“WW” дарсны төрөлжсөн дээгүүрийнхэн Франц дарс оруулж ирж зардаг Д-д хандан “Шату Лабель” нэртэй улаан дарс 200 шил захиалахаар шийджээ. Захиалга хийхийн тулд Д руу утасдаж “Шату Лабель” дарс гэж хэлэхийн оронд андууран “Шату Фүйзал” гэж хэлсэн аж. “Шату Фүйзал” дарс нэг шил нь “Шату Лабель” дарснаас 100.000 төгрөгөөр үнэтэй. Захиалгын дагуу дарс нийлүүлэн хариу төлбөрийг нэхсэн нэхэмжлэл өгөхөд “WW” дэлгүүрийн менежер алдаа гарсныг ойлгон, өндөр төлбөр төлөх боломжгүй гэж хэлсэн байна. Ямар эрх зүйн үр дагавар бий болох боломжтой вэ?

Зөв хариулт: Хүсэл зоригоо илэрхийлэхдээ төөрөгдсөн тул хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцуулах эрхтэй.

Иргэний хуулийн 58.1 дэх хэсэгт "ноцтой төөрөгдлийн үндсэн дээр хүсэл зоригоо илэрхийлэн хийсэн хэлцлийг шүүх хүчин төгөлдөр бус гэж тооцож болно" гэж заасан. Энэ хэрэгт "WW" дэлгүүр утсаар захиалга өгөхдөө хүссэн дарсныхаа нэрийг андуурч хэлсэн, өөрөөр хэлбэл хүссэн хэлцлээсээ өөр агуулгатай хэлцлийг зөвшөөрч хийсэн байна. Энэ нь мөн хуулийн 58.2.1, 58.2.2-т заасан ноцтой төөрөгдлийн үндэслэлд хамаарна (Иргэний хууль, 58).

Төөрөгдөл нь хэлцлийн агуулга, зүйлийн үнэд ач холбогдол бүхий шинж (нэг шил нь 100.000 төгрөгөөр үнэтэй өөр бараа) -ыг хамрах тул ноцтой шинжтэй. Иймд "WW" нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцуулахыг шүүхээр шаардах эрхтэй.

Хуулийн 58.6-д зааснаар төөрөгдсөнөө мэдмэгц нөгөө талдаа нэн даруй мэдэгдэх үүрэгтэй бөгөөд менежер алдаагаа ойлгож, өндөр төлбөр төлөх боломжгүй гэдгээ мэдэгдсэн нь энэ үүргийг биелүүлж байгаа хэлбэр юм. Мөн 58.7-д зааснаар хайхрамжгүйгээс төөрөгдсөн тохиолдолд гэм буруутай тал нөгөө талд учруулсан гэм хорыг арилгах үүрэгтэй гэдгийг анхаарах ёстой — өөрөөр хэлбэл хэлцэл хүчин төгөлдөр бус болох нь хариуцлагаас бүрэн чөлөөлөхгүй.

Энэхүү дүгнэлт нь зөвхөн Иргэний хуулийн 58 дугаар зүйлийн эх текстэд үндэслэсэн бөгөөд шүүхийн практикийн нэмэлт шалгалт шаардлагагүй.