А гэгч 15 настай хүүхэд сургуулийнхаа захиргаанд хандаж сурч боловсрох эрхээ зөрчигдөж буй талаар гомдол гаргав. Тэрээр манай сургуулийн номын санд үзэж буй хичээлүүдээр нэмж судлах зайлшгүй шаардлагатай номын хангалт муу байгаа нь бидний сурлагын амжилтад сөргөөр нөлөөлж байна. Жил жилийн төсвийн мөнгөөр ном авахдаа багш, сурагчдынхаа саналыг харгалздаггүй, захирлын үзэмжээр шийдвэрлэж ирсэн явдлыг зогсоох талаар арга хэмжээ авахыг шаарджээ. Энэ нь боломжтой эсэх?

Сургуулийн төсөв, номын хангамж, захиргааны шийдвэрийн үндэслэл, сурагчийн саналыг тусгах эрх болон гомдол хүлээн авах механизмын хууль ёсны зохицуулалтыг эргэн санаарай.

Бодлогын дүгнэлт

Зөв хариулт: B — 15 настай хүүхэд эрхээ зөрчигдсөн гэж үзвэл өөрөө гомдол гаргаж болно.

Учир нь

Хүүхдийн эрхийн тухай, 19-ийн 19.1-д:

«19.1. Хүүхэд эрхээ зөрчигдсөн гэж үзвэл өөрөө болон эцэг, эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигч, бусад иргэн, байгууллагаар уламжлан эрхээ хамгаалуулахаар хууль тогтоомжид заасан журмын дагуу гомдол, нэхэмжлэл гаргана.»

Энд хүүхэд эрхээ зөрчигдсөн гэж үзвэл өөрөө гомдол гаргах эрх нь шууд өгөгдсөн тул А гэдэг хүүхэд өөрийн эрхээ хамгаалуулахын тулд эцэг эх, асран хамгаалагч эсвэл өөр иргэн, байгууллагын тусламж авах шаардлагагүй. Өөрийн гомдлоо хүсэлт, нэхэмжлэл гаргах нь тогтсон эрх.

Сонголт бүрийн үнэлгээ

• A. 15 настай хүүхэд зөвхөн бусад иргэн, байгууллагаар уламжлан гомдол гаргана — буруу. «Зөвхөн» гэдэг нь хуульд бичигдээгүй; 19.1-д «өөрөө болон…» гэж өөрийн гомдлыг зөвшөөрсөн.
• B. 15 настай хүүхэд эрхээ зөрчигдсөн гэж үзвэл өөрөө гомдол гаргаж болно — зөв. 19.1-ийн «өөрөө… гомдол, нэхэмжлэл гаргана» гэсэн заалттай нэг утгатай.
• C. 15 настай хүүхэд зөвхөн эцэг эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчээрээ уламжлан гомдол гаргана — буруу. Энэ нь 19.1-ийн хоёр дахь хэсгийг (уламжлан гомдол гаргах) хүүхдийн өөрийн эрхийг хасахад дүрсэлж байгаа бөгөөд «зөвхөн» гэсэн хязгаарлалт хуульд байхгүй.
• D. 15 настай хүүхэд эрхээ зөрчигдсөн гэж үзвэл өөрөө гомдол гаргах боломжгүй — буруу. 19.1 хүүхдийн өөрийн гомдол гаргах эрхийг хасаагүй, харин шууд тогтоосон.

Нэг жижиг тэмдэглэл

19.1-д гомдлыг хэдэд гаргахыг дэлгэрэнгүй бичээгүй (19.2-д төрийн байгууллагад гомдол, хүсэлт, шүүхэд нэхэмжлэл гаргахыг хэлсэн). Гэтэл 19.1 нь «хууль тогтоомжид заасан журмын дагуу» гэж заасан тул А гэдэг сургуулийн захиргаанд хандах эрх нь мөн энэ ерөнхий зарчмын хүрээнд, түүнийг тодруулсан эрх зүйн актын дагуу тодорхойлогдоно.

Дүгнэлт: 15 настай хүүхэд өөрөө гомдол гаргаж болно (B).