Иргэн А нь нийтийн тээврийн хэрэгслээс гар утас олсон ба олсон утсаа тухайн байгууллагын захиргаанд хүлээлгэн өгсөн. Байгууллагын захиргаа гээгдэл эд хөрөнгийн тухай нийтэд мэдээлснээс хойш хэсэг хугацааны дараа өмчлөгч этгээд тодорхой болсон. Улмаар өмчлөгч этгээд шагнал болгон 300.000 төгрөгийг гээгдэл эд хөрөнгө олдсон байгууллагад өгсөн. А нь тухайн байгууллагаас шагнал болох 300.000 төгрөгийг бүхэлд нь шаардсан. Түүний шаардлага хууль зүйн үндэслэлтэй юу?

Олсон эд хөрөнгийн эзэнд буцаах эрх, байгууллагын төлбөрийн зориулалт болон шагнал өгөх нөхцөлийг ялгаж эргэн санаарай.

Тайлбар

Зөв хариулт: C — «Уг шагналыг A болон гээгдэл эд хөрөнгө олдсон байгууллага тэнцүү хэмжээгээр авах эрхтэй тул түүний шаардлага хууль зүйн үндэслэлгүй».

Хууль зүйн үндэслэл

Иргэний хуулийн 116.6 дугаар зүйлээр нийтийн тээврийн хэрэгслээс гээгдэл эд хөрөнгө олсон этгээд түүнийг тухайн байгууллагын захиргаанд хүлээлгэн өгнө (ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 116). Хугацаа тогтоогдоогүй бол 116.8-аар гээгдэл эд хөрөнгө олдсон байгууллага нь тухайн эд хөрөнгийн өмчлөгч болно.

116.7 дугаар зүйлд: байгууллагын захиргаа гээгдэл эд хөрөнгийн тухай нийтэд мэдээлэх, бүрэн бүтэн байдлыг хангах үүрэгтэй бөгөөд «энэ хуулийн 116.4-т заасан шагналыг гээгдэл эд хөрөнгө олсон этгээд болон олдсон байгууллага тэнцүү хэмжээгээр, холбогдох зардлыг бодит хэмжээгээр тус тус шаардах эрхтэй» гэж заасан. 116.4-т шагналын хэмжээг тохиролцож тогтоох, тохиролцож чадаагүй бол үнийн дүнгийн арван хувь байхыг тогтоосон.

Иймээс 300.000 төгрөгийн шагнал нь А болон байгууллага хоёрын хооронд тэнцүү хэмжээгээр (тохиролцол болон үнийн дүнгийн 10%) хуваагдах бөгөөд зөвхөн «холбогдох зардлыг бодит хэмжээгээр» нь тус бүр өөрийнх нь зардлын хамжээгээр шаардах эрхтэй. Тэгэхээр А-ийн шаардлага (300.000 төгрөгийг бүхэлд нь) хууль зүйн үндэслэлгүй.

Бусад сонголтын үнэлгээ

• A — буруу. 116.7-т «холбогдох зардлыг бодит хэмжээгээр» гэж зөвхөн холбогдох зардлын хувьд тогтоосон; шагналыг бүхэлд нь ганц олногчид өгөх ёсгүй.
• B — буруу. А-ийн зардлын санхүү, бүхэлд нь шаардах эрх үгүй гэсэн нь үнэн биш; тэр нь өөрийн холбогдох зардлаа бодит хэмжээгээр, мөн шагналын хагасыг авах эрхтэй.
• D — буруу. Гээгдэл эд хөрөнгийг анх А олсон нь шагналыг түүнийг ганц бүхэлд нь авах үндэслэл болохгүй; хууль тэнцүү хэмжээгээр хуваахыг тогтоосон.

Дүгнэлт: C буюу «Уг шагналыг A болон гээгдэл эд хөрөнгө олдсон байгууллага тэнцүү хэмжээгээр авах эрхтэй тул түүний шаардлага хууль зүйн үндэслэлгүй» нь зөв хариулт.