Малчин Р өөрийн хайртай ямаан сүргээ төрсөн дүү Г-д гэрээслэн үлдээжээ. Түүний дүү Г гэрээслэлийн дагуу өвийг хүлээж авахдаа энэ ямаан сүрэг энэ хавар ноолуур сайтай байвал өвийг хүлээж авна үгүй бол түүний хүү Ө-д өгнөө гэжээ. Ингэх боломж бий юу?

Гэрээсэлт өгүүлбэрийн нөхцөл биелэх, өврийг хүлээлцэх болон малыг шилжүүлэх үйлдлийн хууль ёсны шаардлага, мөн Г болон Ө хүүхдийн нас барих эрхийг ялгаж эргэн санаарай.

Тойрог нөхцөлд гэрээслэлээр өвлөх: хуулийн дүрэм

Бодлогын явдал. Р өөрийн ямаан сүргээ төрсөн дүү Г-д гэрээслэлээр (нөхцөлтэй) үлдээжээ: энэ хавар ноолуур сайтай бол Г өвлөн авах, үгүй бол Ө (Г-ийн хүү)-д өгнө гэжээ.

Хуулийн гол эрх зүйн үндэслэл. Өвлөгч өвийг бүхэлд нь, эсвүл огт авахгүй байх ёстой. Иргэний хуулийн 527.2-т: «Өвлөгч ямар нэг нөхцөл заах буюу болзол тавьж өвлөгдөх эд хөрөнгийг түр хүлээн авах эрхгүй» — өөрөөр хэлбэл, ноолуур гарч ирэхэд хүртэл «хүлэээд үзье» гэж нөхцөлөөр нөхцөлд өвлөгдөх эд хөрөнгийг түр хүлээн авах боломжгүй. Өвлөгч боломжит хугацааны турш (амьд үлдэх өвлөгчийн хувьд өв нээгдснээс хойш гурван сар, бусад өвлөгчийн хувьд нэг жилийн хугацаанд) өв хүлээн авах эсэхээ эцэст нь татгалзах эсэхийг тогтоож, өвлөх эрхийн гэрчилгээ гаргах ёстой (Иргэний хууль, 528).

Зөв хариулт: C — «Гэрээслэлээр өвлөгч Г ямар нэг нөхцөл заах буюу болзол тавьж өвлөгдөх эд хөрөнгийг түр хүлээн авах эрхгүй».

Сонголт бүрийн үнэлгээ

• C (зөв). 527.2 дахь тогтоомол шууд хамаарна: нөхцөл зааж өвлөгдөх эд хөрөнгийг өвлөгч түр хүлээн авах эрхгүй. Тиймээс Г ноолуур гарахыг хүлээж байж, өвлөх эсэхийг урьдчилан тогтоох ёстой. Эсрэгээр, гэрээслэлд заасан өв залгамжлагч Ө-ийн хувьд зүйл өгөх нь зөвшөөрөгдөнө — гэхдээ энэ нь Ө хуульд зааснаар өвлөгч биш, гэрээслэлээр өв залгамжлагч болно (Иргэний хууль, 522.5).

• A (буруу). Ө нь Г амьд үед хуульд зааснаар өвлөгч биш. Ө зөвхөн гэрээслэлээр өв залгамжлагч (Иргэний хууль, 522.5), бөгөөд гэрээслэл биелэх ёстой. Мөн өвлөгч өвлөгдөх эд хөрөнгийг өв нээгдснээс хойш нэг жил өнгөрсний дараа ч гэрээслэлээр олгох гэрчилгээ гаргаж, өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгох ёстой (Иргэний хууль, 531).

• B (буруу). Ноолуур байсан гэж үзвэл өвийг гэрээслэлээр Г өвлөн авна; Ө хуульд зааснаар өвлөгч болж өөрөөр олуулах боломжгүй. Ө-ийн өвлөх эрх зөвхөн гэрээслэлээс үүсэх бөгөөд өвлөгч өвлөхөөс татгалзсан бол өв залгамжлагчийн хувьд хууль ёсны өвлөгчдөд тэгш хуваан олгоно (Иргэний хууль, 533.2).

• D (буруу). Өв хүлээн авахаас татгалзах эрх байх нь үнэн (Иргэний хууль, 528.1, 528.5), гэхдээ энэ нь «үр дүнг нь харж байж шийдэж болно» гэсэн утгатай биш. Татгалзах эсэх нь өв нээгдсэнээс хойшхийн тогтоосон хугацаанд эцэст нь шийдэгдэнэ; нөхцөл биелэх хүртэл хүлээж байж, үр дүнг харсны дараа татгалзах эсэхийг шийдэх боломжгүй.

Нэмэлт тайлбар

Гэрээслэл бичигээр хийгдэж, үйлдсэн газар, он, сар, өдрийг зааж, нотариат (нотариатгүй газар баг, сумын Засаг дарга)-аар гэрчлүүлсэн байх ёстой; шаардлагыг хангаагүй гэрээслэл хүчин төгөлдөр байхгүй (Иргэний хууль, 523). Гэтэл Р амьд үедээ гэрээслэлийг хүчин төгөлдөр болгож, нотариат буюу Засаг даргын газар гэрчлүүлэх шаардлагатай.

Дүгнэлт: Зөв хариулт нь C — гэрээслэлээр өвлөгч Г нөхцөл зааж, ноолуур гарахыг хүлээж байж өвийг түр хүлээн авах эрхгүй. Эсрэгээр, Ө нь гэрээслэлээр өв залгамжлагч бөгөөд өвлөгч Г өвлөхөөс татгалзсан эсвэл өвлөх эрхээ алдсан тохиолдолд Ө-ийн хувьд хууль ёсны өвлөгчдөд тэгш хуваан олгоно.