж нуун дарагдуулсан бол худалдан авагч нь гэрээг цуцлах эсвэл хохирлоо барагдуулах эрхтэй (Иргэний хууль 255, 256).