Эрүүгийн болон Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн хэм хэмжээн дэх эрх зүйн тодорхой бус ойлголтын улмаас (2-оос дээш агуулгыг илэрхийлэх) “lex certa”- хууль тодорхой байх зарчим зөрчигдсөн тохиолдолд шүүх дараах байдлаар шийдвэр гаргана. Үл хамаарахыг олно уу?
Шинэчилсэн: 2026.09.14
- A.Хэрэглэх хууль нь Монгол Улсын Үндсэн хуульд нийцээгүй гэж үзвэл тухайн хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг түдгэлзүүлж, Улсын дээд шүүхэд энэ талаар санал гаргаж ба Улсын дээд шүүх уг саналыг хэлэлцэж үндэслэлтэй гэж үзвэл Үндсэн хуулийн цэцэд хүсэлт гаргана✓ Зөв хариулт
- B.“Jura novit curia” буюу “шүүх хуулийг мэднэ” гэх зарчмыг баримтална
- C.“In dubio pro reo” зарчмыг баримтална
- D.Шүүх хуулийн агуулгыг тодруулан тайлбарласнаар хэргийг шийдвэрлэнэ
Зөв хариулт: B. Үндсэн хууль зөрчсөн байж болзошгүй хуулийг шүүх өөрөө хүчингүй болгохгүй; хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг түдгэлзүүлж, Улсын дээд шүүхээр дамжуулан Үндсэн хуулийн цэцэд хүсэлт гаргуулах тусгай механизм хэрэглэнэ. Бусад сонголт нь хууль тайлбарлах/эргэлзээ шийдвэрлэх зарчмууд тул асуултын “үл хамаарах”-д B.
AI чиглүүлэг, тайлбар
Тайлбар
Эрүүгийн болон Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн хэм хэмжээ тодорхойгүй, хоёроос дээш утга агуулгыг илэрхийлж байвал шүүх хууль тайлбарлах, эргэлзээг шийдвэрлэх арга хэрэгслийг ашиглан хэргийг эцэслэн шийдвэрлэдэг. Ийм тодорхой бус байдал үүссэн нь шүүхээс хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг шууд зогсоох үндэслэл болохгүй. Харин хэрэглэх хууль нь Монгол Улсын Үндсэн хуульд нийцээгүй гэж үзвэл хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг түдгэлзүүлж, Улсын дээд шүүхээр дамжуулан Үндсэн хуулийн цэцэд хүсэлт гаргуулах нь хууль Үндсэн хууль зөрчсөн эсэхийг хянуулах тусгай механизм юм. Иймээс энэхүү тусгай ажиллагаа нь хууль тодорхой байх зарчмын хүрээнд шүүхээс хуулийн хэм хэмжээний эргэлзээг шийдвэрлэж хэрэг хянан шийдвэрлэх ердийн үйл ажиллагаанд үл хамаарна.