Нэхэмжлэгч А нь иргэн Б-г сэтгэцийн өвчний улмаас эрх зүйн чадамжгүйд тооцуулах тухай нэхэмжлэлийг шүүхэд гаргажээ. Шүүгч уг нэхэмжлэлд ямар ажиллагаа явуулах вэ?

Сэтгэцийн өвчин, эрх зүйн чадамж, хүний үйлдлийн эрх зүйн чадамж болон тэдгээрийн холбоо хамаарлыг ялгаж эргэн санаарай.

Тайлбар

Сэтгэцийн өвчний улмаас иргэнийг эрх зүйн чадамжгүй (эсвэл хязгаарлагдмал чадамжтай) гэж тооцох хүсэлтийг шүүхэд гаргах асуудал нь онцгой ажиллагааны журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэгддэг.

Үүнийг дараах баталгааж уншсан эхээр тусгаарлая:

• Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 133 — 133.1.3-д: «сэтгэцийн өвчний улмаас хүнийг эрх зүйн чадамжгүй болон мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөлөх бодис, согтууруулах ундаа байнга хэрэглэдгийн улмаас хязгаарлагдмал чадамжтай гэж тооцох» гэсэн хэргийг шүүх онцгой ажиллагааны журмаар хянан шийдвэрлэхээр шууд заасан.
• Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 141 — 141.1-д хүсэлт гаргах эрх зүйлт этгээд, 141.2-т оршин суугаа/эмчлүүлж байгаа газрын шүүхэд гаргах, 141.3-т холбогдох нотлох баримт хавсаргахыг тогтоосон.
• Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай, 142 — 142.1-ээр хүсэлт хүлээн авсан шүүх сэтгэцийн эмгэг судлалын шинжээч томилон шинжилгээ хийлгэж, дүгнэлт гаргуулахаар журамчилсан.

Сонголт бүрийн үнэлгээ

• A. Гомдлолор хэлэлцэх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа — буруу. Энэ нь 133.1.3-ын зүйл биш; гомдлолор хэлэлцэх ажиллагаа нь 133.1.1-ийн ерөнхий “эрх зүйн ач холбогдол бүхий үйл явдал”-ын хүрээнд, өөр зүйлээр зохицуулагддаг.
• B. Хялбаршуулсан журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа — буруу. Хялбаршуулсан журмаар ажиллагаа явуулах зүйл 133.1-д заагдаагүй бөгөөд энэ хэрэгт туслахад тэдгээрийн ашиглах боломжгүй.
• C. Онцгой ажиллагааны журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа — зөв. 133.1.3-ын шууд заалт.
• D. Ердийн журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа — буруу. Энэ хэрэг 133.1.3-аар онцгой ажиллагааны журмаар хянан шийдвэрлэгдэх тул ердийн журмыг хэрэглэхгүй.

Дүгнэлт

Зөв хариулт: Онцгой ажиллагааны журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулна (C).