Жуулчин Д өөрийн насанд хүрээгүй 2 хүүхдийн хамтаар Хөвсгөл нуур руу аялахаар шийдэж “М” аяллын компанитай аялал жуулчлалын гэрээ байгуулсан. Гэрээнд заасан ёсоор том оврын автобусаар жуулчдыг Хөвсгөл нуур руу хүргэж өгөх ёстой байсан. Гэвч аялалд гарахад том оврын автобус бус микроавтобус жуулчдыг авч явах болсон тул Д нэг хүүхдээ өвөр дээрээ, нөгөө хүүхдээ өөр нэг жуулчны өвөр дээр суулгаж явахаас өөр аргагүй болсон. Энэхүү нөхцөл байдлаас шалтгаалаад Д болон түүний насанд хүрээгүй 2 хүүхэд Хөвсгөлд очихдоо тав тухгүй явж очсон ба улмаар сэтгэл ханамжгүй нөхцөл байдал үүссэн. Эл нөхцөл байдлыг Д-ийн хувьд аяллын доголдол хэмээн үзэж аяллын үнийг бууруулахыг “М” компаниас шаардсан. Энэ тохиолдолд аяллын үнийг бууруулах боломжтой юу?

Шинэчилсэн: 2026.09.14

A.Д-ийн хүүхдүүд насанд хүрээгүй тул том оврын автобус жуулчдад үйлчилсэн ч насанд хүрсэн хүний өвөр дээр сууж явах ёстой байсан. Энэ талаар нарийвчлан аяллын танилцуулгад тусгах шаардлагагүй тул Д ийм зүйл болохыг анхнаасаа мэдэж байх ёстой байсан. Уг нөхцөл байдлыг аяллын доголдол гэж үзэхгүйн дээр аяллын үнийг бууруулах боломжгүй байна
B.Жуулчин аялал эхлэхээс өмнө хэдийд ч гэрээнээс татгалзаж болох бөгөөд энэ тохиолдолд Д нь уг эрхэз хэрэгжүүлээгүй тул доголдлыг хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзнэ. Иймээс аяллын үнийг бууруулахыг шаардах эрхээ тэрээр алдсан байна
C.Аяллын ач холбогдол нь Хөвсгөл нуурт очсон үеэс бий болох тул энэ тохиолдолд аяллын доголдол үүссэн гэж үзэхгүй. Иймээс аяллын үнийг бууруулах боломжгүй байна
D.Аяллын доголдол гэдэг нь аялал жуулчлалыг зохион байгуулагч нь гэрээнд заасан үүргийг гүйцэтгээгүй буюу танилцуулгад дурдсан үйлчилгээг үзүүлээгүй нь аяллын ач холбогдлоос зөрж байхыг ойлгоно. Иймд аяллын доголдол үүссэн гэж үзэж аяллын үнийг бууруулах боломжтой байна

AI чиглүүлэг, тайлбар

Тайлбар

Хариулт: D (зөв)

1. Аяллын доголдол гэдэг юу вэ?

Иргэний хуулийн 372 дугаар зүйл (Гучин дөрөвдүгээр бүлэг — Аялал жуулчлал)-д:

372.1. Тур оператор, аяллын агент нь гэрээнд заасан аяллын ач холбогдлыг бууруулах буюу үр ашиггүй болгох аливаа доголдол гаргахгүйгээр аяаллыг зохион байгуулах үүрэгтэй.
372.2. Энэ үүргээ биелүүлээгүй бол жуулчин уг доголдлыг арилгахыг шаардах эрхтэй; гэвч арилгахад их зардал гарах бол арилгахаас татгалзаж болно.
372.3. Тогтоосон боломжийн хугацаанд доголдлыг арилгаагүй бол жуулчин өөрөө арилгаж, зардлаа нөхөн төлүүлэх эрхтэй.
372.5. Аялал нь ямар нэгэн доголдолтой бол тухайн доголдлыг арилгасан хугацааг харгалзан аяллын үнийг бууруулж болно.

Иймээс “аяллын доголдол” гэдэг нь зохион байгуулагчийн гэрээнд заасан үүргийг гүйцэтгээгүй, эсвэл танилцуулгад дурдсан үйлчилгээг үзүүлээгүй явдал юм. Энэ нь D сонголтын томьёотой таарч байна.

