Тогтоол №114872

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгийг зориудаар буруу зарцуулсан хэрэг. АНХАН ШАТ: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нарыг нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, торгох ял оногдуулав. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүгдэгч нар албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, нийтийн хөрөнгийг хувийн ашиг сонирхлын төлөө зориудаар зарцуулсан нь нотлогдсон. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, учруулсан хохирлыг төлсөн боловч албан тушаалаа урвуулан ашигласан нь Эрүүгийн хуулиар шийтгэх үндэслэл болсон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Шүүгдэгч Б.******* нь аймгийн даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгчээр ажиллаж байхдаа албан үүрэг, бүрэн эрхээ урвуулан ашиглаж, байгууллагын засварын ажилд төсөвлөгдсөн 20,189,000 төгрөгийн хөрөнгөөс нийт 7,419,620 төгрөгийг "т " ХХК руу шилжүүлэн өөртөө давуу байдал бий болгож, байгууллагад хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогдсон. - **Нэхэмжлэгч**: Тухайн байгууллага нь Б.*******ээс нэхэмжлэх хохиролгүй, хэргийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Б.******* нь ямар нэгэн хууль зөрчсөн үйлдэл гаргаагүй, нэлээд хэмжээний мөнгийг гэрээгээр компанид шилжүүлж, үлдсэн мөнгөөр бараа материал авсан тул хохирол учруулаагүй гэж мэдүүлсэн. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч К.ын мэдүүлэг: Б.******* нь засварын ажилд зориулсан 20,000,000 төгрөгөөр тендер сонгон шалгаруулалт зарлах ёстой байсан боловч "т " ХХК-руу 7,419,620 төгрөгийг шилжүүлж, хууль бус үйлдэл хийсэн. - Гэрч Б.ийн мэдүүлэг: "т " ХХК-ны данс руу шилжсэн мөнгийг тухайн үед дарга Б.*******т бэлнээр гаргаж өгсөн. - Гэрч О.гийн мэдүүлэг: "т " ХХК руу нийт 7,416,000 төгрөгийг барилгын засварт зориулан шилжүүлсэн. - Гэрч ийн мэдүүлэг: Няраваар ажиллах хугацаандаа 7,419,620 төгрөгийн бараа материал орлогод бүртгэж аваагүй. - Гэрч ийн мэдүүлэг: Б.******* гэх хүнтэй " " ХХК-ны гэрээнд гарын үсэг зурсан. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-03-15, **Дугаар**: 178/2020/00XXX/Э/ Шүүгдэгч Б.*******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1-д заасан "Нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж өөртөө давуу байдал бий болгосон" гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон. Нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, 5,400,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулсан. Торгох ялыг нэг жилийн хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Авлигын эсрэг хуулийн 3.1.4-т заасан "албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашиглах", "давуу байдал" гэсэн тодорхойлолтууд хэрэгт хамаарна. - Шүүгдэгч Б.******* нь аймгийн даргаар ажиллахдаа ажлын байрны тодорхойлолтын 3.3-т заасан үүргээ зөрчсөн. - Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 8, 34.2, 34.3 дугаар зүйлүүдийг зөрчиж, шууд гэрээ байгуулах нөхцөл, шаардлагыг хангаагүй нь тогтоогдсон. - Шүүгдэгч нь 2019 оны төсөвт тусгагдсан эд хогшил, урсгал засварын зардалд зориулагдсан 20,189,000 төгрөгөөс 7,419,620 төгрөгийг "т " ХХК-ны данс руу шилжүүлэн өөртөө давуу байдал бий болгосон нь хэргийн үйл баримтаар тогтоогдсон. - Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлд заасан гэмт хэрэг нь хэлбэрийн бүрэлдэхүүнтэй тул хохирол арилсан эсэхээс үл хамааран эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй. - Шүүгдэгчийн хувийн байдал, өмнө нь ял шийтгүүлж байгаагүй зэргийг харгалзан торгох ял оногдуулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулсан хэрэг. АНХАН ШАТ: Нийтийн албан тушаалтан албан үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж өөртөө давуу байдал бий болгосон, төсвийн захирагч төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулж хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг хасч, торгох ял оногдуулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Нийтийн албан тушаалтан албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, төсвийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулсан