А нь Б-гээр Улаанбаатараас Өвөрхангай аймаг руу хүнсний ногоо тээвэрлүүлэхээр гэрээ байгуулж үнэ хөлсөө тохирчээ. Б гэрээгээр хүлээсэн үүргээ гүйцэтгээгүй бол А-д ямар шаардах эрх байгаа вэ?

Гэрээний үүргээ зөрсөн тохиолдолд А-ийн гэрээг цуцлах, гүйцэтгэхийг шаардах болон нөхөн төлбөр авах эрхийг эргэн санаарай.

Хууль зүйн үндэслэл

Б зөв. Учир нь хуульд ийм зохицуулалт байна:

• Иргэний хууль, 210.1 — «Хууль буюу гэрээнд үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ заавал биечлэн гүйцэтгэхээр заагаагүй буюу үүргийн шинж чанарт харшлахгүй бол үүргийг гуравдагч этгээдээр гүйцэтгүүлж болно». Тээвэрлэх үүрэг нь гэрээнд биечлэн гүйцэтгэхээр заагаагүй тул А нь үүргийг өөрөө гүйцэтгэх эсвэл гуравдагч этгээдээр гүйцэтгүүлэх эрхтэй.
• Иргэний хууль, 219.1 — «Үүрэг гүйцэтгэгч хүлээсэн үүргээ зөрчсөн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан хохирлоо арилгуулахаар шаардах эрхтэй». Б үүргээ зөрчсөн тул А учирсан хохирлыг арилгахыг шаардаж болно.
• Иргэний хууль, 210.3 — гуравдагч этгээд хариуцлага хүлээхээр зохицуулагдаагүй бол үүргийн гүйцэтгээгүйд учирсан хариуцлагыг үндсэн үүрэг гүйцэтгэгч буюу Б хариуцна.

Сонголт бүрийн үнэлгээ

• A. Тээвэрлэх үүргийг өөрөө гүйцэтгэх — буруу. Энэ нь зөвхөн нэг боломж бөгөөд өөр арга сонголтыг хасахгүй. Хууль 210.1-ийн дагуу А нь үүргийг гуравдагч этгээдээр гүйцэтгүүлэх эрхтэй тул ийм дүгнэлт гаргах боломжгүй. Мөн гэрээнд биечлэн гүйцэтгэх заалт байсан бол энэ эрх огт байхгүй.
• B. Уг үүргийг өөрөө гүйцэтгэх буюу гуравдагч этгээдээр гүйцэтгүүлж, учирсан хохирлыг арилгахыг шаардах — зөв. Дээрх 210.1, 210.3, 219.1-ийн үзүүлэлтүүдэд бүрэн харгалзана.
• C. Учирсан хохирлыг арилгахыг шаардах — буруу. Энэ нь дутуу. Хууль зүйн хувьд А зөвхөн хохирлыг арилгах эрхтэй гэж үзвэл үүргийг өөрөө эсвэл гуравдагчаар гүйцэтгүүлэх эрхээс хууль ёсоор хязгаарлагдахгүй; гуравдагч этгээдээр гүйцэтгүүлэх боломжтой тул түүнийг хүлээн зөвшөөрөх эрхтэй.
• D. Хэн нэгнээр тээвэрлүүлэх — буруу. «Хэн нэгэн» гэсэн ерөнхий хэлбэр нь үүргийн гүйцэтгэгчийн хууль ёсны эрхийг тодорхойлж чадахгүй бөгөөд үүрэг гүйцэтгээгүй үед хохирлын арилгалтын эрхийг орхигож байна.

Дүгнэлт

Зөв хариулт: B. Уг үүргийг өөрөө гүйцэтгэх буюу гуравдагч этгээдээр гүйцэтгүүлж, учирсан хохирлыг арилгахыг шаардах.

А нь гэрээнд заавал биечлэн гүйцэтгэхээр заагдсан биш тул үүргийг өөрөө гүйцэтгэх, гуравдагч этгээдээр гүйцэтгүүлэх эрхтэй бөгөөд Б гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн тул учирсан хохирлыг арилгахыг шаардаж болно.