2. Энэ тохиолдолд доголдол үүсэх үү?

Гэрээнд том оврын автобусаар хүргэх үүрэг заасан боловч аялалд гарахад микроавтобус ашиглан, хүүхдүүдэд суудал тогтсон байхгүй нөхцөлд оруулж, тав тухгүй явж Хөвсгөлд хүргэсэн нь гэрээний үүргийн зөрчил бөгөөд аяллын ач холбогдлыг бууруулсан. Иймээс аяллын доголдол үүсэж, 372.5-аар аяллын үнийг бууруулах боломжтой.

3. Бусад сонголтууд яагаад буруу?

A — Буруу. Гэрээнд “том оврын автобус”-ыг заасан бөгөөд хүүхдүүдийн аяллын нөхцөлд таамаглал дээр суудал тогтоох талаар жуулчинд урьдчилан мэдэгдэлгүй, мөн хуульд ийм тогтмол мэдээлэл өгөх үүрэг тогтоогүй. “Анхнаасаа мэдэж байх ёстой” гэсэн үндэслэл хуульд биш.
B — Буруу. 378.1-ийн дагуу гэрээнээс татгалзах эрх зөвхөн аялал эхлэхээс өмнө хүчин тэр үгтэй бөгөөд тохиолдолд татгалзаагүй. Аялал эхэлсний дараа доголдолтой бол аяллын үнийг бууруулах эрхээ хадгална (түүнчлэн 373.1.1-ээр гэрээ дуусгавар болох үндэслэлтэй). Иймээс “эрхээ алдсан” гэсэн дүгнэлт үнэн биш.
C — Буруу. Доголдол нь аяллын ач холбогдолтой зөрчилдөх үед үүсдэг (гэрээнд заасан үйлчилгээ үзүүлээгүй, өөрөөр хэлбэл автобусын оронд микроавтобус), аяллын үнэ цэнэ дээр биш. “Хөвсгөлд очсон” нь аяллын ач холбогдол биш.

4. Анхаарах ёстой нөхцөлүүд

Аяллын доголдлыг арилгах эхлээд, арилгасан хугацаанд нь үнийг бууруулах эрхтэй (372.2, 372.5). Арилгаж чадахгүй бол 372.3-аар өөрөө арилгаж зардлаа нөхөн төлүүлэх эрхтэй.
374.1-ийн дагуу хохирол нь тур оператор, аяллын агентын гэм буруугаас үүсэх ёстой (энд гэрээнд өөр тээвэр хэрэгсэл ашиглах нь тэдгээрийн гэм буруу).
Хугацааны зүйл: 375.1 — аяллын хугацаа дууссанаас хойш 3 сарын дотор; 376.1 — хөөн хэлэлцэх хугацаа 6 сар; 376.2 — хугацаа татгалзсан эсвэл дууссан өдрөөс эхлэн тоолно. Шүүх практикт аяллын үнийг бууруулах шаардлага тавихад энэ хугацааг зөрчих нь тэдгээрийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй болгож байгуулдаг ([[CASE:irgen/3/9761]] — Хяналтын шатны шийдвэр, 2022-10-18, 001/ХТ2022/00948).

Дүгнэлт

Зөв хариулт: D — Аяллын доголдол гэдэг нь аялал жуулчлалыг зохион байгуулагч нь гэрээнд заасан үүргийг гүйцэтгээгүй буюу танилцуулгад дурдсан үйлчилгээг үзүүлээгүй нь аяллын ач холбогдлоос зөрж байхыг ойлгоно. Иймд аяллын доголдол үүссэн гэж үзэж аяллын үнийг бууруулах боломжтой байна.

Хэлэлцүүлэг

AI чиглүүлэг, тайлбар

Тайлбар

Хариулт: D (зөв)

1. Аяллын доголдол гэдэг юу вэ?

2. Энэ тохиолдолд доголдол үүсэх үү?

3. Бусад сонголтууд яагаад буруу?

4. Анхаарах ёстой нөхцөлүүд

Дүгнэлт

Хэлэлцүүлэг