Захиргааны хэргийн нотлох баримтыг ямар эх үүсвэрт бэхэжсэнээр нь хэрхэн ангилдаг вэ?

Нотлох баримтыг тэдний эх үүсвэр болон бүтэх үед авсан эсэхийн ялгааг харьцуулан ангилдаг байдгийг сэргээн санаарай.

Тайлбар

Зөв хариулт: B. Бичмэл ба эд мөрийн баримт гэж ангилна

Учир нь

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгаар:

• 31.2-т нотлох баримтын төрлүүдийг нэгтгэж, үндсэн хоёр төрлийг ялгасан: бичмэл, цахим баримт болон эд мөрийн баримт. Мөн гэрчийн мэдүүлэг, тайлбар, шинжээчийн дүгнэлт, үзлэг, туршилт, таньж олуулах ажиллагааны тэмдэглэл зэрэг бусад нотолгооны хэрэгслийг нэгэнт хамт дурдсан (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 31).
• 38.1 — ач холбогдол бүхий бичгийн хэлбэртэй баримтыг бичмэл нотлох баримт гэнэ (…/, 38).
• 39.1 — ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлыг тогтоож чадах биет зүйлийг эд мөрийн баримт гэнэ (…/, 39).

Иймээс эх үүсвэр, хэлбэрээрээ ялгах зарчим нь бичмэл (бичиг) ба эд мөрийн баримт гэсэн хоёр ангиллаар ялгагдаж, тус бүр дээрх зүйлүүдэд тусгай нөхцөл, баталгаажуулалтын журм (эх хувиар өгөх, нотариатчийн гэрчлүүлсэн хуулбар, үзлэг явуулах, бэхжүүлэх зэрэг) заасан байна. Мөн 99.1-ээр шинжлэх дарааллыг тогтоохдоо “цугларсан бичмэл болон эд мөрийн баримтыг судлах”-ыг ялгаж дурдсан (…/, 99).

Бусад сонголтуудын үнэн зөвгүй байх шалтгаан

• A. Шууд ба шууд бус нотлох баримт — энэ ангиллал захиргааны хэргийн шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд байхгүй; ийм ялгаа нь энэ хуулийн бичмийн эрэмбэд харьсагдахгүй.
• C. Анхдагч ба дамжмал нотлох баримт — энэ нь баримтын үүсэх/агуулах байдлаар хийсэн ангилал бөгөөд эх үүсвэр, хэлбэрээр ялгах зарчим биш; энэ хуулийн эрэмбэд тодруулсан ангилал биш.
• D. Хөдлөх ба үл хөдлөх зүйлс — энэ нь эд мөрийн баримтын доторх хуваарь бөгөөд нотлох баримтын нийт ангиллыг тодорхойлохгүй.

Дүгнэлт

Зөв хариулт — “Бичмэл ба эд мөрийн баримт гэж ангилна” юм. Энэ нь хуулийн 31.2, 38.1, 39.1 зүйлүүдэд тусгайлан заасан бөгөөд 99.1-ийн шүүх хуралдааны явц дэх “цугларсан бичмэл болон эд мөрийн баримтыг судлах” гэсэн заалттай нэг мөр болж таарав.