13 настай А, Х, Т нар хөзөр тоглохдоо нэгнийхээ үнэтэй нөүтбүүкийг авахаар мөрийцөн тоглосон байна. Ингээд A хожигдож ампасан ёсоор нөүтбүүкээ Т-д өгснийг Т өөрийн найз охин М-д бэлэглэсэн байна. А- ийн ээж уурлаж Т-аас нөүтбүүкийг нэхжээ. А нөүтбүүкээ буцааж авах боломжтой юу?

Хүүхдийн эрх, худалдааны үйлдлээс гарах нөхөл, нөөцийг өгөх, буцааж авах боломжийн ялгааг эргэн санаарай.

Зөв хариулт: A. Анөүтбүүкний өмчлөгч тул нөүтбүүкийг буцааж авах бүрэн боломжтой

Үндэслэл

1. 13 настай А-ийн хэлцэл хийх эрх хязгаарлагдсан. 7-оос 14 хүртэлх насны этгээд иргэний эрх зүйн зарим чадамжтай бөгөөд өөртөө хохиролгүй, хиймэгц биелэх, ахуйн чанартай жижиг хэлцлээс бусад хэлцлийг тэдгээрийн нэрийн өмнөөс хууль ёсны төлөөлөгч (эцэг, эх) хийнэ (Иргэний хууль, 17, 17.1–17.2). Тиймээс А ба Т-ийн мөрийцөх хэлцэл төлөөлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр хийсэн бол хүчин төгөлдөр бус (Иргэний хууль, 56, 56.1.8; мөн 55.1–55.2).

2. Нөүтбүүк А-ийн өмчлөгч хэвээр байна. Гуравдагч этгээдийн хувьд эд хөрөнгийн эзэмшигч нь тухайн эд хөрөнгийн өмчлөгч (Иргэний хууль, 91, 91.1). Мөрийцөх хэлцэл хүчин төгөлдөр бус тул нөүтбүүкийн эзэмшил А-гаас шилжихгүй — А л хууль ёсны өмчлөгч. Иймд А (хууль ёсны төлөөлөгчийн дамжуур) нөүтбүүкээ буцааж авах бүрэн боломжтой.

3. М-ын зүйл эзэмшил эрхгүй. Т өмчлөгч биш байсан тул М-д бэлэглэсэн бэлэглэл нь хүчин төгөлдөр бус (Иргэний хууль, 56, 56.1.10). Өмчлөгч хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй (Иргэний хууль, 106, 106.1), тиймээс А нөүтбүүкийг М-аас ч, Т-ээс ч буцааж авах эрхтэй.

Бусад сонголтууд

• B — буруу. Мөрийцөх нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл тул “нэгэнт мөрийцсөн” гэсэн өмчлөгчийн эрхийг хориглох үндэслэл болохгүй. Эсрэгээрээ, мөрийцөх хэлцэл хүчин төгөлдөр бус учраас өмчлөгчийн эрх нь хэвээр үлдэнэ.
• C — буруу. Өмчлөгч өөрийн хөрөнгөө хууль бус эзэмшлээс асуухад М-ын оролцоо, зөвшөөрөл шаардлагагүй (106.1).
• D — буруу. А-ийн ээж нь А-ийн хууль ёсны төлөөлөгч бөгөөд нөүтбүүкийн өмчлөгч биш, харин А төлөөлөгчийн дамжуур өмчлөгчийн эрхээ эцэст нь хэрэгжүүлнэ. Эээжийн үйлдэл байсан нь нөүтбүүкээр өмчлөгч болох эрхийг хасахгүй.

Дүгнэлт: А-ийн нөүтбүүк өмчлөгч хэвээр байгаа тул тэр нөүтбүүкийг буцааж авах бүрэн боломжтой — өөрөөр хэлбэл A. Анөүтбүүкний өмчлөгч тул нөүтбүүкийг буцааж авах бүрэн боломжтой.