Олон улсын хувийн эрх зүй · ОЛОН УЛСЫН ХУВИЙН ЭРХ ЗҮЙ
Монгол Улсын иргэн А эрэгтэй, 18 настай, Монгол Улсад оршин суудаг. Япон Улсын иргэн Б эмэгтэй, мөн 18 настай, Монгол Улсад түр оршин суудаг. Тэд Монгол Улсад гэрлэхээр шийдэж гэр бүлийн бүртгэлийн ~ байгууллагад хүсэлт гаргажээ. Япон улс иргэнийг 20 нас хүрсэн бол иргэний эрх зүйн бүрэн чадамжтайд тооцдог. Монгол Улсын гэр бүлийн бүртгэлийн байгууллага А, Б нарын гэрлэлтийг бүртгэх үү?
Шинэчилсэн: 2026.10.04
- A.Гадаад улсын иргэний иргэний эрх зүйн чадамжийг түүний харьяалагдаж буй улсын хуулиар тодорхойлно. Иймд Япон улсын иргэн Б иргэний эрх зүйн бүрэн чадамжгүй тул гэрлэлтийг бүртгэхгүй✓ Зөв хариулт
- B.Иргэн А, Б нар хамтран амьдарч байгаа бол тэдгээрийн оршин суугаа газрын хуулиар иргэний эрх зүйн чадамжийг тодорхойлох тул тэдний гэрлэлтийг бүртгэнэ
- C.Япон улсын иргэн Б-ийн иргэний эрх зүйн чадамжийг түүний оршин суугаа газар болох Монгол Улсын хуулиар тодорхойлох тул тэр иргэний эрх зүйн бүрэн чадамжтай болсон. Иймд тэдний гэрлэлтийг бүртгэнэ
- D.Япон улсын иргэн Б-ийн хууль ёсны төлөөлөгчийн зөвшөөрлийг авсны үндсэн дээр тэдний гэрлэлтийг бүртгэнэ
Иргэний хууль 543.2; Гэр бүлийн тухай хууль 6.1
AI чиглүүлэг, тайлбар
Тайлбар
Тайлбар
Иргэний эрх зүйн чадамжийн харьяалах хууль. Иргэний хуулийн 543.2-т зааснаар гадаад улсын иргэний иргэний эрх зүйн чадамжийг түүний харьяалагдаж байгаа улсын хуулиар тодорхойлно. Энэ бол олон улсын хувийн эрх зүйн «хувь хүний хууль» (lex personalis) буюу харьяаллын зарчмын илэрхийлэл юм. Иймд Япон Улсын иргэн Б-ийн бүрэн чадамжтай эсэхийг Монгол Улсын бус, Япон Улсын хуулиар шийднэ.
Япон хуулийн үр дүн. Япон Улс иргэнийг 20 нас хүрсэн бол иргэний эрх зүйн бүрэн чадамжтай гэж тооцдог тул 18 настай Б нь өөрийн харьяа улсынхаа хуулиар бүрэн чадамжгүй байна. Иргэний хуулийн 543.1-д гадаад иргэн Монгол Улсын иргэний нэгэн адил чадвартай гэж заасан ч энэ нь чадварын ерөнхий хэмжээг тодорхойлох заалт бөгөөд 543.2-ын тусгай дүрэм чадамжийг харьяа улсын хуулиар тогтоохыг зааж байна.
Гэрлэлтийн нөхцөл. Гэр бүлийн тухай хуулийн 6.1-д 18 насанд хүрсэн Монгол Улсын иргэн гадаадын иргэнтэй харилцан зөвшөөрөлцсөнөөр Монгол Улсад гэрлэж болно гэж заасан. Гэхдээ гэрлэгч тал бүр гэрлэхэд шаардлагатай иргэний эрх зүйн чадамжтай байх ёстой тул Б-ийн чадамжийг харьяа улсын хуулиар тодорхойлж, бүрэн чадамжгүй гэж үзвэл гэрлэлтийг бүртгэх үндэслэлгүй.
Дүгнэлт. Харьяаллын зарчмаар Б-ийн чадамжийг Япон Улсын хуулиар тодорхойлж, тэрээр бүрэн чадамжгүй тул гэр бүлийн бүртгэлийн байгууллага гэрлэлтийг бүртгэхгүй байх үндэслэлтэй. Оршин суугаа газар (Монгол Улс) нь зөвхөн харьяалалгүй хүний чадамжийг тодорхойлоход (543.3) ач холбогдолтой бөгөөд харьяалалтай гадаад иргэнд хамаарахгүй.