“Д” аймтийн “М” сумын иргэн Т Засаг дарга Б-д өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгож өгөх тухай хүсэлт гаргажээ. Засаг дарга нь холбогдох материалыг аваад “... гэрчилгээ олгох талаар судалж үзэх шаардлагатай тул 2 сарын дараа ирж аваарай” гэсэн байна. Засаг даргын үйлдэл зөв үү?

“Өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгох үйлдлийн зөвшөөрөл, хугацаа, шаардлагатай материалыг хүлээн авах баталгаажилтын дүрэм болон Засаг даргын заавал биелэх ёстой үйлдлийг хооронд нь ялгаж эргэн санаарай.”

Зөв хариулт: C — Энэ нь Засаг дарга Б-ийн эрх хэмжээний асуудал биш, хуулийн хугацаа бий.

Тайлбар:

• A (буруу). Өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгох хүсэлтийг өв нээгдсэн газрын нотариат, нотариатгүй газар баг, сумын Засаг даргад гаргаж болно (ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 531.1). Тэгэхээр өвлөх эрхийн гэрчилгээ олгох эрх хэмжээ сумын Засаг даргын оронд байх бөгөөд “өв нээгдсэн өдрийг нягталж үзэх шаардлагатай байсан” гэсэн өгүүлбэр үндэслэлгүй.
• B (буруу). Өвлөгч Т өөрийнхөө тогтоосон хугацаагаар, өөрөө (“хэлсэн хугацаанд” гэж) гэрчилгээ авах эрхгүй; хуулийн хугацаа биелэхэд л өвлөгчийн хүсэлтийн дагуу гэрчилгээ олгоно.
• D (буруу). “Хугацааны хувьд буруу шийдвэр гаргасан” гэж дүгнэлэх нь асуудлыг буруу танилсан: энд Засаг даргын эрх хэмжээ, зөвшөөрөл зүйлд хамаарах эрх бүхий эсэх нь биш, харин хуулийн тогтоосон хугацаа ямар болох нь гол асуудал. Тиймээс “Засаг даргын хугацааны шийдвэр буруу” гэсэн дүгнэлт нь үндэслэлгүй; хуулийн хугацаа биелэхэд байгууллага гэрчилгээ олгох үүрэгтэй.
• C (зөв). Хуулийн хугацаа биелж байна: өвлөгчид өвлөх эрхийн гэрчилгээг өв нээгдсэнээс хойш нэг жил өнгөрсний дараа олгоно (ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 531.2); харин гэрчилгээ олгох хүсэлт гаргасан, өвлөгдсөн эд хөрөнгийг авсан этгээдээс өөр өвлөгч байхгүй нь лавтай баримтаар нотлогдвол хугацаанаас өмнө олгож болно (ИРГЭНИЙ ХУУЛЬ, 531.3). Сумын Засаг даргын үүргэлж болохыг нотариатгүй сум, тосгонд хууль зүйн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүнээс өрх авсан албан тушаалтаны хууль зүйн чадлыг хамаардаг (НОТАРИАТЫН ТУХАЙ, 16) бөгөөд Засаг даргын өөрийн тодорхойлолт гэрчилгээ олгох үндэслэл болно (НОТАРИАТЫН ТУХАЙ, 43.2). Иймээс Засаг даргын эрх хэмжээ зөв; хугацааны асуудал нь “2 сар” гэсэн дур мэдээнээс хуулийн заасан 1 жилийн дээд хязгаар, эсвэл өөр өвлөгч байхгүй нь нотлогдсон үед түүнээс өмнө олгох ёсын цаглалаар шийдэгдэнэ.

Дүгнэлт: Зөв хариулт — C. Энэ нь Засаг дарга Б-ийн эрх хэмжээний асуудал биш, хуулийн хугацаа бий.