Эд хөрөнгийн болон эд хөрөнгийн бус харилцаанд оролцогчдын эрхийн тэгш байдлыг хангахад чиглэгдсэн гол хууль аль нь вэ?

Эд хөрөнгийн болон эд хөрөнгийн бус харилцаанд оролцогчдын эрх, үүргийн ялгааг эргэн санаарай.

Зөв хариулт: B. Монгол Улсын Иргэний хууль

Үндэслэл

• Иргэний хууль, 1 (1.1, 1.2): хуулийн зорилт нь эрх зүйн этгээдийн хооронд үүсэх эдийн болон эдийн бус баялагтай холбоотой харилцааг зохицуулах бөгөөд тогтоомж нь иргэний эрх зүйн харилцаанд оролцогчдын эрх тэгш, бие даасан байдал зарчимд үндэслэнэ. Энэ нь асуултын “эд хөрөнгийн болон эд хөрөнгийн бус харилцаанд оролцогчдын эрхийн тэгш байдал” гэсэн хамрах хүрээг яг хамарна.

Бусад сонголтуудын ялгаа

• A. Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль — зөвхөн үл хөдлөх эд хөрөнг барьцааж авах, түүнийг хамгаалахтай холбогдсон тусгайлан зохицуулсан хууль; эд хөрөнгийн бус харилцаа болон ерөнхий эрх тэгш байдлын зарчмыг хамардаггүй.
• C. Монгол Улсын Үндсэн хууль — өндөр түвшиний, ерөнхий үндсэн зарчим тогтоодог учраас асуултын “гол хууль”-ыг хэлж байгаа боловч эд хөрөнгийн болон эдийн бус иргэний харилцааны нарийвчилсан зохицуулалт хийх эрх зүйн үндэслэл болж чадахгүй; мөн Иргэний хууль, 3 (3.3)-аар зөрчилдсөн үед илүү нарийвчилсан хуулийг хэрэглэхээр зохицуулсан.
• D. Олон улсын гэрээ, хэлэлцээр — Иргэний хууль 3.2-т олон улсын гэрээг зөвхөн “тухайн асуудлаар дотоодын хууль тогтоомж гаргах шаардлагатай гэж” заасан тохиолдолд хэрэглэнэ гэж үзэх тул эрх тэгш байдлын гол хууль байж чадахгүй.

Дүгнэлт: Асуултад “Эд хөрөнгийн болон эд хөрөнгийн бус харилцаанд оролцогчдын эрхийн тэгш байдлыг хангахад чиглэгдсэн гол хууль” гэж буй тул Монгол Улсын Иргэний хууль (1.1, 1.2-р зүйл) нь зөв хариулт.