Хэлцэл нь заавал эрх зүйн үр дагавар үүсгэх үү?

Хэлцэлийн эрх зүйн үр дагаврыг зохих байгууламж, хэлцэл хийх хэлбэр, эрх зүйн акт, үйл явдлын нөхцөл зэрэгт хууль ёсны ялгааг эргэн санаарай.

Тайлбар

Зөв хариулт: B — «Эрх зүйн тодорхой үр дагавар бий болгоход чиглэгдэнэ».

Үндэслэл

Иргэний хуулийн 39.1-ээр хэлцэл нь «иргэний эрх, үүргийг үүсгэх, өөрчлөх, шилжүүлэх, дуусгавар болгох зорилгоор» хийсэн үйлдэл/үйлдэхүйг нэрлэж байна. Энэ нь хэлцэл бүр ямар нэг эрх зүйн үр дагаврыг заавал үүсгэхгүй гэсэн үг. Үр дагавар үүсэх нь:

• хэлцлийн гол нөхцөл дээр тодорхой эрх, үүрэг биелэхэд (Иргэний хууль, 39; Иргэний хууль, 206);
• хэлцэл зөвшөөрөгдөж, нөхцөл нь биелсэн үед — өөрөөр хэлбэл эрх зүйн тодорхой үр дагавар бий болгох үед биелнэ. Үүнийг хуулийн 8.1-ийн иргэний эрх зүйн харилцаа үүсэх үндэслэлүүдтэй холбоно (Иргэний хууль, 8);
• хэлцэл хүчин төгөлдөр байх албагүй бол эрх зүйн үр дагавар огт үүсэхгүй (Иргэний хууль, 56, Иргэний хууль, 57).

Сонголт бүрийн үнэлгээ

• A. Талуудын хүсэл зоригоос шалтгаалан эрх зүйн үр дагаваргүй байж болно — Буруу. Хүсэл зоригоор хэлцэл хийх нь хэлцлийн үүсэх нөхцөл боловч үр дагаврын үүсэх эсэх нь зөвхөн хүсэл зоригоос үл хамааран, хэлцлийн хүчин төгөлдөр байх, үүргийн биелэх болон хуульд заасан эрх зүйн үр дагавар бий болгохтой холбоо тогтооно.
• B. Эрх зүйн тодорхой үр дагавар бий болгоход чиглэгдэнэ — Зөв. Хэлцэл эрх зүйн үр дагаврыг заавал үүсгэхгүй; түүний биелэх эрх, үүрэг, төлбөрийн зэрэг эрх зүйн тодорхой үр дагавар бий болгох байдлаас шууд хамаарна.
• C. Эрх зүйн үр дагаврыг үүсгэх нь хэлцлийн агуулгаас шалтгаална — Буруу. Хэлцлийн агуулга нэг бүрэлдэхүүн боловч тогтолцоо үгүй бол хэлцлийг огт хийгдээгүйд тооцно (Иргэний хууль, 43.4); үр дагавар үүсэх нь агуулгаас гадна хэлцлийн хэлбэр, талуудын чадамж, зөвшөөрөл болон хуулийн ерөнхий зохицуулалтаас хамаарна.
• D. Эрх зүйн үр дагавар үүсгэх талаар хуульд заасан бол үүсгэнэ — Буруу. Хэлцэл бүрд тусган эрх зүйн үр дагавар үүсгэх тухай хуульд заасан байдаггүй бөгөөд эрх зүйн үр дагавар хэлцлээс гадна шүүхийн шийдвэр, гэм хор үүсэх, эдийн бус хэлцэл зэргээс ч үүсэх боломжтой (Иргэний хууль, 8). Мөн хэлцэл хүчин төгөлдөр бус бол эрх зүйн үр дагавар үүсэхгүй (Иргэний хууль, 56).

Дүгнэлт

Хэлцэл нь заавал эрх зүйн үр дагавар үүсгэхгүй: эрх зүйн тодорхой үр дагавар бий болгоход чиглэгдэнэ — иймээс B хариулт зөв.