Зээлээр худалдах, худалдан авах гэрээ худалдах, худалдан авах гэрээнээс ямар ялгаатай вэ?

Зээлээр худалдах, худалдан авах гэрээ болон худалдах, худалдан авах гэрээний зориулалт, төлбөрийн хугацаа, эзэхлэх хугацаа, өөрийн эрх, үүргийн ялгааг эргэн санаарай.

Зээлээр худалдах, худалдан авах гэрээний онцгой шинжүүд

Зөв хариулт: C — «Худалдан авагч үнийг шилжүүлэхээс өмнө худалдагч худалдаж буй хөрөнгийн өмчлөх эрхийг худалдан авагчид шилжүүлж, худалдан авагч нь үнийг гэрээнд заасны дагуу тодорхой цаг хугацааны дараа төлөх үүрэг хүлээдэг».

Үндэслэл

Иргэний хууль, 262-д зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээг тодорхойлж байна: худалдагч нь худалдан авагч үнийг төлөхөөс өмнө эд хөрөнгийг шилжүүлэх бөгөөд худалдан авагч нь үнийг гэрээнд заасны дагуу тодорхой цаг хугацааны дараа хэсэгчлэн буюу бүрэн, эсхүл тодорхой цаг хугацааны туршид хэсэгчлэн төлөх үүргийг хүлээнэ. Өөрөөр хэлбэл, хөрөнгийн өмчлөх эрх шилжсэн (111.2.1–111.2.2) бөгөөд төлбөрийг цаг хугацааны дараа хэсэгчлэн төлдөг байх шинж нь энэ гэрээг ердийн худалдах-худалдан авах гэрээнээс ялгана.

Энэ нь Иргэний хууль, 243-д тогтоосон ердийн худалдах-худалдан авах гэрээний үнэ хэсэгчлэн төлөх боломжтой гэсэн нийтлэг журмаас (үнэ төлөх, хөрөнгө өмчлөлд шилжүүлэх эсрэг дарааллаар) ялгаатай. Мөн зээлээр худалдах гэрээ бичгээр хийгдэж, бэлэн мөнгөөр төлбөрийн хэмжээ, хэсэгчлэн төлбөрийн хэмжээ ба хугацаа, хүүгийн хэмжээ зэргийг заавал тусгах шаардлагатай (Иргэний хууль, 263).

Бусад сонголтуудын үнэлгээ

• A — буруу. «Худалдан авагч худалдаж авсан эд хөрөнгийн үнийг хэсэгчлэн төлдөг бол ердийн худалдах худалдан авах гэрээнд энэ шинж байхгүй» гэдэг нь хуульд зөрчилдөнө. Ердийн худалдах-худалдан авах гэрээнд ч үнийг хэсэгчлэн төлж болно; харин 262.1 дээр зээлээр худалдах гэрээнд үнэ бүрэн төлөгдсөн байх шаардлагагүй, эсрэгээр хугацааны дараа хэсэгчлэн төлөх нь тусгалт орсон. Тиймээс ялгаа нь «хэсэгчлэн төлдөг байхгүй» гэсэн биш.

• B — буруу. Зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ нь Иргэний хуулийн гэрээний төрлүүдийн жагсаалтад зээлийн гэрээн (Иргэний хууль, 281) буюу бусад төрөөс ялгаатай тусдаа гэрээний төрөл бөгөөд зээлийн гэрээний нэг төрөл биш. Иймээс «зээлийн гэрээний нэг төрөл болох учир ялгагдана» гэсэн тайлбар суурьгүй.

• D — зөв биш (дутагдалтай). Өмчлөх эрхийн шилжих тухай гэдгийг дурдсан боловч зээлээр худалдах гэрээний үндсэн ялгааг төлбөрийн цаг хугацааны дараа хэсэгчлэн төлөх, зээлийн/хуүгийн нөхцөлтэй гэсэн хоёр дахь элементийг орхигдсон, мөн энэ дүрэм ердийн худалдах-худалдан авах гэрээнд заавал биелэхгүй тул ялгааг бүрэн илэрхийлээгүй. Өөрөөр хэлбэл, C нь хуулийн 262.1-ийн тексттэй шууд тулгасан бүрэн зөв хариулт болж, D нь түүнийг хүрэлцэхгүй, хэсэгчилсэн хувилбар юм.

Дүгнэлт

Зөв хариулт — C: Худалдан авагч үнийг шилжүүлэхээс өмнө худалдагч худалдаж буй хөрөнгийн өмчлөх эрхийг худалдан авагчид шилжүүлж, худалдан авагч нь үнийг гэрээнд заасны дагуу тодорхой цаг хугацааны дараа төлөх үүрэг хүлээдэг (Иргэний хууль, 262). Энэ нь ердийн худалдах-худалдан авах гэрээ (Иргэний хууль, 243)-аас ялгах гол шинж юм.