Иргэн А нь иргэн Б-д холбогдуулан гэм хорын хохиролд 500.000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийг шүүхэд гаргажээ. Нэхэмжлэлийн үндэслэлийг Б автомашинаараа А-гийн 10 настай хүү В-ийн унадаг дугуйг мөргөж эвдэлсэн гэв. В-гийн аав А нь иргэн Б-д холбогдуулан нэхэмжлэл гаргаж болох уу?

Нэхэмжлэл гаргах эрхтэй байх нь гэмтэл учирсан үйлдлийн хууль ёсны чанар, хүүхэд болон түүний эцэг тус бүрийн хариуцлагын ялгаа, батлах баримтад тулгардаг нөхцөлүүдийг харьцуулан ойлгоорой.

Хариу: C — «Бусдын буюу насанд хүрээгүй өөрийн хүүхдийн эрхийг хамгаалж шүүхэд мэдүүлэх эрх А-д хуулиар олгогдсон байна».

Үндэслэл. 10 настай хүү В нь хууль ёсны өргөлцөөгүй (эрх зүйн чадамжгүй) хүн. Ийм хүний эрх, эрх чөлөө, хуулиар хамгаалагдсан ашиг сонирхлыг түүний хууль ёсны төлөөлөгч болох эцэг, эх нь шүүхэд төлөөлж, нэхэмжлэл гаргаж болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 33 33.1). Эндээс гаргах нэхэмжлэл нь «бусдын эрх, эрх чөлөө, ашиг сонирхлыг хамгаалж шүүхэд мэдүүлэх эрх нь хуулиар олгогдсон этгээдээс гаргасан нэхэмжлэл» (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 12 12.1.2) тул А нь үүнийг гаргах эрхтэй. Иймд А нь Б-ийн эсрэг 500.000 төгрөгийн хохирлыг нэхэмжлэл гаргаж чадна — өөрийн нэхэмжлэл өгөхөөс татгалзсан байж болохгүй.

Бусад сонголтууд:

• A — хүү В-ээс итгэмжлэл авах нөхцөл хуульд тавьдаггүй; В хууль ёсны өргөлцөөгүй тул төлөөлөгч нь А юм.
• B — хууль зөвхөн өөрийн эрх зөрчигдсөн хүнийг нэхэмжлэл гаргаж чадна гэж хязгаарлаагүй; А бусдын (В-ийн) эрхийг хамгаалж мэдүүлэх эрхтэй.
• D — онцгой ажиллагааны журмаар хянан шийдвэрлүүлэх эрх нь 12.1.3-аар хуульд заасан асуудлаар сонирхогч этгээдээс гаргах хүсэлтэд хамаарна; энэ нь насанд хүрээгүй этгээдэд хохирол учруулсан маргааныг онцгой ажиллагаагаар шийдвэрлүүлэх тогтолцоо биш.