нь тогтоогдож, гэм буруутайд тооцсон. Анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, хохирол нөхөн төлөхөө илэрхийлсэн зэрэг нөхцлүүдийг харгалзан ял шийтгэл тогтоосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нийгмийн даатгалын байцаагч албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, иргэдээс шимтгэл нөхөн төлөх нэрийдлээр мөнгө авч хувьдаа зарцуулсан хэрэг. АНХАН ШАТ: Хээл хахууль авсан, албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашигласан гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 5.400.000 төгрөгөөр торгож, торгох ялыг 3 жилийн хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр шийтгэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Нийгмийн даатгалын байцаагч нь нийтийн албан тушаалтан бөгөөд албан үүргээ урвуулан ашиглаж, иргэдээс авсан нийт 1.066.000 төгрөгийг хувьдаа зарцуулсан нь нотлогдсон. Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг бүрэн барагдуулсан боловч урьд эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, гэмшиж байгааг харгалзан ял оногдуулсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ц.Г нь сумын Засаг даргын Тамгын газрын дарга байхдаа албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, өөрийн танил "Г" ХХК-ийн захирал Д.Б-тай ногоон байгууламжийн хашаа барих, мод тарих ажлын гэрээг хууль бусаар байгуулж, өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгосон. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.Г-ийг Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д зааснаар гэм буруутайд тооцож, нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жил хасаж, 2 жилийн хорих ял оногдуулах. - **Хариуцагч**: Ц.Г нь гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, өмгөөлөгч нь 5,400,000 төгрөгийн торгох ял оногдуулж, 1 жилийн хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхийг хүссэн. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Ц.Г нь Засаг даргын Тамгын газрын дарга байхдаа "Г" ХХК-ийн захирал Д.Б-тай 15,000,000 төгрөгийн төсөвт өртөгтэй ногоон байгууламжийн хашаа барих, мод тарих, нүх ухах ажлын гэрээг Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуульд заасан журмыг зөрчиж байгуулсан. - "Г" ХХК-д давуу байдал бий болгож, мөн Д.Б-аас 3,500,000 төгрөгийг өөрийн дансаар шилжүүлэн авч өөртөө давуу байдал бий болгосон. - Гэрчүүдийн мэдүүлэг болон бичгийн баримтуудаар Ц.Г нь тендерийн шалгаруулалтын журмыг зөрчиж, үнэлгээний хорооны дүгнэлтгүйгээр гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-01-28, **Дугаар**: 2025/ШЦТ/27 - Шүүгдэгч Ц.Гийг Эрүүгийн хуулийн 1.8.1-д заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн 22.1.1-д заасан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон. - Ц.Гийг нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, 5,500,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгэсэн. Торгох ялыг 1 жилийн хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Ц.Г нь Авлигын эсрэг хуулийн 4.1.1-д заасан төрийн захиргааны удирдах албан тушаалтан буюу нийтийн албан тушаалтан мөн. - Ц.Г нь Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 11.1, Авлигын эсрэг хуулийн 7.1.3, 7.1.6, Төрийн албаны тухай хуулийн 37.1.1, 39.1.2, 39.1.3, 39.1.4, болон Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 3.1-ийг тус тус зөрчсөн. - Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохиролгүй тул Ц.Гийг бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзсэн. - Ц.Г нь гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, гэр бүлээ тэжээн тэтгэдэг зэрэг хувийн байдлыг харгалзан хорих ял оногдуулах шаардлагагүй гэж үзсэн. - Эрүүгийн хуулийн 1.8.1-д заасны дагуу гэмт хэрэг үйлдсэн үеийн хуулийг хэрэглэх нь зүйтэй. - Эрүүгийн хуулийн 1.9.1-д заасныг хэрэглэх үндэслэлгүй, учир нь ялыг хүндрүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэх боломжгүй. - Торгох ялыг биелүүлээгүй тохиолдолд хорих ялаар солихыг анхааруулсан. - Нэмэгдэл ялын хугацааг торгох ял оногдуулсан үеэс эхлэн тоолно.