Археологич А болон Б нар нь Төв аймгийн Алтанбулаг сумын нутагт харьяалагдах Морин толгой уулын бэлд орших эртний хэд хэдэн булшинд малтяага хийх явцдаа түүх, соёлын дурсгалт зүйл болох ясаар сийлж хийсэн хэл хуур олжээ. Тэд мөнгөн шагнал авах эрхтэй юу?

Хууль ёсны өөмч, байгууллагын түүх дурсгалт олдсон үед олдогчийн эрх, түүнийг улсад хүлээлцэх эсэх болон мөнгөн шагнал авах эрхийн ялгааг эргэн санаарай.

Тайлбар

Зөв хариулт: B — А болон Б нар нь хайгуул, малталт хийх албан үүрэг бүхий этгээд хийгээд уг үүргээ гүйцэтгэх явцдаа тус түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг илрүүлсэн тул мөнгөн шагнал авах эрхгүй.

Эх сурвалж

ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 118 дахь 118.3, 118.4 хэсэг:

• 118.3. Дарагдмал үнэт зүйлс дотор түүх, соёлын дурсгалт зүйл байвал тэдгээрийг төрийн өмчлөлд шилжүүлнэ. Энэ тохиолдолд дарагдмал үнэт зүйл олдсон газрын буюу эд хөрөнгийн өмчлөгч болон эд юмсыг олсон этгээдэд түүний үнийн дүнгийн 50 хувьтай тэнцэх мөнгөн шагналыг тэнцүү хувааж олгоно.
• 118.4. Хайгуул, малталт хийх албан үүрэг бүхий этгээд уг үүргээ гүйцэтгэх явцдаа илрүүлсэн дарагдмал үнэт зүйлс, археологийн болон палеонтологийн олдворт энэ зүйлд заасан журам хамаарахгүй.

Сонголт бүрийн үнэлгээ

• A — буруу. Үнэт зүйлийг зөвшөөрөлгүйгээр олсон, өөрөөр тохиролцоогүй тохиолдолд бүх үнийн дүнгээр тэнцүү хувааж өмчлөх эрхтэй гэсэн нь 118.1-ийн ерөнхий дүрэм бөгөөд асуултын нөхцөлд хамаарахгүй. Түүх, соёлын дурсгалт зүйл бол 118.3-аар ялгаатай үнийн 50 хувиар хуваагдах бөгөөд мөн асуултын үйл явдалд 118.4 хамаарна.
• B — зөв. 118.4-ийн дагуу хайгуул, малталт хийх албан үүрэг бүхий этгээд уг үүргээ гүйцэтгэх явцдаа илрүүлсэн түүх, соёлын дурсгалт зүйлд 118.3-ын мөнгөн шагнал олгох журам хамаарахгүй. Тиймээс мөнгөн шагнал авах эрхгүй.
• C — буруу. 50 хувийн шагнал нь 118.3-ын дагуу “дарагдмал үнэт зүйл олдсон газрын өмчлөгч болон эд юмсыг олсон этгээд”-д хамаарах бөгөөд хайгуул, малталт хийх албан үүрэг бүхий этгээдийн хувьд 118.4-өөр хоригдоно.
• D — буруу. Үндэслэл нь буруу: түүх, соёлын дурсгалт зүйл олдсон газар төрийн өмчид хамаарах гэсэн өгүүлбэр 118.3-ын хамаарлыг үгүйсгэж байгаа бөгөөд 25 хувь гэсэн хэмжээ хуульд байхгүй. Түүнчлэн төрийн өмчид хамаарах тул мөнгө төрийн өмчид байх гэсэн дүгнэлт өөрөө зөрчилтэй.

Дүгнэлт

Зөв хариулт нь B: А болон Б нар нь хайгуул, малталт хийх албан үүрэг бүхий этгээд хийгээд уг үүргээ гүйцэтгэх явцдаа тус түүх, соёлын дурсгалт зүйлийг илрүүлсэн тул мөнгөн шагнал авах эрхгүй. Үндэслэл: Иргэний хуулийн 118.3, 118.4.