Г нь 10.0 сая төгрөгийг 6 сарын хугацаатай хүү тооцохгүйгээр Д-ээс зээлж авсан боловч хугацаанд нь төлж чадаагүй тулГ ньД-ийн малыг 1 жилийн турш маллаж өгснөөр 10.0 сая төгрөгийг төлсөнд тооцохоор тэд харилцан тохиролцжээ. Талуудын хооронд ямар гэрээ байгуулагдсан бз?

Зээл, мал түрээс, төлбөрийн тохиролцоо болон харилцан тохиролцлын гэрээ хэлбэрүүдийн ойлголт, ялгааг эргэн санаарай.

Тайлбар

Зөв хариулт: A. Нэрлэгдээгүй гэрээ (Иргэний хууль, 189)

Яагаад зөв байна

Иргэний хуулийн 189.5-р зүйлээр: «Энэ хуулиар зохицуулаагүй, шууд нэрлэгдээгүй боловч гэрээний үндсэн шинж, хэлбэрийг илэрхийлсэн өвөрмөц агуулга бүхий гэрээг нэрлэгдээгүй гэрээ гэнэ.»

Талуудын хооронд байгуулсан гэрээ нь:

• Нэрлэгдээгүй – «зээл», «ажил гүйцэтгэх», «хөлсөөр ажиллах» гэсэн тогтсон нэр төрлийн гэрээ биш;
• Гэрээний үндсэн шинж, хэлбэрийг илэрхийлсэн өвөрмөц агуулгатай – зээл өгөх, хүү тооцохгүйгээр зээл авах, хариуцлагын өмнөхөө хариуцлагатай төлөх тухай тохиролцоо;
• Хуулиар зохицуулагдаагүй нэг төрлийн гэрээ биш – энэ нь зээлийн гэрээ ч биш, ажил гүйцэтгэх гэрээ ч биш, хөлсөөр ажиллах гэрээ ч биш.

Иймээс энэ нь Иргэний хуулийн 189.5-р зүйлд тодорхойлогдсон нэрлэгдээгүй гэрээ юм.

Бусад сонголтууд яагаад буруу

• B. Ердийн зээлийн гэрээ – зээл нь энэ тохиролцоонд бичигдсэн, түүнээс гадна эрэмбэлэгдсэн эсэхийг шалгах шаардлагатай бөгөөд өгүүлбэрт зээл өгөх, 6 сарын хугацаат гэсэн нөхцөл орсон тул бүр эрэмбэлэгдсэн эсэхийг тогтоох боломжгүй; мөн зээлийн гэрээ нь нэрлэгдсэн тогтсон төрөл.
• C. Ажил гүйцэтгэх гэрээ – үндсэн нь бүтээгдэхүүн, ажил, үйлчилгээ гүйцэтгэх бөгөөд энд тийм ажил тогтоогүй; маллаж өгсөн нь зээлийн өргөлцөл төлөхийн хариуцлагын хэлбэр.
• D. Хөлсөөр ажиллах гэрээ – хөлсөөр ажиллах нь тогтсон, нэрлэгдсэн гэрээний төрөл; энд ажлын төрөл, хугацаа, нөхцөл зэрэг хөлсөөр ажиллах гэрээний дүрэм биелэхгүй.

Нэг тэмдэглэл

Зээл өгөх гэрээ би болох тул 190.1-р зүйлийн «ирээдүйд бий болох өөрийн бүх эд хөрөнгийг нөгөө талын өмчлөлд шилжүүлэх… үрэг хүлээсэн гэрээ хүчин төгөлдөр бус» гэсэн тогтоомол, мөн заавал нотариат гэрчлүүлэх ёстой Иргэний хууль, 190-р зүйлийн хэрэглээ энэ гэрээний хүчин төгөлдөр байдалд нөлөөлж болзошгүй. Асуултад гэрээ бичсэн эсэх, нотариат гэрчлүүлсэн эсэх зэрэг мэдээлэл байхгүй тул эдгээрийг шалгах хэрэгтэй. Гэхдээ гэрээний төрөл нь нэрлэгдээгүй гэрээ байна.