Иргэн Б нь Х-ын захиалгын дагуу өөрийн материалаар 5 хоногийн дотор монгол дээл урлаж өгөхөөр харилцан тохиролцож талуудын хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулагдсан. Х нь гэрээ байгуулагдсан даруйд хөлсийг бүрэн төлсөн. Б гэрээгээр хүлээсэн үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгэж Х-д дээл бэлэн болсон талаар утсаар мэдэгдэхэд тэрээр хөдөө явж байна удахгүй очиж авна гэжээ. Гэвч 7 хоногийн дараа Б-ийн урланд цахилгааны ноцтой гэмтэл үүсэж гал гарсны улмаас гэрээний зүйл устсан ба Х нь уг үйл явдал болсныг Б-ээс сонсоод дээлийг дахин хийж өгөхийг хүссэн. Б үүссэн нөхцөл байдалд гэм буруугүй ба үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгэсэн гэдгээ илэрхийлээд гэрээний зүйлийг дахин хийх боломжгүй гэжээ. Харин Х урьдчилан төлсөн мөнгөө буцаан өгөхийг шаардсан. Түүний үйлдэл хууль зүйн үндэслэлтэй юу?

Шинэчилсэн: 2026.09.14

A.Гүйцэтгэсэн ажлын үр дүнг Х хугацаанд нь хүлээн аваагүй тул ажлын үр дүн Б-ийн эзэмшилд байсан ч гэсэн энэхүү гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчний шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас бий болсон үр дагаврыг тэрээр Х өөрөө хариуцна✓ Зөв хариулт
B.Цахилгааны ноцтой гэмтэл үүсэж гал гарсан уг үйл явдлыг гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэхгүй тул эрсдэлийг Б хариуцна
C.Гүйцэтгэсэн ажлын үр дүнг захиалагчид шилжүүлэхээс өмнө уг үйл явдал болсон тул эрсдэлийг ажил гүйцэтгэгч болох Б хариуцна
D.Энэ тохиолдолд эрсдэлийг хэн хариуцах талаар хуульд тухайлан заагаагүй

Иргэний хууль

AI чиглүүлэг, тайлбар

Чиглүүлэг

Хувийн эрх зүй · 2.3. ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ

Иргэн Б нь Х-ын захиалгын дагуу өөрийн материалаар 5 хоногийн дотор монгол дээл урлаж өгөхөөр харилцан тохиролцож талуудын хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулагдсан. Х нь гэрээ байгуулагдсан даруйд хөлсийг бүрэн төлсөн. Б гэрээгээр хүлээсэн үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгэж Х-д дээл бэлэн болсон талаар утсаар мэдэгдэхэд тэрээр хөдөө явж байна удахгүй очиж авна гэжээ. Гэвч 7 хоногийн дараа Б-ийн урланд цахилгааны ноцтой гэмтэл үүсэж гал гарсны улмаас гэрээний зүйл устсан ба Х нь уг үйл явдал болсныг Б-ээс сонсоод дээлийг дахин хийж өгөхийг хүссэн. Б үүссэн нөхцөл байдалд гэм буруугүй ба үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгэсэн гэдгээ илэрхийлээд гэрээний зүйлийг дахин хийх боломжгүй гэжээ. Харин Х урьдчилан төлсөн мөнгөө буцаан өгөхийг шаардсан. Түүний үйлдэл хууль зүйн үндэслэлтэй юу?

Шинэчилсэн: 2026.09.14

A.Гүйцэтгэсэн ажлын үр дүнг Х хугацаанд нь хүлээн аваагүй тул ажлын үр дүн Б-ийн эзэмшилд байсан ч гэсэн энэхүү гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчний шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас бий болсон үр дагаврыг тэрээр Х өөрөө хариуцна✓ Зөв хариулт
B.Цахилгааны ноцтой гэмтэл үүсэж гал гарсан уг үйл явдлыг гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэхгүй тул эрсдэлийг Б хариуцна
C.Гүйцэтгэсэн ажлын үр дүнг захиалагчид шилжүүлэхээс өмнө уг үйл явдал болсон тул эрсдэлийг ажил гүйцэтгэгч болох Б хариуцна
D.Энэ тохиолдолд эрсдэлийг хэн хариуцах талаар хуульд тухайлан заагаагүй

