“Х” ТББ нь нийтийн эзэмшлийн талбайг хамгаалах асуудлаар захиргааны хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан боловч амжилт олоогүй байна. Шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад түүний хүсэлтээр шинжээч томилуулсан бөгөөд шинжээчийн зардлыг төлөх боломжгүй бол хэрхэн шийдвэрлэх вэ?

Шүүхэд нэхэмжлэл гаргах үүрэгтэй тогтогчийн баталгаа, нэхэмжлэгчийн зардлын төлбөрийн үндэслэл болон түүнийг төлөх боломжгүй үед хүрэлцэхүйцлийн асуудлыг эргэн санаарай.

Судалгаа

Хуулийн холбогдох зүйлүүд:

• Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 44 — шинжээчийн ажлын хөлс, тээвэр, байр, хоолны зардал нь хэргийн оролцогчоор нөхөн төлүүлэх шүүхийн зардалд хамаарна (44.3.1).
• Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 45 — энэ зардлын хэмжээг тодорхойлох журам.
• Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 46 — 46.1: хэргийн оролцогч төлбөрийн чадваргүй нь нотлогдсон бол зардлаас чөлөөлж болно; 46.2: хэмжээг багасгаж, хугацааг хойшлуулж, хэсэгчлэн төлүүлж болно; 46.3: нийтийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн нэхэмжилж байгаа этгээдийг шүүхийн зардлаас чөлөөлнө.

Асуултад өгөгдсөн “Х” ТББ нь нийтийн эзэмшлийн талбайг хамгаалах асуудлаар, өөрөөр хэлбэл нийтийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн нэхэмжлэл гаргасан. Тиймээс шинжээчийн зардлын хувьд 46.3-ын дагуу шүүхийн зардлаас чөлөөлөгдөнө; үүнийг тусгай хүсэлт гаргах, төлбөрийн чадваргүйг нотлох шаардлагагүй — хуульд шууд тогтоосон.

Сонголтуудын үнэлгээ

• A. Буруу. Төлбөрийн чадваргүйг нотлох, хүсэлт гаргах журам нь 46.1-ийн ерөнхий тохиолдол бөгөөд энд төлбөрийн чадваргүй гэдэг нөхцөл биелэхгүй; мөн хөнгөлүүлэх vs чөлөөлөх ялгаа нь зөв хариултын логитой нийцэхгүй.
• B. Буруу. 44.3.1-ээр зардал нь хэргийн оролцогчоор нөхөн төлүүлэгдэх боловч 46.3-ын дагуу нийтийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн нэхэмжилж байгаа этгээд шүүхийн зардлаас чөлөөлөгдөнө; “заавал төлнө” гэсэн дүгнэлт хэт.
• C. Буруу. Зөвхөн төлбөрийн чадваргүй болохыг нотлох талаарх хүсэлтийн үндэслэл; асуултын нөхцөлд энэ үндэслэл биелэхгүй.
• D. Зөв. 46.3-ын шууд тогтоол: нийтийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн нэхэмжилж байгаа этгээдийг шүүхийн зардлаас чөлөөлнө.

Дүгнэлт: “Нийтийн ашиг сонирхлыг төлөөлөн нэхэмжлэл гаргасан тул шүүхийн зардлаас чөлөөлөгдөнө” гэсэн D хариулт зөв байна.