Хуулийн профессор Н өөрийн хамтран зүтгэгч Б-д өөрийн шинэ бүтээл болох “Үүргийн эрх зүй” номыг явуулжээ. Номоо явуулахдаа "Хүндэт профессор А-д “ гэж зурвас хавсаргасан байна. А номыг авч, номын шүүгээнд тавьжээ. А-аас ямар ч хариу ирээгүй тул Н бухимдан номыг өөрт нь буцааж өгөхийг шаардсан. А номыг буцаан өгөх ёсгүй гэж хариулжээ. А-гийн хариулт нь үндэслэлтэй юу?

Ном өгөх гэсэн үүргийн эрх зүйг алдахгүй ойлгох, номын шүүгээнд тавих болон хариулах үүргийн ялгааг эргэн санаарай.

Зөв хариулт

A. H 6a A хоёрын хооронд бэлэглэлийн гэрээ байгуулагдан, номыг А-д шилжүүлсэн тул А-гийн хариулт үндэслэлтэй

Тайлбар

1. Бэлэглэлийн гэрээ байгуулагдсан. Номоо А-д явуулахдаа «Хүндэт профессор А-д» гэж дурсгаж хавсаргасан нь болзошгүйгүй өгөх хүсэл зоригын бодит үйлдлээр илэрхийлсэн бөгөөд номыг өгүүлэгч А-д шилжүүлсэн нь бэлэглэлийн гэрээг байгуулсан үйлдэл болно. Иймд ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 276.1-д заасны дагуу бэлэглэгч нь бэлэг хүлээн авагчийн зөвшөөрснөөр түүний өмчлөлд тодорхой хөрөнгө хариу төлбөргүй шилжүүлэх үүрэгтэй бөгөөд 276.2-оор эд хөрөнгө шилжүүлснээр бэлэглэлийн гэрээг байгуулсанд тооцно.

2. А-ийн зөвшөөрөл нь үгээр биш, бодит үйлдлээр. А номыг авч, номын шүүгээнд тавьсан нь ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 42.8-д заасан «талууд гол нөхцөлийн хувьд өөрийн хүсэл зоригоо бодит үйлдлээр илэрхийлж хэлцэл хийж болно» гэсэн заалтаар хүлээн авах хүсэл зоригоо илэрхийлсэн үйлдэл болно. Тиймээс гэрээ хэлцэл хэлцэл хэлцэл хэлцэл хэлцэл... гэж бичихгүйгээр — хэлцэл хийсэн бөгөөд ном өмчлөлд шилжсэн.

3. Тусгай зориулалтын гэрээ биш. «Хүндэт профессор А-д» гэсэн нь номын зориулалтын ёс буюу хүндэслэл тэмдэглэл бөгөөд гэрээ биелэх ёстой нөхцөл (болзол, зорилго) биш. Иймд ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 279-ийн тусгай зориулалттай хийсэн бэлэглэлийн гэрээний зохицуулал хэрэглэгдэхгүй бөгөөд 279.3-д заасан «нөхцөл биелээгүй бол бэлэглэгч гэрээнээс татгалзаж болно» гэсэн эрх А-д биелэхгүй.

4. Үр дүн. Номын өмчлөл А-д шилжсэн тул А номын өмчлөгч болсон. Иймд Н-ийн номыг буцаан өгөхийг шаардсан нь үндэслэлгүй бөгөөд А-гийн «номыг буцаан өгөх ёсгүй» гэсэн хариулт үндэслэлтэй. Мөн ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 280-д заасан бэлэглэлийг хүчингүй болгох үндэслэл (бэлэглэгчийг ноцтой гомдох, амь насыг санаатай хохироох) энэ тохиолдолд гарахгүй.

Бусад сонголтын үндэслэл

• B (буруу): Өмчлөгч болсон нь Н, А гэсэн хоёр талын хувьд биелэхгүй. Бэлэглэлийн гэрээгээр өмчлөл нь А-д шилжсэн учраас А номын өмчлөгч болсон; өмчлөгч хэвээр үлдээх эрхтэй гэсэн дүгнэлт үндэслэлгүй.
• C (буруу): «Үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн» гэсэн нь хуульд тодорхой: бэлэглэл нь хариу төлбөргүй (276.1). Харин тусгай зориулалтын нөхцөл биелээгүй гэсэн үндэслэл ч энэ үйлдэлд байхгүй.
• D (буруу): Гэрээ байгуулагдсан эсэхийг тодорхойгүй байхгүй: номыг зориулалттай хавсаргаж өгсөн, А үгүй хэлж бодит үйлдлээр (хүлээн авч тавьсан) зөвшөөрсөн тул 276.1, 276.2, 42.8-ын үндэслэл бүрэлдэнэ.