Иргэний хууль

AI чиглүүлэг, тайлбар

Чиглүүлэг

Зөв хариулт: A

Хуулийн үндэслэл

Иргэний хууль, 356.2 (link): «Гүйцэтгэсэн ажлын үр дүнг захиалагч хугацаанд нь хүлээн аваагүй бол ажлын үр дүн ажил гүйцэтгэгчийн эзэмшилд байсан ч гэсэн гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчний шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас бий болох үр дагаврыг захиалагч хариуцна.» Энэ нь A сонголтын тексттэй үг үсгийн хувьд таарч байна: Б гэрээгээр хүлээсэн үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгэсэн боловч Х ажлын үр дүнг хугацаанд нь хүлээн аваагүй тул үр дүн Б-ийн эзэмшилд байсан хэвээр, харин давагдашгүй хүчний шинжтэй нөхцөл байдлын (цахилгааны гал) улмаас бий болсон үр дагаврыг Х өөрөө хариуцна.

Ажлын үр дүн нь гэрээний зүйл бөгөөд өөрийн материал, багаж, тоног төхөөрөмжөөр хийсэн үйлдэл нь үүргийн биелүүлэлт болно (Иргэний хууль, 343.1–343.3); Х-ийн үүргээ нь ажлын үр дүнг хугацаанд нь хүлээн авах явдал (Иргэний хууль, 351.1.2).

Сонголт бүрийн үнэлгээ

A (зөв): 356.2-т заасан эрсдлийг хуваарилах дүрмийг шууд хэрэглэвэл Х-ийн шаардлага (төлсөн мөнгөө буцаан авах, эсвэл дахин хийж өгүүлэх) хүлээсэн өгөгдлийн төгсгөлд үндэслэгүй: давагдашгүй хүчний үр дагаврыг захиалагч буюу Х хариуцдаг тул Б гэрээгээс татгалзах эрхгүй, дээлийг дахин хийх үүрэггүй.

B (буруу): Цахилгааны ноцтой гэмтэл, гал гарсан нь гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчний шинжтэй нөхцөл байдлын хэлбэр тул Б-ийн гэм буруугаар үзэхгүй бөгөөд энэ нь 356.2-т заасан үр дагаврыг Х хариуцдаг дүрэмтэй нийцнэ. Эрсдлийг Б хариуцдаг гэсэн дүгнэлт гаргах үндэслэл байхгүй.

C (буруу): 356.1 нь зөвхөн үр дүн захиалагчид шилжүүлэхээс өмнө устсан, гэмтсэн тохиолдолд хамаарна. Энд үр дүн Х-д шилжээгүй, Б-ийн эзэмшилд байсан тул 356.1 биш 356.2 хэрэглэгдэнэ; Б эрсдэлийг хариуцдаг гэсэн C-ийн дүгнэлт буруу.

D (буруу): Хууль энэ тохиолдлыг тодруулж заасан (356.2), “хуульд тухайлан заагаагүй” гэсэн нь үнэн биш.

Нэг тэмдэглэл (редакторын анхаарах зүйл): 356.3-аар ажил гүйцэтгэх материал устсан, гэмтсэн бол уг материалыг гаргасан тал (өөрөөр хэлбэл Б) тэр материалын алдагдал, устслын эрсдэлийг хариуцна (Иргэний хууль, 356.3). Иймээс “Х бүх зүйлийг хариуцна” гэсэн ойлголт буруу бөгөөд зөвхөн гэрээний үүргийн биелүүлэлттэй холбоотой, давагдашгүй хүчний үр дагавар (ажлын үр дүнг дахин үйлдэх боломжгүй болсон, төлсөн мөнгөө буцаан авах) хамаарна; харин өөрийн материалын устслыг Б хүлээнэ.

Дүгнэлт: A сонголт зөв — эрсдэлийг захиалагч Х хариуцдаг учир Х-ийн урьдчилан төлсөн мөнгөө буцаан авах, дээлийг дахин хийж өгүүлэх шаардлага хууль зүйн үндэслэлгүй (Иргэний хууль, 356.2).

AI чиглүүлэг, тайлбар

Чиглүүлэг

AI чиглүүлэг, тайлбар

Чиглүүлэг

Хэлэлцүүлэг

Тайлбар

Зөв хариулт: A

Хэлэлцүүлэг